Кіріспе

Сингапурдың екінші заң шығарушы жиналысына сайлаулар Сингапурда 1959 жылы 30 мамырда жалпы сайлаулар өтті. Олар жаңа конституция аясында өткізілді және бірінші рет заң шығарушы кеңестің барлық 51 орынды сайлау арқылы толғанды. Бұл сайлауда 43 орын алып, Халықтық іс-қимыл партиясының (ПАП) алғашқы жеңісі болды. Партия сол уақыттан бері билікте тұрды.

Саяси өзгерістер

1955 жылы өткен жалпы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін билік басындағы лейбористік майданға жетекшілік еткен Дэвид Маршалл британдықтарға және отаршылдыққа қарсы болды. Британдықтар өзін-өзі басқару жоспары туралы келісімге немесе келісімге келу қиын деп тапты. Маршалл бір жылдан кейін партиядан кетті. Оның орнына Лим Ю Хок коммунистерге қарсы агрессивті науқанды жүргізді және британдықтарды өзін-өзі басқарудың нақты жоспарын жасауға көндірді. 1959 жылғы сайлау кезінде Еңбек майданыда алауыздық болды; Лимнің коммунистерге қарсы стратегиясы коммунистік кампания кезінде ең көп мақсат етілген демографиялық Сингапурлық сайлаушылардың көп бөлігін алаңдатты. Лимнің науқанында азаматтық құқықтарды бұзу туралы да айыптар болды, өйткені көптеген белсенділер сотсыз қамауға алынды. Ішкі қауіпсіздікті ақтап, 1956 жылғы Қытайдың орта мектептерінде болған тәртіпсіздіктер кезінде студенттерге қарсы жас ағызу газы қолданылды.

Конституциялық реформа

Сингапур Конституциясы 1958 жылы сәйкесінше қайта қаралды, Рендел Конституциясының орнына Сингапурдың өзін-өзі басқаруына және өз халқының өздерінің Заңнамалық Ассамблеясын толықтай сайлауына мүмкіндік берді. Бұрын 1955 жылы Джордж Уильям Рендел бастаған комиссия жасаған Рендел конституциясына сәйкес, Заң шығарушы Ассамблея мен оның басшыларын халық толығымен анықтай алмады; Британ үкіметі 32 мүшесінің жеткіншегін тағайындады, қалған 25 орынды халық сайлады, бірақ шектеулі дауыс беру құқығымен. Бұл 1955 жылға дейінгі Заң шығарушы кеңеске қарағанда жақсырақ болды, ол кеңеске тоғыз мүшесін сайлады. Бұл сайлау британдық билік тарапынан толық ішкі өзін-өзі басқаруды бергеннен кейінгі алғашқы сайлау болды; Сингапур енді мойындалған мемлекет болды, бірақ әлі толық тәуелсіздік алған жоқ, өйткені британдықтардың әлі де әскери және сыртқы қатынастар сияқты сыртқы істері бар. Сайлау құқығы шектеулерінің жойылуына байланысты сайлауға қатысу міндетті болып бірінші рет енгізілді және 1959 жылдан бері әр сайлауда осылай болды.

Науқан

Үгіт-сайлау науқанының көптеген мәселелері үкіметтік жемқорлық пен Сингапурдың тәуелсіздігі тақырыбына, сондай-ақ Малайялық төтенше жағдайды туғызған Малайялық коммунистік партия (МКП) бастаған коммунистік көтеріліс сияқты саяси мәселелерге қатысты. Тәуелсіздік пен өзін-өзі басқаруға деген құштарлық малай терминінің бейнесі болған Мердека (Тәуелсіздік немесе Еркін дегенді білдіреді) бірден пайда бола бастады. Бұл "Бізге Мердека қазір керек!" деген дауыстың айқын көрінісі болды. тәуелсіздікті талап ететіндер қолға алды. Сайлау күніне дейін баспасөзде көп бұрышты жекпе-жектердің болуы тек PAP қарсы дауысты бөліп, PAP жеңісіне мүмкіндік береді деп болжаған еді.

