Кіріспе
Өсімдіктер туысы Түрі атау = Спринг қызанағы. Сурет = Ecballium elaterium1. jpg. сурет түсірілімі = Спринг қызанағының жемісі. ата-анасы = 3 . Байлық. сондай-ақ, бүркіп тұрған қияр немесе жарылып жатқан қияр деп аталады (Cyclanthera brachystachya сияқты өсімдік емес). Оның ерекше жалпы атауы піскен жемістерінің тұқымын қамтитын шырышты сұйықтықты тұқымдарды тарату құралы ретінде ағызатындықтан, өсімдіктің жылдам қозғалысының үлгісі болып табылады. Басқа жерлерде де декоративті өсімдік ретінде өсіріледі, ал кейбір жерлерде табиғи түрде пайда болады.
Speciesbox
|name = Squirting cucumber
|image = Ecballium elaterium1. jpg
|image caption = A fruit of the squirting cucumber
|display parents = 3
|genus = Ecballium
|parent authority = A. Rich. also called the squirting cucumber or exploding cucumber (not the same plant as Cyclanthera brachystachya). Its unusual common name derives from the ripe fruit squirting a stream of mucilaginous liquid containing its seeds as a means of seed dispersal, an example of rapid plant movement. It is grown as an ornamental plant elsewhere, and in some places it has naturalized.
Тұқымның таралуы
Ecballium elaterium жемісінің тұқымдарын қоршап тұрған тіндері ұсақ қабырғалы ұсақ жасушалардан тұрады, олар тұқымдарды "жасу" арқылы шығаруды жеңілдетеді. Тұқымдарды шығару қысымы жеміс тіндерінің жасушаларының шырынында елатеринидин деп аталатын глюкозидтің жоғары концентрациясынан пайда болады, бұл 27 атм-ға дейінгі тургор қысымына әкеледі. Қысым күшейе түсіп, жемісті сабағынан айырады. Сонымен қатар, перикарп жиырылады, ал жеміс пен тұқымдар бөлініп шыққан тесіктен шығарылады. Жемістің тұқымын шығару үшін гигроскопиялық қозғалыс пен сақталған серпімді энергия қолданылады. Өсімдіктің тіндеріндегі кенеттен қозғалыс әр түрлі механикалық тұрақсыздықтарға ұшырайды.
Халықтық медицина тарихы
Элатерий - ежелгі тарихта халық медицинасында тазалағыш ретінде пайдаланылған кукурбитациннің экстракты. Элатерийді 1835 жылы Стирлинг ашқан. Элатерин элатерийден хлороформ арқылы алынады, содан кейін эфирмен тұндырылады. Оның формуласы C32H44O7 болып табылады. Ол ащы дәмді, түсті қабыршақтарды қалыптастырады, ал мұрын немесе ауыз арқылы тұтынылса, уытты болып табылады.