Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Матильда Летиция Вильгельмина Бонапарт, Франция ханшайымы, Сан-Донато ханшайымы (1820 жылдың 27 мамыры – 1904 жылдың 2 қаңтары) – француз ханшайымы және салон иесі. Ол Наполеонның бауыры Жером Бонапарт пен оның екінші әйелі, Вюртемберг королі Фредерик I-нің қызы Катаринаның қызы болған.
Mathilde Laetitia Wilhelmine Bonaparte, Princesse Française, Princess of San Donato (27 May 1820 – 2 January 1904), was a French princess and salonnière. She was a daughter of Napoleon's brother Jérôme Bonaparte and his second wife, Catharina of Württemberg, daughter of King Frederick I of Württemberg.
Өмірбаян
Матильда Бонапарт Триест қаласында дүниеге келіп, Флоренция мен Римде өскен. Ол бастапқыда өзінің бірінші туысы, болашақ Франция императоры III Наполеонға құда түсуге ниеттенген, бірақ оның Хам түрмесіндегі тұтқындығынан кейін бұл келісім бұзылды. 1840 жылдың 1 қарашасында Римде ол бай орыс дворяны, Сан-Донатоның 1-ші князі Анатолий Николаевич Демидовқа үйленді. Анатолийді Тоскананың ұлы герцогы II Леопольд үйлену тойынан аз уақыт бұрын Матильданың әкесінің тілегін орындау және Матильданың ханшайымдық мәртебесін сақтау үшін княздік шеніне көтерді. Анатолийдің княздік атағы Ресейде мойындалмады. Олардың балалары болмады. Бұл екі күшті және белгілі тұлға арасындағы неке қырсықты болды. Князь Демидов өзінің сүйіктісі, Дино герцогинясы Валентинаны сақтап тұруға талап етті, бірақ Матильда оған қарсы күшті қарсылық көрсетті. 1846 жылы Матильда өзінің жаңа сүйіктісі Эмилиен де Ньюверкеркемен және Анатолийдің зергерлік бұйымдарымен бірге Парижге қашып кетті. Зергерлік бұйымдар Анатолийдің қайын атасына сыйлық ретінде берген ақшасымен сатып алынған, сондықтан ол Анатолийдің мүлігі болып саналды. Матильда ханшайымның анасы Ресей императоры I Николайдың бірінші туысы болды, император Матильданың күйеуімен, орыс азаматымен болған жанжалында оны қолдады. Осының салдарынан Анатолий өмірінің көп бөлігін Ресейден тыс жерде өткізді. Санкт-Петербургтағы сот ажырасу туралы шешім шығарды, онда Анатолий жыл сайын 200 000 француз франкісін алимент ретінде төлеуге міндеттелді. Анатолий өзінің мүлігін қайтаруға талпынды, бұл Матильда мен оның әдеби достарының тобын қоғамдық бұқаралық ақпарат құралдарын пайдаланып, жеке және әділетсіз қарсы шабуылдар жасауға итермеледі. Ақырында Анатолийдің мұрагерлері оның мүлігін қайтаруға қол жеткізе алмады, өйткені Матильданың өсиеті өмірінің соңында өзгертілді. Принцесса Матильда Париждегі сарайда тұрды, онда екінші француз империясы кезінде және одан кейін жаңа аристократияның көрнекті мүшесі ретінде өзінің салонында өнер мен әдебиет қайраткерлерін қабылдады. Ол этикетті ұнатпаса да, Абель Германның айтуынша, қонақтарын өте жоғары дәрежеде сыпайылықпен қарсы алды. 1868 жылы Теофил Готье оның кітапханашысы болып жұмысқа орналасты. Ол өзінің ағасы, император I Наполеон туралы Марсель Прустқа: "Егер ол болмаса, мен Аякчо көшелерінде апельсин сататын едім" деді. 1870 жылы монархия құлағаннан кейін ол біраз уақыт Бельгияда тұрды, бірақ көп ұзамай Парижге оралды. Францияда болған кезінде ол Санкт-Петербургтағы императорлық сараймен, аналық туыстарымен байланысын сақтап тұрды. 1873 жылы князь Демидовтың қайтыс болуынан кейін ол суретші және ақын Клавдий Марсель Попелинге (1825–1892) үйленді. Ол 1886 жылдың мамыр айында Француз Республикасы бұрынғы билік еткен әулеттердің әміршілерін елден қуғаннан кейін Бонапарт отбасының Францияда қалған жалғыз мүшесі болды. 1896 жылы оны Феликс Фор Ресей императоры II Николай және оның әйелі Императрица Александраның сапары кезінде Инвалидтердегі салтанатқа шақырды. Ол 1904 жылы Парижде 83 жасында қайтыс болды.