Чжу Суи Ки оқиғасы

Чью Суи Ки ісі 1959 жылғы мамырдағы сайлауда да көтерілген маңызды мәселе болды. 1959 жылы ақпанда ПАП билік басындағы СПА үкіметін АҚШ үкіметінен саяси қаражат алуда деп айыптады. Тергеу комиссиясы тергеу жүргізген кезде, сол кездегі білім министрі болған Чу Суи Кидің бұл ақшаны жеке мақсатқа жұмсағанын анықтады. Бұл мәлімдемеге сәйкес, Чью Нью-Йорктегі жасырын донордан "саяси сыйлық" ретінде шамамен 700-800 мың доллар алған. 1959 жылы 4 наурызда Чью дереу қызметінен кетіп қалды. Бұл оқиғаның арқасында СЭЗ құлдыраған. Бұл оқиғаның ССА-ның беделіне кері әсері болды, себебі партия батыс державасына қызмет етіп, Сингапурдың отаршылдыққа қарсы қозғалысына сатқындық жасады.

Нәтижелер

Нәтижесінде PAP жеңіске жетті, SPA 39 дауланған сайлау округтерінің 35-ін жоғалтты және жаңа Ассамблеяны тек төрт мүше ғана білдірді, ал Еңбек майданы мен оның оң жақты коалициялық партиясы, Либералды Социалистік партия (Демократиялық партия мен Прогрессивті партияның бірігуімен құрылған) апатты нәтижелерге қол жеткізді және партиялардың ешқайсысы орын алмады; барлығы 73 үміткер (соның ішінде 20 LSP үміткері) сайлау депозитін жоғалтты. PAP кандидаты Вонг Сун Фонг сайлауда 77,66% дауыс жинаған, ал LSP кандидаты Лилиан Тан 0,82% дауыс жинаған ең нашар нәтижелі кандидат болды. Абсолюттік сандар бойынша, PAP партиясының Го Кэнг Суиі 9 313 дауыс жинаған ең жақсы кандидат, ал LSP партиясының Лилиан Тан 64 дауыс жинаған ең нашар кандидат болды. River Valley сайлау округінің ең аз жеңісі болды Сингапур сайлауында осы күнге дейін, PAP партиясының Лим Чен Лок сайлауда бес дауыспен (0,05%) SPA-ның Soh Ghee Soon-ға қарсы жеңіске жетті. Міндетті дауыс беруді және сайлау құқығына шектеулерді алып тастауды жүзеге асырған сайлауда сайлаушылардың қатысуы үлкен өсімге ие болды, сайлаушылардың 90,07% -ы дауыс берді (586,098 тіркелген сайлаушылардың 527,919-ы), алдыңғы сайлаудан 52,66% -ға қарағанда.

