Кіріспе
Италиялық-британдық фотограф (1832-1909) Феличе Беато (шамамен 1832 29 қаңтар 1909), Феликс Беато деп те аталады, итальяндық-британдық фотограф. Ол Шығыс Азияда фотосуретке түскен алғашқы адамдардың бірі және алғашқы соғыс фотографтарының бірі болды. Ол жанрлық туындылары, портреттері, Азия мен Жерорта теңізі аймағының сәулет және ландшафтылары туралы көріністері мен панорамаларымен танымал. Беатоның саяхаттары оған Еуропа мен Солтүстік Америкадағы көпшілік үшін беймәлім әрі алыс елдер, адамдар мен оқиғалар туралы суреттер жасауға мүмкіндік берді. Оның жұмысы 1857 жылғы Үндістан көтерілісі мен Екінші опиум соғысы сияқты оқиғалардың суреттерін ұсынады және фотожурналистиканың алғашқы маңызды құрамын білдіреді. Ол басқа фотографтарға әсер етті, ал Жапониядағы әсері, онда ол көптеген фотографтар мен суретшілермен жұмыс істеді және жұмыс істеді, әсіресе терең және ұзаққа созылды.
Felice Beato (c. 1832 – 29 January 1909), also known as Felix Beato, was an Italian–British photographer. He was one of the first people to take photographs in East Asia and one of the first war photographers. He is noted for his genre works, portraits, and views and panoramas of the architecture and landscapes of Asia and the Mediterranean region. Beato's travels gave him the opportunity to create images of countries, people, and events that were unfamiliar and remote to most people in Europe and North America. His work provides images of such events as the Indian Rebellion of 1857 and the Second Opium War, and represents the first substantial body of photojournalism. He influenced other photographers, and his influence in Japan, where he taught and worked with numerous other photographers and artists, was particularly deep and lasting.
Ерте өмір және жеке басы
2009 жылы табылған өлім куәлігінде Беатоның 1832 жылы Венецияда туғаны және 1909 жылы 29 қаңтарда Флоренцияда қайтыс болғаны жазылған. Сондай-ақ, ол британ азаматы әрі ерлі-зайыпты емес екені өлім куәлігінде жазылған. Беттоның отбасымен бірге өмірінің алғашқы жылдары Британияның Иония аралдарының қорғауындағы Корфуға көшіп кеткен болуы мүмкін. Сондықтан Бетто британдық азамат болған. 1983 жылы Шанталь Эдель "Феличе Антонио Беато" екі бауырласты, Феличе Беато мен Антонио Беатоны білдіретінін көрсетті, олар кейде бірге жұмыс істеді, қолтаңба бөлісті. Қолтаңбалардан туындайтын шатасу екі фотографтың қайсысының белгілі бір суреттің авторы екенін анықтауда қиындық тудырады.
Because of the existence of a number of photographs signed "Felice Antonio Beato" and "Felice A. Beato", it was long assumed that there was one photographer who somehow photographed at the same time in places as distant as Egypt and Japan. In 1983 it was shown by Chantal Edel that "Felice Antonio Beato" represented two brothers, Felice Beato and Antonio Beato, who sometimes worked together, sharing a signature. The confusion arising from the signatures continues to cause problems in identifying which of the two photographers was the creator of a given image.
