Кіріспе
McDonaldland – McDonald's медиа франшизасы және Рональд Макдональд пен оның достары мекендейтін ойдан шығарылған әлем. 1963 жылы Рональд Макдональд құрылғаннан бастап, оны негізінен McDonald's әзірлейді және жариялайды. Needham, Harper & Steers маркетингтік агенттігінің McDonaldland әлемін кеңейтуге жасаған алғашқы тыраздары заңдық мәселелерге байланысты қайта қарастырылды, бірақ McDonald's жобаларында Data East, Virgin Interactive, Treasure, SEGA және Klasky Csupo компанияларымен бірлесіп жұмыс істеу арқылы одан әрі дамытылды. Сериалдың орталық тұлғасы – Рональд Макдональд есімді, қызыл шашы, ақ және қызыл бет бояуы бар, сары комбинезон және қызыл-ақ жолақты ұзын жеңді көйлек, сары қолғаптары бар көшпенді сиқыршы-клоун. Оның ең көп кездесетін достары – Гримас, Гамбурглар, Бирди – Ерте Құс, Фрай балалар, МакНаггет достары және Бақытты Тамақ тобы. Ойдан шығарылған әлемге жоғары және төмен фантазиядан бастап, корпоративтік мәдениет пен корпоративтік бейнеге дейін, сондай-ақ христиандық медиа және McDonald's Treasure Land Adventure ойынынан Koichi Kimura-ның суреттері сияқты нақты әсерлер кіреді. Бұл кейіпкерлер жарнамада ғана емес, сонымен қатар кейбір McDonald's мекемелеріне қосылған "PlayPlaces" атты ойын-сауық алаңдарында да қолданылды, олар кішкентай балаларға арналған шағын демалыс бөлмелері еді. McDonaldland бөліміне 2003 жылдан бері көңіл аз бөлінгенмен, Рональд Макдональд, Гримас, Бирди – Ерте Құс және Гамбурглар сияқты кейіпкерлер әлі де жарнамаларда, Бақытты Тамақ ойыншықтарында және Рональд Макдональд үйі қайырымдылық қорына қолдау көрсету мақсатындағы материалдарда кездеседі. 2019 жылдан бастап бұл кейіпкерлерге арналған Funko Pop! фигураларының жеке коллекциясы шығарылды, оған Рональд, Гримас, Гамбурглар, Фрай балалар, МакНаггет достары, Бирди – Ерте Құс, Мэр МакЧиз және Офицер Биг Мак кірді.
McDonaldland is a McDonald's media franchise and the fictional fantasy world inhabited by Ronald McDonald and his friends. Starting with the creation of Ronald McDonald in 1963, it is primarily developed and published by McDonald's. Initial attempts to expand the McDonaldland universe by marketing agency Needham, Harper & Steers were seemingly retconned due to legal issues, but ongoing aspects were expanded in McDonald's projects in collaboration with Data East, Virgin Interactive, Treasure, SEGA, and Klasky Csupo. The series centers on an adventuring magical clown named Ronald McDonald, who has red hair, white and red face paint, and wears a yellow jumpsuit over a red and white striped long sleeve shirt with yellow gloves. His most regularly occurring friends are Grimace, the Hamburglar, Birdie the Early Bird, the Fry Kids, the McNugget Buddies, and the Happy Meal Gang. The fictional world has a variety of inspirations from general high fantasy and low fantasy, to corporate culture and corporate personality, to more specific influences including Christian media and the artwork of Koichi Kimura from McDonald's Treasure Land Adventure. In addition to being used in advertising, the characters were used as the basis for themed equipment in the "PlayPlaces" attached to some McDonald's outlets, small recreational activity rooms intended for young children. While the McDonaldland portion has received somewhat less attention since 2003, several of the characters including Ronald McDonald, Grimace, Birdie the Early Bird, and the Hamburglar are still seen in commercials, Happy Meal toys, and materials supporting the Ronald McDonald House Charities. The characters received entire dedicated McDonaldland themed line ups of Funko Pop! figures in 2019 and onward, including Ronald, Grimace, the Hamburglar, the Fry Kids and McNugget Buddies, Birdie the Early Bird, Mayor McCheese and Officer Big Mac.
