Кіріспе

Ұлыбритания үкіметіндегі бұрынғы кабинеттік лауазым.

Ұлыбританияның пошта бас шебері – Ұлыбритания үкіметіндегі кабинеттік министрлік лауазымы болған. Пошта жүйесін ұстап тұрудан басқа, 1868 жылғы Телеграф заңы Пошта бас шеберіне электр телеграфтарын эксклюзивті түрде ұстап тұру құқығын берді. Бұл кейіннен телекоммуникация және хабар тарату саласына дейін кеңейтілді. 1969 жылғы Пошта заңымен бұл лауазым жойылды. Оның орнына төрағасы басқаратын, Пошта кеңсесі деп аталған (кейіннен Royal Mail Group құрамына енген) мемлекеттік корпорация құрылды. Пошта бас шеберінің кабинеттік лауазымы 1974 жылға дейін өкілеттігі шектеулі Пошта және телекоммуникация министрімен ауыстырылды; қазіргі таңдағы көптеген реттеушілік функциялар Мәдениет, БАҚ және спорт министріне берілді, бірақ Royal Mail Group акцияларын сатуға дейін Бизнес, Энергетика және Өнеркәсіптік стратегия министрі бақылап келді.

Тарих

Англияда монархтың өзінің поддандыларына жазған хаттарын 15 ғасырда хабаршылар тізбегімен жеткізгені мәлім. Postmaster лауазымы туралы ең алғашқы айтылым 1512 жылғы ақпанда Брайан Тукқа postmaster ретінде 100 фунт стерлинг төленгендігі туралы корольдік төлемдер кітабында кездеседі. 1517 жылы Генрих VIII оны Корольдік поштаның басқарушысы лауазымына ресми түрде тағайындады, бұл лауазым Ұлыбританияның Бас пошта директоры лауазымының алға құрылған нұсқасы болды. 1609 жылы хаттарды тек Бас пошта директорының уәкілеттік берген тұлғалары ғана тасымалдауға және жеткізуге рұқсат етілді. 1655 жылы Джон Турло Бас пошта директоры болды және ол 1660 жылғы мамырда опасыздық айыбымен тұтқындалғанға дейін осы лауазымды атқарды. Оның тыңшылары поштаны ұстап алып, Эдвард Сексбидің 1657 жылы Кромвельді өлтіру жоспарын әшкереледі, сондай-ақ өлтіруге тырысқан Майлз Синдеркомб пен оның тобын қолға түсірді. Айырықша жағдай, Турлоның өзінің бөліміне де тыңшылар кірді: оның хатшысы Сэмюэл Морланд роялист агентіне айналды және 1659 жылы Турло, Ричард Кромвель және сэр Ричард Уиллис – Кромвель агентіне айналған «Мөрленген түйін» мүшесі – болашақ король Карл II-ді өлтіруді жоспарлап отыр деген күдік таратты. Ол қайтыс болғаннан кейін 40 жыл өткен соң, Линкольн Иннідегі оның бөлмесінен жалған төбе табылды, ал оның ішінде Бас пошта директоры лауазымында болған кезінде тәркіленген хаттарға толы кеңістік болды. Бұл хаттар қазір Бодли кітапханасында сақталуда. 1657 жылы «Англия, Шотландия және Ирландияның поштасы туралы» заң қабылданды, ол Британ аралдарында пошта жүйесін құрып, Бас пошта директоры лауазымын бекітті. Заң сонымен қатар хаттарды жеткізу және пошта аттары бойынша пошта монополиясын қайта бекітті. 1660 жылғы Реставрациядан кейін тағы бір заң (Пошта заңы 1660, 12 Cha. 2. c. 35) осыны растады және бұрынғы Кромвельдік заңның күші жойылды деп, Бас пошта директоры лауазымын бекітті. 1660 жылы кейіннен Бас пошта (GPO) болып аталған «Жалпы хат кеңсесі» құрылды. Теледидар лицензиясын реттеу функциялары Поштаға берілді. 1992 жылдан бастап бұрын Бас пошта директоры жүзеге асырған көптеген реттеушілік функциялар Мәдениет, БАҚ және спорт министрінің қарауына көшті, бірақ қазіргі Royal Mail Group компаниясы бизнес, энергетика және өнеркәсіптік стратегия министрінің бақылауында болды.