Жерорта теңізі, Қырым және Үндістан
Феличе Беатоның фотограф ретінде ерте дамуы туралы аз мәлімет бар, бірақ ол өзінің алғашқы және жалғыз объективін 1851 жылы Парижде сатып алған деп айтылады. Ол британдық фотограф Джеймс Робертсонмен 1850 жылы Мальтада кездесіп, 1851 жылы онымен бірге Константинополге барды. 1855 жылы Джеймс Робертсон оның қайын інісі болды. Императорлық монетахананың бастығы Робертсон 1854 және 1856 жылдар аралығында елордада алғашқы коммерциялық фотостудиялардың бірін ашты. Робертсон 1843 жылдан бастап Императорлық Осман монетасы шаққышы болды және 1840 жылдары фотосуретке түскен болуы мүмкін. 1853 жылы екеуі бірге суретке түсіре бастады және сол жылы немесе 1854 жылы Робертсон Константинопольдің Пера қаласында фотостудия ашқанда "Робертсон және Беато" деп аталатын серіктестік құрды. Робертсон мен Беатоға Беатоның ағасы Антонио 1854 немесе 1856 жылы Мальтаға, 1857 жылы Грекия мен Иерусалимге фотоэкспедицияларға қатысты. 1850 жылдары шығарылған фирманың бірқатар фотосуреттеріне "Робертсон, Беато және компания" деген қолтаңба қойылған және "және компания" Антониоға қатысты деп есептеледі. 1854 жылдың аяғында немесе 1855 жылдың басында Джеймс Робертсон Беатоның әпкесі Леонильда Мария Матильда Беатоға үйленді. Олардың үш қызы болды, Кэтрин Грейс (d. 1856), Эдит Маркон Вергенс (ту. 1859), және Хелен Беатрук (д. 1861) жазған. Алайда, соғыс аймағындағы жағдайдың алдын ала болжанбауы Беатоны белсенді рөл атқаруға мәжбүр етті. Фентонның соғыстың абыройлы жақтарын суреттеуінен айырмашылығы, Беато мен Робертсонның суреттері жойылу мен өлімді көрсетті. Олар 1855 жылдың қыркүйегінде Севастопольдің құлауын суретке түсіріп, шамамен 60 сурет шығарды. Олардың Крымдағы суреттері соғыстың баяндалу және бейнелеу тәсілін түбегейлі өзгертті. 1858 жылдың ақпан айында Беато Калькуттаға келіп, Солтүстік Үндістанды 1857 жылғы Үндістан көтерілісінің салдарын құжаттау үшін саяхаттай бастады. Осы уақыт аралығында ол өлекселердің алғашқы суреттерін шығарған. Оның Лакхнаудағы Сикандар Баг сарайынан түсірген суреттерінің кем дегенде бірі үшін фотосуреттің әсерін арттыру үшін Үндістан көтерілісшілерінің қаңқа қалдықтарын көміп немесе қайта орналастырғаны туралы айтылады (Taku Forts оқиғаларын қараңыз). Сондай-ақ, ол Дели, Каунпур, Меретт, Бенарес, Амритсар, Агра, Симла және Лахор қалаларында болды. 1858 жылдың шілдесінде Беатоға оның інісі Антонио қосылды, ол кейіннен 1859 жылдың желтоқсанында денсаулық жағдайына байланысты Үндістаннан кетті. Антонио 1860 жылы Мысырға барып, 1862 жылы Фивада фотостудия құрды.
Қытай
1860 жылы Беато Робертсон мен Беато серіктестігін тастады, бірақ Робертсон 1867 жылға дейін атауды қолданады. Беато Үндістаннан екінші опиум соғысында Қытайға ағылшын-француз әскери экспедициясын суретке түсіру үшін жіберілді. Ол наурыз айында Гонконгқа келіп, дереу қала мен оның айналасын Кантонға дейін суретке түсіре бастады. Беатоның суреттері Қытайда түсірілген алғашқы суреттердің бірі. Гонконгта жүргенде Беато Чарльз Виргманмен танысады. Екеуі солтүстікке қарай Талиен шығанағына, содан кейін Пехтанг пен Пэйхоның сағасындағы Таку форттарына, Пекинге және Кинь-Июаньға, қала маңындағы Жазғы сарайға қарай саяхаттаған ағылшын-француз күштерін ертіп жүрді. Бұл үшін олар бір-бірімен байланысты суреттерді