Орнату
Макдоналдс негізінен өзінің жоғары фантастикалық әлемінде өтеді, алайда Макдоналдс әлемінің кейбір бөліктері нақты әлеммен төмен деңгейдегі фантастикалық байланысқа түседі. Ескі жарнамаларда алма пісіретін ағаштар, гамбургер егістігі, картофель фри егістігі, коктейль вулканы, Filet-O-Fish көлі және бір рет көрсетілген Сундаэ тауы болған. Рональд Макдональдтың "Қызық оқиғаларында" Макдоналдс тұрғындары PlayPlace сырғанақтары арқылы әртүрлі әлемдерге саяхаттай алатыны көрсетілді. Рональд – жақсылық пен бостандықтың елшісі ретінде әрекет ететін, сиқырлы күштерге ие оқиғашы, мысалы, жойылып бара жатқан түрлер мен орманды жою мәселесіне назар аудару үшін жаңбырлы ормандарға саяхаттау немесе қауіпсіздік белдіктерінің маңыздылығы туралы қоғамдық хабар тарату. Макдоналдс медиасында кейіпкерлердің өзгеруі жиі кездеседі. Гримас, күлгін түсті монстр, бастапқыда клиенттерден сусындар мен коктейльдер ұрлаған қарсыласы болған, бірақ қазір ол жақсы жігітке айналды. Гамбургер ұрысы, ол да бастапқыда жаман адам болған, гамбургерлер мен сэндвичтерді ұрлаған, бірақ қазір ол көбінесе сүйкімді алаяқ кейіпкері. Макдоналдс нақты әлеммен көптеген ұқсастықтарға ие; мысалы, О'Гримаси аға, бастапқыда христиандық мереке – Әулие Патрик күніне арналған, Shamrock Shake ішімдігін насихаттау үшін жасалған кейіпкер. Кейбір жарнамаларда техномантияға жататын көлік құралдары көрсетілді, соның ішінде ұшақ тәрізді гамбургерлер де болды.
Орналасқан жерлер
Көптеген McDonaldland жарнамаларында және бейнеойындарда көрініс тапқан жиі кездесетін аймақтар – орман, қала, теңіз және ғарыш. Олардың нақты географиялық орналасуы белгісіз, бірақ осы аймақтардың ішінде Гримас аралы, каубой стиліндегі аймақ, нақты әлемдегі McDonald's мейрамханаларына жететін бірнеше портал, Ай және Рональдтың үйі сияқты жерлер бар.
Тарих
McDonaldLand-тың атауын Ричард және Морис Макдональдтар құрған, ал Рей Крок танымал еткен McDonald's мейрамханалары берді. Рональд Макдональдтың рөлін бұрынғы «Бозо Клоун» актері Уиллард Скотт ойнады. 1963 жылы ол Вашингтон, округтік франчайзи Оскар Голдштейнмен бірге кейіпкердің бастапқы элементтерін жасады. McDonaldland әлемін кеңейту туралы алғашқы идея 1970-1971 жылдары McDonald's сұрауы бойынша Needham, Harper & Steers компаниясына тапсырылды. Алғашқы жарнама 1971 жылдың қаңтарында көрсетілді. Алғашқы жарнамалар көтеріңкі, «bubblegum» стиліндегі әуенге негізделген және баяндаушы бар; көптеген сюжеттерде Гамбурглар, Зұлым Гримаса және Капитан Крук сияқты түрлі жаман адамдар тиісті тағамды ұрлауға тырысады, бірақ Рональд олардың жолын үнемі кеседі. 