Сайлау округі бойынша

Сайлау округінің сайлаушылары Партияның үміткері В. Лингэм5,70149.40Либералды Социалистік партиясы Х. Холлоуэй5,00443.36Райак партиясыТанг Юн Чьяу8357.24Ансон9,921Халық іс-әрекет партиясыБахарудин бин Мохамед Арифф5,16760.75Сингапур Халық АльянсыГо Конг Бенг1,87522.04Либералды Социалистік партияТан Ченг Чуан1,23114.47ТәуелсізВонг Суи Ки1171.38ТәуелсізП. Krishanan1161.36Брас Басах11,193Халық іс-қимыл партиясыХо Пуай Чу6,01463.25Либералды социалистік партияФо Хо Фанг1,99320.96Сингапур халық альянсыГо Хин Шонг1,50115.79Букит Мерах11,286Халық іс-қимыл партиясыСеллапа Рамасвами5,92259.09Сингапур халық альянсыТео Ченг Хье3,02630.20ТәуелсізЛи Чун Эн1,07310.71Букит Панжанг11,984Халық іс-қимыл партиясыЛи Хуон Чой6,15658.31Либералды социалистік партия ЛеТанонг Тек2,49423.62Сингапур халық альянсыЛим Сиак Гуан 381,213.09Малайяндық Үндістан КонгресіT. К. Александр5264.98Букит Тима11,285Халық іс-әрекет партиясыЯаков бин Мохамед6,17461.14Либералды социалистік партияПек Ченг Чуан2,46024.36Тәуелсіз Ли Ю Сенг1,46414.50Кэрнхилл12,239Сингапур Халық АльянсыЛим Ю Хок5,27548.22Жұмысшылар партиясыДэвид Маршалл2,92026.69Халық іс-әрекет партиясыМд. О Су Чен2,26220.68 Либералды Социалистік партияТан Кенг Сионг4834.41Чанги11,199 Халықтық іс-қимыл партиясыТео Хок Гуан3,48035.10 Біріккен малайлар ұлттық ұйымыA. Б. Рахман Х. М. Саид2,81828.43 ТәуелсізЛим Чер Кхенг2,22522.45 Либералды Социалистік партиясыВей Тин Тек1,02410.33 Малай одағыФатима Нор Бт. G. S.3663.69Chua Chu Kang6,8895Халық іс-қимыл партиясыOng Chang Sam3,53656.29ТәуелсізНео Куон Хин1,56324.88Сингапур Халық АльянсыGoh Tong Liang1,18318.83Crawford12,031Халық іс-қимыл партиясыКеннет Майкл Бёрн7,12066.57Сингапур Халық АльянсыTeng Ling Siong2,48723.25Либералды Социалистік партияChua Kian8978.39Тәуелсіз Джон1911.79Delta Seng14,954Халық іс-қимыл партиясыChua Siong9,30169.45Малайян Қытай АссоциациясыChiae Buang1,2129.05Либералды Социалистік партияLim Lee2,30817.23Singapore Халық АльянсыGoh Tong Liang1,18318.83Crawford12,031Халық іс-қимыл партиясыКеннет Майкл Бёрн7,12066.57Сингапур Халық АльянсыTeng Ling Siong2,48723.25Либералды Социалистік партияChua Kian8978.3939Inдегендік Джон1911.79DeltaDelta14,9544,954Халық іс-қимыл партиясыChua Siong Siong Siong Siong Siong Siong Siong Siong Siong9,309.309.309.459,309.45 S. Loke4332.98Либералды Социалистік партияТан Ах Пак3232.23Хонг Лим12,667Халық іс-әрекет партиясыОнг Энг Гуан8,83477.02Малайялық қытай қауымдастығыЛох Нгиан Лим1,19210.39Либералды Социалистік партияТан Хонг Чье8567.46Сингапур Халық АльянсыSim Wee Teck5885.13Жалан Бесара13,877Халық іс-әрекет партиясыЧан Чэ Сенг7,60062.48Сингапур Халық АльянсыВонг Ю Хон2,57321.15Либералды Социалистік партияЛо Ка1,48812.23Еңбек фронтыКөріңіз Киат5034.14Жалан Кейу68,690Халық іс-әрекет партиясыТан Чэн4,Тонг83762.28Сингапур Халық АльянсыМ. П. Д. Наир2,92937.72 Жоо Чиат15,257 Сингапур Халық АльянсыC. Х. Кох6,13645.87Халық іс-қимыл партиясыФонг Ким Хенг5,30139.63Либералды социалистік партияГей Ван Гуа1,2159.08Катонг Біріккен тұрғындар қауымдастығыЛоу Тек Ченг4053.03ТәуелсізГенри Чон3202.39Журонг7,176Халық іс-қимыл партиясыЧор Йёк Эн4,50270.67Сингапур Халық АльянсыВонг Так Леон1,32520.80Либералды социалистік партияСяяя Йек По3755.89Малай одағыАман Б. Х. Субри1682.64Калланг12,939Халық іс-қимыл партиясыБұң Омар бин Джунид5,69048.18Сингапур Халық Альянсы Хай Тонг4,96742.05Халық партиясыСейх Пэнг1,15418 Чуан7.Кламонг10, Gamp934Халық іс-қимыл партиясы. Раджаратнам6,32465.27Сингапур Халық АльянсыМахмуд Латиф1,74718.03Либералды Социалистік партияОнг Энг Лиан1,37714.21Тәуелсіз У Шиа 2412.49Кампонг Капур12,736Халық Амал ПартиясыG. Кандасами6,05954.27Сингапур Халық АльянсыЧиа Бан Вэй3,63232.53Тәуелсіз Жағанатан S7116.37Тәуелсіз Чу Юк Кун4323.87 Азаматтар партиясы Йен Джен Сан3302.96Кампонг Камбаманган13,007 Біріккен малайлар ұлттық ұйымы Мохд. Али б. Алви4,44338.86 Халықтық іс-қимыл партиясыОтман Уок4,19936.73 Сингапур Халық АльянсыMohd. b. Hj. Якоб2,02817.74Пан Малайялық ислам партиясыH. М. Яхия3172.77 Партай РаякиА. Латиф б. Ибрагим2312.02Малай одағыЖәффар б. Абдул Гани2151.88Крета Айер14,173Халық іс-қимыл партиясыГо Кэнг Суи9,31373.35Либералды Социалистік партияПанг Ман Мин3,38426.65Моулмейн10,095Халық іс-қимыл партиясыЛин Ю Эн4,32447.25Сингапур Халық АльянсыЯп Джин Яу3,95543.22Либералды Социалистік партияТан Пэн Ху8729.53Маунтбаттен10,212Сингапур Халық АльянсыЧуа Сенг Ким3,03133.71Халық іс-қимыл партиясыТай Сун Кум2,1432 Kho3.84Малайялық қытай қауымдастығыВонг Фу Нам1,90321.1706Фелиса Леоно Сюи1,415.Либералды Социалистік партияВью Суи Би 96.55Nee Soon228694Халық іс-қимыл партиясыШаң Ленг Нэ6225.307Халық іс-қимыл партиясыТаң Пэнг Куо8729.53Маунтбаттен10,21212121212Сингапур Халық АльянсыЧуа Сингапур Халық АльянсыЧуа Сенг Ким3,03133133.71Халық Халық іс-қимыл партиясыХалық іс-қимыл партиясыТанг Суи Чуа Ким Чжуанг Су Суй Сан Кум2,14323,14323,14343434346Халық Қытай Қытай Қытай Қытай Ассоциациясы J. C. Kulasingha1,88431.95 Біріккен малай ұлттық ұйымы ...