қолдануда. Оның Таку форттарының суреттері осы әдісті шағын масштабта бейнелейді, бұл шайқастың баяндамалық көрінісін қалыптастырады. Суреттер тізбегі фортқа жақындауды, сыртқы қабырғалар мен бекіністерге бомбалаудың әсерін, ақырында форттың ішіндегі қиратуларды, соның ішінде қытайлық сарбаздардың денелерін көрсетеді. Экспедиция мүшесі доктор Дэвид Ф. Ренни өзінің науқас мемуарларында: "Мен батыс жағындағы қамалдарды айналдым. Олар өлілермен қалың шашылып, солтүстік-батыс бұрышта, он үш адам бір топта бір қарудың айналасында жатты. Signor Beato үлкен қызығушылықпен, мінездемелі топ "әдемі" болды, және ол өз фотосурет аппаратының арқылы жалғастыруға дейін, ол араласпайды мүмкін емес деп жалбарынып, бірнеше минуттан кейін жасалды. "
Жазғы сарай
Пекиннің сыртында Беато Цинь-И Юаньда (қазіргі Йи-Хе Юань, Жазғы сарай) фотосуретке түсті. Бұл Қытай императорының сарай павильондары, ғибадатханалары, үлкен жасанды көл және бақтардан тұратын жеке меншігі. 1860 жылдың 6-18 қазанында түсірілген суреттердің кейбіреулері 6 қазаннан бастап ағылшын-француз күштерінің тонаған және тонаған ғимараттарының бірегей бейнелері болып табылады. 18 және 19 қазанда ғимараттарды лорд Элгиннің бұйрығымен британдық бірінші дивизия императорға қарсы соққы ретінде, одақтас дипломатиялық партияның жиырма мүшесін азаптап, өлтіргені үшін өртеп жіберді. Беннетт "Бұл [фотосуреттер] Пекиннің осы уақытқа дейін табылған ең алғашқы суреттері болып көрінеді және олар тарихи және мәдени маңызы зор" деп жазады. Бұл кезде Беато Қытайда түсірген соңғы фотосуреттердің арасында Пекин конвенциясына қол қою үшін Пекинде болған лорд Элгиннің және Сяньфэн императорының атынан қол қойған Кун ханзадасының портреттері болды.
Жапония
1863 жылы Беато Жокохамаға (Жапония) көшіп, Чарльз Виргманға қосылды, ол онымен Бомбейден Гонконгқа сапар шекті. Екі адам 1864-1867 жылдар аралығында "Beato & Wirgman, Artists and Photographers" деп аталатын серіктестікті құрып, оны сақтады. Бұл ең алғашқы және маңызды және басқа да жұмыстардың бірі.) Беатоның жапондық фотосуреттеріне портреттер, жанрлық жұмыстар, пейзаждар, қала көріністері және Токайдо жолындағы жерлер мен жерлерді суреттейтін фотосуреттер сериясы кіреді. Соңғы серия Хиросиге мен Хокусайдың укиё е-ін еске салады. Бұл кезеңде Токугава сёгунаты елге шетелдіктердің кіруін (және оның ішінде) қатты шектеген. Елшілердің делегациясымен бірге және өзінің жеке танымалдылығы мен британдық әскерилермен тығыз қарым-қатынасы тудырған кез-келген басқа мүмкіндіктерді пайдаланып, Беато Жапонияның батыстағылар аз кездескен аймақтарына жетті. Оның суреттері сапасы жағынан ғана емес, сонымен қатар Эдо дәуіріндегі Жапонияның фотосуреттері ретінде сирек кездесетіндігімен де ерекшеленеді. Беатоның Жапониядағы еңбектерінің басым бөлігі оның Үндістан мен Қытайдағы бұрынғы еңбектерімен қатты қарама-қайшы болды, олар "жарыс-керіске және британдық императорлық күшінің жеңісіне баса назар аударды, тіпті оны дәріптеді". Принц Кунгтың портретімен қатар, Беатоның ертедегі жұмыстарындағы қытайлықтардың кез келген көрінісі шеткі (кіші, бүктелген немесе екеуі де) немесе өліктер ретінде болған. 1864 жылдың қыркүйегінде Шимоносекиге британдық әскери экспедициядағы ресми фотограф ретінде жұмыс істегенін қоспағанда, Беато Жапонияда өте белсенді болды. 