1973 жылы Сид және Марти Крофт McDonald's компаниясын сотқа беріп, бүкіл McDonaldland идеясы олардың «H. R. Pufnstuf» телешоуын плагиаттады деп мәлімдеді. «Sid & Marty Krofft Television Productions Inc. v. McDonald's Corp.» ісінде Крофттар сонымен қатар Mayor McCheese кейіпкері олардың авторлық құқығына тиесілі «H. R. Pufnstuf» (өзінің мэрі) кейіпкерін бұзу болып табылады деп мәлімдеді; Pufnstuf-тың дауыстық актері Ленни Вайнриб тіпті McDonaldland жарнамаларында Гримасаның дауысын сомдады. Сотта қазылар алдымен Крофттардың пайдасына шешім шығарды, және McDonald's 50 мың доллар төлеуге міндеттелді. Екі тарап та АҚШ-тың Апелляциялық сотына шағым түсірді. 1977 жылғы апелляциялық сот шешімімен Крофттардың пайдасына өтемақы 1 миллион доллардан асып түсті. Нәтижесінде McDonald's кейбір кейіпкерлерді шығаруды тоқтатуға немесе оларды заңды түрде ерекшелендіру үшін өзгертуге, сондай-ақ осы кейіпкерлерді бейнелейтін жарнамаларды көрсетуді тоқтатуға бұйрық берілді. Гримаса «Monsters vs. Aliens» Happy Meal ойыншықтарының жарнамасында сөйлемейтін рөлде пайда болды, сондай-ақ 2022 жылы McDonald's Super Bowl LVI жарнамасында Канье Уэстпен бірге камео түсірді, онда Гримаса Райан Рейнольдс анимациялады және дауыс берді. Funko 2019 жылдан бастап көптеген McDonaldland кейіпкерлерін бейнелейтін «Pop! Vinyl!» фигураларын жасады, оның ішінде «The McNugget Buddies» желісі және Mayor McCheese және офицер Биг Мак сияқты кейіпкерлердің қайта құрылғандары да бар.
Кейіпкерлер
Рональд Макдональд – Макдональдс-тың басты мәдени белгісі және ресми талисманы. Ол қызыл шашы және үлкен қызыл күлкісі бар, сары түсті комбинезон мен қызыл аяқ киім киетін клоун. Гамбургер ұрлығы (1971–1992 жылдары Фрэнк Дельфино, кейбір жарнамаларда Джерри Марен, 1992–2003 жылдары Томми Вичини сомдады, 1971–1986 жылдары Ларри Сторч, "Гамбургер ұрлығының сенімі" жарнамасында және Рональд Макдональдтың қызық оқиғаларында Чарли Адлер, 1986–2003 жылдары Говард Моррис, ал 1990 жылдардағы кейбір жарнамаларда Карл В. Вулф ойнады) – 1971 жылы Рональдтан гамбургерлер мен чизбургерлерді ұрлауға тырысатын алғашқы қарсыластардың бірі ретінде таныстырылды. Ол алғашқы жарнамаларында "алая ескі Гамбургер ұрлығы" деп аталды және кем дегенде бір жарнамада Макдональдс таңғы ас мәзірін жарнамалағанда "Жалғыз жүгіруші" деп аталды, алдыңғы жағында осы есім жазылған ақ футболка киді. Бастапқыда Гамбургер ұрлығы түсініксіз тілде сөйледі, оны Капитан Крук аударуға мәжбүр болды. 1985 жылы ол қайтадан басты кейіпкерлердің бірі ретінде таныстырылды, бұл жолы едәуір достық көріністе, ол қалыпты сөйлемдермен сөйледі, бірақ бургерлерді ұрлауға құштарлығын сақтады. 2015 жылы Макдональдс жаңа сирлойн бургерін насихаттау үшін Гамбургер ұрлығын қайтадан пайдаланды. Гримас (1971–1983 жылдары Патти Саундерс, 80-жылдардағы кейбір жарнамаларда Маури Бернштейн, 1983–2000 жылдары Терри Кастильо Фаасс сомдады, 1971–1986 жылдары Ленни Вайнриб, 1986–2003 жылдары Фрэнк Уэлкер және кейде Ларри Моран дауыстады, 2014 жылы Макдональдс Twitter аккаунтында "Гримас туралы аңыз бойынша, ол сүт коктейлінің немесе дәмді түйіннің бейнесі" деп жазылған. 