Born in Trieste, Mathilde Bonaparte was raised in Florence and Rome. She was originally engaged to her first cousin, the future Napoleon III of France, but the engagement was cancelled following his imprisonment at Ham. She married a rich Russian nobleman, Anatoly Nikolaievich Demidov, 1st Prince of San Donato, on November 1, 1840 in Rome. Anatole was raised to the position of Prince by Grand Duke Leopold II of Tuscany shortly before the wedding to fulfill the wishes of Mathilde's father and to preserve Mathilde's position as Princess. Anatole's princely title was never recognised in Russia. They had no children. The marriage between these two strong and prominent personalities was stormy. Prince Demidov insisted on keeping his mistress, Valentine, Duchess of Dino, which of course was fiercely resisted by Mathilde. In 1846, Mathilde fled the household for Paris with her new lover Émilien de Nieuwerkerke and with Anatole's jewelry. The jewelry constituted the dowry that Anatole was forced to bankroll for his father in law, so it formed the property of Anatole. Princess Mathilde's mother was Emperor Nicholas I of Russia's first cousin, and the emperor supported Mathilde in her clashes with her spouse, a Russian subject. As consequence, Anatole chose to live much of his remaining life outside Russia. The terms of the separation announced by the Tribunal in Saint Petersburg forced Anatole to pay annual alimony of 200,000 French francs. Anatole vigorously pursued the return of his property, which led Mathilde and her strong circle of literary friends to mount highly personal and unfair counter attacks using the public media. In the end, Anatole's heirs never recovered his property since Mathilde's last will was altered towards the end of her life. Princess Mathilde lived in a mansion in Paris, where, as a prominent member of the new aristocracy during and after the Second French Empire, she entertained eminent men of arts and letters at her salon. She disliked etiquette, but welcomed her visitors, according to Abel Hermant, with an extreme refinement of snobbery and politeness. Théophile Gautier was employed as her librarian in 1868. Referring to her uncle, Emperor Napoleon I, she once told Marcel Proust: "If it weren't for him, I'd be selling oranges in the streets of Ajaccio." At the fall of the monarchy in 1870, she lived in Belgium for a while, but soon returned to Paris. Throughout her time in France, she maintained ties with the Imperial court in Saint Petersburg, her maternal cousins. In 1873, following the death of Prince Demidov in 1870, she married the artist and poet Claudius Marcel Popelin (1825–1892). She was the only member of the Bonaparte family to stay in France after May 1886, when the French Republic expelled the princes of the former ruling dynasties. In 1896, she was invited to a ceremony at Invalides by Félix Faure at a visit of Emperor Nicholas II Russia and his wife Empress Alexandra. She died in Paris in 1904, aged 83.
Мәдениетте
Қарт принцесса Матильда Прусттің "Жоғалған уақытты іздеу" романының екінші томы "Жас қыздар гүлдейтін көлеңкесінде" ("À l'ombre des jeunes filles en fleurs") шығармасында шағын эпизодта пайда болады. Ол, егер "Les Invalides" келуді қаласа, шақыру қажет емес екенін, өзінің кілттері бар екенін айтады. Принцесса Матильда Горе Видальдің "1876" романындағы ойдан шығарылған баяндаушы Шарль Шермерхорн Шуйлердің досы ретінде бірнеше рет еске алынады. Ол сондай-ақ португалдық романтикалық реалист Эса де Квироздың өзінің ең маңызды, өлімнен кейін жарық көрген "Астанаға" ("To the Capital") романында да аталған.
An aged Princess Mathilde makes a brief appearance in Proust's À l'ombre des jeunes filles en fleurs (In the Shadow of Young Girls In Flower), the second volume of In Search of Lost Time. She mentions that if she wants to visit les Invalides, she does not need an invitation: she has her own set of keys. Princess Mathilde is referred to several times in Gore Vidal's novel 1876 as being a friend of the fictional narrator, Charles Schermerhorn Schuyler. She is also mentioned by the Portuguese romantic realist Eça de Queiroz in one of his most relevant posthumous novels To the Capital (novel).