1865 жылы ол Нагасаки мен оның айналасындағы бірнеше даталанған көріністерді шығарды. 1866 жылдың қазан айында Иокогаманың көп бөлігін жойған өртте Беато студиясын және көптеген, мүмкін, барлық негативтерін жоғалтты. 1870 жылы олардың сатылуы оның бизнесінің негізгі бөлігіне айналды. Клиент бұрынғы альбомдардың мазмұнын таңдағанмен, Беато өз таңдауы бойынша альбомдарға көшті. Жапониядағы фотосуретке Жерорта теңізі суретінде жиі кездесетін екі түрлі көзқарас пен киім-кешек / мінез-құлық ұғымын енгізген Беато болса керек. 1868 жылы Беато 100 портрет пен жанрлық туындыны қамтитын "Туған типтер" және 98 пейзаж мен қала көрінісін қамтитын "Жапонияның көріністері" атты екі томдық фотосуреттерді дайындады. Беатоның альбомдардағы көптеген фотосуреттер қолмен боялған, бұл техника оның студиясында жапон акварелистері мен ағаштан жасалған баспалар жасаушылардың пысық дағдыларын еуропалық фотосуреттерге сәтті қолданды. Ол H. Вуллетт атты көмекшісімен және төрт жапон фотографтарымен және төрт жапон суретшісімен бірге жұмыс істеді. Кусакабе Кимбей фотограф болмай тұрып, Беатоның суретші көмекшілерінің бірі болған. Бұл басқа жобалар сәтсіз аяқталды, бірақ Беатоның фотосурет салу қабілеті мен жеке танымалдылығы оны фотограф ретінде жұмысқа табысты қайта оралуын қамтамасыз етті. Ол Раим фон Стилфридке фотосурет салуды үйреткен. 1871 жылы Беато Корейге адмирал Роджерстің АҚШ-тың әскери-теңіз экспедициясында ресми фотограф болып қызмет етті. Беатоның суреттері Кореяның ең ежелгі суреттері болып табылады. Беато Жапонияда көптеген іскерлік іс-шаралар жүргізді. Ол жер мен бірнеше студияға ие болды, мүлік консультанты болды, Йокохамадағы Гранд-отельде қаржылық мүддесі болды. 1873 жылы 6 тамызда Беато Жапониядағы Грекияның бас консулы болып тағайындалды. Стилфрид пен Андерсенге сатылғаннан кейін Беато бірнеше жыл бойы фотосуретке түспей, қаржы спекулянты және трейдер ретінде параллель мансабына назар аударды. 1884 жылы 29 қарашада ол Жапониядан шығып, ақыр соңында Мысырдың Порт-Саид қаласына келіп қонды. Жапон газетінде оның бүкіл ақшасын Йокогама күміс биржасында жоғалтып алғаны туралы хабарланған.
Фотографиялық техника
XIX ғасырдағы суреттерде қолданылған технологияның шектеулі жақтары жиі көрінеді, алайда Беато сол шектеулер шегінде және тіпті одан да асып түседі. Ол негізінен ылғалды коллодиондық шыны пластиналардың негативтерінен альбуменді күміс принттерді шығарды. Беато қолмен бояулау фотосуреттерін жасаудың әдістерін жетілдірді. Виргманның ұсынысы бойынша қолмен бояулау фотосуреттерін бастаған болуы мүмкін, немесе ол серіктестері Чарльз Паркер мен Уильям Парк Эндрю жасаған қолмен боялған фотосуреттерді көрген болуы мүмкін. Қайдан шыққанына қарамастан, Беатоның түрлі-түсті пейзаждары нәзік және натуралистік, ал оның пейзаждарынан гөрі қатты боялған түсті портреттері өте жақсы деп бағаланады. Түсті көріністерді ұсынумен қатар, Беато өте үлкен тақырыптарды олардың кеңдігі туралы түсінік беретін түрде көрсетуге тырысты. Беатоның шығармашылығында бір сахнаның бірнеше рет бір-біріне жақын экспозициясын жасап, содан кейін алынған принттерді біріктіріп, кең көріністі қайта құру арқылы жасалған керемет панорамалар ерекшеленеді. Оның Пехтанг панорамасы толық нұсқасы 2 метрден астам ұзындықта жеті суреттен тұрады.