2021 жылы Канададағы франчайзи Брайан Бейтс баспасөзде кеңінен жарияланған сұхбатында Гримас – антропоморфты дәмді түйін екенін мәлімдеді. The Takeout сайтында жазған Лилиан Стоун бұл пікірге қарсы шығып, Гримас Гримас түрінің бір бөлігі екенін көрсететін басқа материалдарды атап өтті, соның ішінде оның інісі О'Гримаси, Шамрок Шейкін жарнамалаған. Персонаждың құрылғанына 51 жыл толуын мерекелеу үшін 2023 жылы Макдональдс Гримастың туған күнін атап өту үшін Гримас шейкін шығарды, ол әлеуметтік желілерде кең таралған интернет-мемге айналды. Фрай балалары (жарнамаларда әртүрлі дауыстар, Рональд Макдональдтың қызық оқиғаларында Кэт Соуси, Пол Гринберг және Ника Футерман) – 1972 жылы "Гобблиндер" деп таныстырылған Фрай балалары – аяқтары бар, бірақ қолы жоқ, кішкентай, шашыраңқы, доп тәрізді жандар, олар басқа кейіпкерлердің картофелі фриін ұрлауға тырысады. 1998 жылы Фрай баласы #1 сары, Фрай баласы #2 қызыл, ал Фрай баласы #3 көк түсті. Эртегідегі құс Берди (1979–1986 жылдары Феликс Силла, 1986–2001 жылдары Пэтти Малони сомдады, жарнамаларда Расси Тейлор дауыстады) – Макдоналдлэндтің ғалымы және зерттеушісі. Ол 1971 жылы таныстырылды және Макдоналдлэнд бойынша әртүрлі құрылғыларды ойлап тапты, мысалы Психоделикалық электрондық гамбургер машинасы (қайталанбас себептермен тек қабақтарды ғана жасады), кешкі қоңырау, Рональд Макдональдтың Макдоналдсқа барып балалармен кездесуіне көмектескен көрінбейтін машина, магниттік тарақан және Тауық МакНаггет Дип-О-Матик. Алғашқы көріністерінде ол көзілдірік, сақал, мойнына дейін шашы бар және шляпа киген адам болды. 80-жылдары ол көзілдірік, ұзын мұрын және шампышқа толы шлем киген адам болды. Кейіпкер 1985 жылы тоқтатылды.
Басқа медиада
Рональд Макдональд «Mac & Me» фильмінің бір көрінісінде McDonald's мекемесінде баланың туған күні тойында пайда болады. Оны 1980 жылдардың екінші жартысында Рональд рөлін ойнаған Сквайр Фриделл сомдады. Мэр Макчиз «Отбасылық жігіт» (Family Guy) анимециялық телесериалының үш эпизодында пайда болады: «Сендерге сенбейсіздер, Джо әуеде жүр», «Көпқанатты әлемге жол» және «Куахогтағы Валентин күні». Барлық үш эпизодта да оның дауысын Джон Винер жасайды. «Клерктер: Анимациялық сериалда» Леонардо қаласының (Нью-Джерси штаты) әкімі мен полиция бастығы Мэр Макчиз бен Офицер Биг Макқа негізделген костюмдер киеді (екі де эпизодтың сюжеті кезінде, Леонардоға таратылған қауіпті вирустың пайда болуымен, костюмдік кеште болған, ал әкімнің жағдайында, молдырауып қалғандықтан костюмін шеше алмады). Стив Дейв пен Уолт «Биг Мактан» «Бұл әкімшілік Гамбургларды әділетке тарта ма?» деп сұрайды, ал журналист Гриместің вирустың әсеріне қарсы иммунитеті бар-жоқ екенін анықтауға тырысады («Гриместі ештеңе өлтіре алмайды»). «Мэр Макчиз» рөлін Аль Франкен, ал «Офицер Биг Мак» рөлін Майк МакШейн сомдайды. DVD-дегі түсіндіруде Кевин Смит, егер сериал 6 эпизодтан асса, «Мэр Макчиз» қайта-қайта пайда болатын кейіпкер болар еді (әрдайым костюмінде, әрдайым костюмдік кештен бара жатқан немесе қайтып келе жатқан).