Кіріспе

Ирактың 11-ші вице-президенті Осама Абдул Азиз әл Нұжайфи немесе Нажифи (أسامة النجيفي; 1956 жылы туған) - ирактық саясаткер және 2014 жылдан 2015 жылға дейін және 2016 жылдан 2018 жылға дейін елдің үш вице-президентінің бірі болып қызмет етті. Өкілдер кеңесінің спикері ретінде, орташа сұлттық әл-Хадба партиясының бейресми басшысы Ирақтың ең жоғары санаттағы сұлттық саясаткері болды. Кәсіби инженер, әл Нұжайфи 2005-2006 жылдары Ирактың өтпелі үкіметінде өнеркәсіп министрі қызметін атқарды. Кейін ол 2010 жылғы парламенттік сайлауда жеңіске жетіп, Өкілдер Кеңесінің спикері болып сайланды. Осы уақыт ішінде ол премьер-министр әл-Маликидің ең қатал қарсыласы ретінде беделін арттырды, оны сүнни ретінде қарсы ала алады, бірақ сынға алмайды. 2014 жылы әл-Маликимен бірге қызметтен кеткеннен кейін, ол 2015 жылға дейін басқарған Ирак вице-президенті лауазымына ие болды. 2016 жылдың қазан айында барлық үш вице-президенттің лауазымы қалпына келтірілді.

Ерте өмір, білім және алғашқы мансап

Аль-Нужайфи 1956 жылы Мосул қаласында жер иелері мен саясаткерлердің арап аристократиялық сүннит отбасында дүниеге келген. Оның атасы да, атасы да монархиялық дәуірде парламент депутаттары болды. Ол отбасының араб жылқыларын жарыстауға тәрбиеленген. 1978 жылы әл-Нужайфи Мосул университетінде электротехника мамандығы бойынша білім алды. Мектепті бітіргеннен кейін 12 жыл бойы Ирактың электр энергетикасы министрлігінде жұмыс істеді. 1990 жылдардың басында Ниневияның кейінгі губернаторы Атилмен бірге отбасының ауыл шаруашылығы компаниясын қолға алды, әсіресе араб жылқысы саудасына кірісті. Саддам Хусейн билігі кезінде әл-Нужайфи отбасы саясаттың сыртында қалып, 2003 жылы оның құлатылуынан кейін қоғамдық сахнаға оралды.

Саяси мансап

Ирактың ауыспалы үкіметінде әл Нұжайфи өнеркәсіп министрі болып тағайындалды. Бір жыл қызмет еткен кезінде ол мемлекеттік компаниялардың көпшілігін жекешелендірді, оның ішінде мұнай-химия және цемент салаларында жұмыс істейтін фирмалар, қант, жібек және ауыр өнеркәсіп. Ол Ирак Конституциясын ратификациялауға қарсы науқан жүргізді. 2005 жылдың желтоқсанындағы Ирактың заң шығарушы сайлауынан кейін ол Ирактың Ұлттық тізімімен өкілдер кеңесінің мүшесі болуға ұсынылды. 2006 жылы 26 қаңтарда ол өлтіруге тырысқанда аман қалды, оның жолдағы бомбасы Балад қаласына жақын жерде оның конвойының жанында жарылып, оның үш жансакшысы қаза тапты. Ниневия губернаторлығында гуманитарлық жағдайды бағалауға арналған парламенттік комитеттің басшысы болған ол губернатор Дураид Кашмуланың мінез-құлқын сынға алды: "Біз провинцияға бөлінген деп айтылған үлкен ақшаның ізін көрмедік және оларды қалай жұмсап жатқанын біле алмадық". 2006 жылдың қыркүйегінде әл-Нужайфидің жансакшысы өлтірілді. Сол айдың соңында әл-Нужайфи парламенттік сөйлеген сөзінде Мосул аймағындағы күрдтердің тарихи және қазіргі рөлін кемсіткен кезде Күрдтер Альянсының 55 депутатының жұмыссыз қалуына себепші болды. Оның сөзін күрдтер шовинисттік деп бағалады, тіпті ол Ирактың Ұлттық тізімінің мүшелерін әл-Нужайфидің сөзінен аулақ болуға шақырды. 2008 жылдың қазанында әл-Нужайфи Мосулдағы христиандарға қарсы шабуылдарды күрдтердің Пешмерга және барлау оператившілері жасады деп мәлімдеді.

Өкілдер Кеңесінің Төрағасы

Аль-Нужайфи ағайындыларының әл-Хадба партиясы 2010 жылғы парламент сайлауында үлкен парламенттік күшке айналған, сектанттық аралық Иракья блогының бөлігі ретінде бәсекеге түсті. Алайда, Ирактия партиясы шиит көшбасшысы Аяд Аллауиді қазіргі премьер-министр Нури әл-Маликидің орнына сайлауда көпшілікке қол жеткізе алмады. 2010 жылдың 11 қарашасында үш күндік қысым сөзінен кейін әл-Нужайфи 295 дауыстан 227 дауыс жинап, өкілдер кеңесінің спикері болып сайланды. Өз кезегінде, күрд саясаткері Масуд Барзани араласқан билікті бөлу келісімі әл-Малики мен президент Жалал Талабанидің лауазымдарын қамтамасыз етті. "Ішкі шеңбердің жаңа тұлғасы" деп аталатын Нұжайфи сол кезде Ирақтың ең жоғары санаттағы сүнни саясаткері болды.

Вице-президент

al Nujaifi 2014 жылдың 8 қыркүйегінде бұрынғы премьер-министрлер аль Малики мен Аллавимен бірге Ирактың үш вице-президентінің бірі лауазымына тағайындалды. 2015 жылдың 11 тамызында премьер-министр Хайдер әл-Абадидің реформалық жоспарларының бөлігі ретінде бұл негізінен салтанатты лауазымдар мүлдем жойылды. Кейін ол бұл шешімді Конституцияға қайшы деп есептеп, шағымданды. Сондай-ақ, Нури әл-Малики өзінің лауазымына берік тұруға уәде берді. 2016 жылдың 10 қазанында Ирактың Жоғарғы соты вице-президенттердің үш лауазымын қалпына келтірді, ол олардың жойылуын конституцияға қайшы деп атады.