Салдары

PAP отаршылдық әкімшіліктің бақылауынсыз ішкі саясатты қабылдай алатын жаңа үкімет құра алды. Алайда Ұлыбритания әлі де әскери күштерді, сыртқы істерді бақылайтын және келісім бойынша ішкі қауіпсіздікте ортақ жауапкершілікке ие болды. Алайда, тарихшылар 1959 жылы Сингапурдың жаңа үкіметтің нәтижесінде өзін-өзі басқаруға қол жеткізген жыл деп қарады, тіпті 1958 жылы Конституцияға өзгерістер енгізілген болса да. 5 маусым күні түстен кейін Ли Куан Ю бірінші премьер-министр ретінде қала сарайында Ян ди Пертуан Негара Уильям Гудтың және оның кабинетінің мүшелерінің қол астында ант берді. Ли билікті қолға алу алдында 1956 және 1957 жылдары Төтенше жағдай ережелері бойынша тұтқындалған бірнеше ПАП мүшелерін, соның ішінде солшыл Лим Чин Сионгты кешірді. Сайлау науқаны кезінде Ли өзінің сайлау платформасының бір бөлігі ретінде кешірімділік сұраған, бұл көптеген кәсіподақ мүшелерінің моральдық күйін арттырды. Бостандыққа шыққаннан кейін Лим және оның серіктестері Лидің PAP-тағы басшылығына қарсы шығып, солтүстік қанатты мүшелерінің көпшілігін 1961 жылы PAP-тан шығарып салды. Шектен шығарылған мүшелер кейін "Барисан Социалис" партиясын құрып, 1963 жылы келесі сайлауда ПАП-қа қарсы күшті қарсылық білдірді; "Қалқымалы дүкен" операциясы кезінде мүгедек болғанмен, олар ПАП-ты биліктен алып тастауға кез-келген басқа партиядан жақын болды.

Қосалқы сайлау

Екі сайлау, екеуі де 1961 жылы өткізілді, Парламент мерзімінде болды. PAP-тың бұрынғы министрі Онг Энг Гуан PAP депутаты Бахарудин Мохаммед Ариф қайтыс болғаннан кейін Дэвид Маршалл Ансоннан қайта сайланды.