Кіріспе
2001 жылы Эрик Шлоссердің "Fast Food Nation: The Dark Side of the All American Meal" кітабы жарық көрді. 1999 жылы Rolling Stone журналында бөлім-бөлім жарияланған бұл кітап, Уптон Синклердің 1906 жылғы "Жұңғал" романымен салыстырылады. 2006 жылы Ричард Линклейтердің режиссерлік жұмысымен осы аттас фильм түсірілді.
the book
Fast Food Nation: The Dark Side of the All American Meal is a 2001 book by Eric Schlosser. First serialized by Rolling Stone in 1999, the book has drawn comparisons to Upton Sinclair's 1906 muckraking novel The Jungle. The book was adapted into a 2006 film of the same name, directed by Richard Linklater.
Өмірбаян
1997 жылы "Ролинг Стоун" журналы Шлозерден фаст-фуд арқылы Американы қарастыратын мақала жазуды өтінді, оның "Atlantic Monthly" журналындағы көшпенділер туралы мақаласын оқығаннан кейін. Одан кейін ол шамамен үш жыл бойы фаст-фуд индустриясын зерттеді – бургерлерді өндіретін мал сою және ет өңдеу заводтарынан бастап, оларды дайындайтын ең төменгі жалақы алатын жұмысшыларға дейін, балаларды арзан ойыншықтар мен түрлі-түсті ойын алаңдарымен жеуге құмарту үшін жасалған телеарна жарнамаларына дейін.
Қорытынды
Кітап екі бөлімнен тұрады: "Америкалық тәсіл" және "Ет пен картоп". "Америкалық тәсіл" – кітаптың бірінші бөлімі, ол фаст-фуд бизнесінің тарихын, екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Америкада қалай пайда болғанын талдайды. Ал "Ет пен картоп" бөлімінде фаст-фуд индустриясының қазіргі замандағы жұмыс істеу механизмдері мен оның қылымдары зерттеледі.
"Америкалық тәсіл"
"Fast Food Nation" журналының бірінші бөлімі Карл Н. Карчер мен Макдональд ағайындарының Оңтүстік Калифорниядағы жылдам тамақ индустриясының негізін қалаушылар ретіндегі рөлдерін талқылаумен басталады. Бұл талқылаудан кейін Рей Крок пен Уолт Диснейдің күрделі қарым-қатынасы зерттеледі, содан кейін балаларға жарнама жасаудың күрделі және табысты әдістері қарастырылады. Содан кейін Шлоссер Колорадо-Спрингс қаласына сапар шегіп, жылдам тамақ индустриясының қызметкерлерінің өмірін және жұмыс жағдайларын зерттейді, олардың жылдам тамақ мекемелері басқа американдық индустриялардан гөрі қызметкерлеріне ең төменгі жалақыны үлкен үлеспен төлейтінін біледі.
"Ет пен картоп"
Тексттің екінші бөлімі тамақтың қандай химиялық құрауы оны осыншалықты дәмді ететінін талқылаудан басталады. Шлоссер бұдан кейін, жаңа экономикадағы ауыл шаруашылығы саласының алдында тұрған қиындықтарды ескере отырып, әдеттегі мал шаруашысының өмірін талқылайды. Шлоссер Америкадағы ең қауіпті жұмыс деп атаған ет өңдеу индустриясын талдайды. Бұған қоса, ет өңдеу орындарында өндірілген ет, индустрия орталықтанғаннан бері одан да қауіпті болып келеді, себебі мал өсіру, сою және өңдеу процесі E. coli бактериясының таралуына қолайлы жағдай жасайды. Сонымен қатар, жұмыс жағдайлары нашарлауда. Соңғы тарауда Шлоссер фаст-фудтың Ұлы Суық Соғыстан кейін американдық мәдени экспорт ретінде қалай дамығанын және Совет Коммунизмінің құлауы американдық тауарлар мен қызметтердің, әсіресе фаст-фудтың кең таралуына қалай мүмкіндік бергенін қарастырады. Нәтижесінде, әлемнің қалған бөлігі Американың семіздік көрсеткіштерінің өсуімен теңесіп келеді.
"Артық сөз"
2012 жылы Шлозер қайта жаңартылған басылымын жариялады, онда соңғы сөз қосылған. Сол соңғы сөзінде ол алғашқы басылымның маңыздылығы мен сынға ұшыраған жақтарын, оның басқа еңбектерге қалай ықпал еткенін, сондай-ақ кітап жарықтанғаннан кейінгі он жылда жылдам тағам индустриясының қалай өзгергенін, оның саясатқа және балалардың семіздігіне тигізген әсерін сараптайды. Ол осы қызығушылық пен араласудың нәтижесінде жүргізілген шапшаң, шешімді және тиімді шараларды ескере отырып, кітапта сипатталған көптеген мәселелерді жеткілікті саяси ерік болған жағдайда шешуге болады деген қорытындыға келді. Шлозердің бұл туралы The Daily Beast сайтында жариялаған мақаласынан да оқуға болады.
Қабылдау
Роб Уокер The New York Times газетінде "Шлоссер – маңызды және жақсы білімді репортер" және "Фаст-фуд ұлты – бұл қарапайым талдау емес, еттен маркетингке дейінгі жылдам тағам процесін зерттей келе жиналған фактілер мен байқаулардың көптігі" деп жазды. Дегенмен, Уокер Шлоссердің өз тұжырымдамаларын негіздеген деректерге қатысты алаңдаушылық білдіреді. Publishers Weekly газеті былай деп жазды: "Ең жақсы тергеуші журналист сияқты табандылықпен және өткір көзбен түрлі кемшіліктерді тізімдегенде, [Шлоссер] жылдам тағам индустриясындағы азық-түлік қауіпсіздігіне деген циникалық және немқұрайлы көзқарасты, сондай-ақ 100 жыл бұрын Уптон Синклердің ұқсас романы ет өңдеу индустриясын жариялағаннан кейін қабылданған үкіметтік реттеулерді кеңінен бұралауды ашты. Шлоссер индустрияның әртүрлі салаларын жүйелі түрде талдау арқылы қазіргі Американың түбіндегі нағыз кемшіліктерді дәлелдейді".
Өнеркәсіптің жауабы
Терри Дорт, Ұлттық тізбекті мейрамханалар кеңесінің президенті, елдің көптеген ірі жедел тамақтану тізбектерін білдіретін сауда қауымдастығы, Шлоссер және оның кітабы туралы былай деп мәлімдеді: "Шлоссер мырзаның "Жылдам тағам ұлты" кітабы бүкіл жедел тамақтану индустриясын осылайша жағымсыз бейнелегені өкінішті. Индустрияны құрайтын мейрамхана компаниялары ел бойынша жүздеген мың адамды жұмыспен қамтып, тұтынушыларға мәзірлердің алуан түрлілігі мен бағаларын ұсынады. Біз осы кітаптағы сипаттамамен келіспейміз". Бұл кітап "Жылдам тағам ұлты" кітабының жалпы сюжеттік құрылымын сақтайды, бірақ кіші балалар үшін оңайырақ болуы үшін алдыңғы нұсқасының мазмұнын жеңілдетіп берді.
Қабылдау
Кейбір сыншылардың пікірі жағымды болды. Common Sense Media кітапқа 4/5 жұлдыз берді, бірақ "кітаптағы фотосуреттердің орналасуы кездейсоқ сияқты көрінеді, ал повесть кейде мағынасынан шығып кетеді. Дегенмен, жасөспірімдер өз әдеттерін қайта қарастыруға шабынданады, мүмкін".