Кіріспе

Proteaceae тұқымдасына жататын өсімдіктер, Батыс Австралияның оңтүстік-батысында кездеседі. түрлер қос. аты = Candlestick banksia немесе biara. сурет = Banksia attenuata Marg River email. jpg кескіндік мәтін = B. attenuata, Margaret River мәртебесі = VU мәртебе жүйесі = IUCN3.1 мәртебесі ref кескін alt = Сол жақтағы күңгірт жасыл жапырақшадан шығатын сары цилиндрлі гүлдің тікесі және оң жақтағы күңгірт жасыл жапырақшадан шығатын жасыл түсті цилиндрлі гүлдің тікесі. Таксон = Banksia attenuata өкілеттігі = R. Br ○ синонимі ref = - Proteaceae тұқымдасына жататын өсімдік түрі. Көбінесе ағаш, биікке жетеді, бірақ көбінесе құрғақ жерлерде бұта болып табылады. Оның жапырақтары ұзын, тар, тісті, жапырақтары жасыл түсті, гүлдері жапырақшаның үстінде орналасқан, көктем мен жаз айларында пайда болады. Гүлдің қартаюы, сұрлауы және сүректі фолликулдардың дамуымен көбейеді. Шамшаң банксия Батыс Австралияның оңтүстік-батысының көп бөлігінде, Калбарри ұлттық паркіне дейін, Лиувин мысығына дейін және Фицджеральд өзені ұлттық паркіне дейін кездеседі. Ағылшын ботаник Джон Линдли 1840 жылы австралиялық ботаник Джеймс Драммонд жинаған материалды Banksia cylindrostachya деп атаған, бірақ бұл шотланд ботаник Роберт Браунның 30 жыл бұрын 1810 жылы Banksia attenuata деп атаған түрімен бірдей екені дәлелденді, сондықтан Браунның есімі басым болды. Банксия тұқымдасының ішінде B. attenuata-ның жақын туыстығы мен нақты орны белгісіз. Жаз айларында шамшырақ банксиясы көптеген жануарларға жем болып, оларды тозаңдатып отырады. Гүлді тікенекпен бірнеше тұқымдағы бал жегіштер, сондай-ақ бал құрттары да кездеседі. Бұл өсімдік орман өртінен кейін өзінен кейін, яғни түбірінің ішінде, ағаштан тұратын түбірден немесе эпикормдық өркендерден қайта өсіп, қалпына келеді. Оның өмір сүру мерзімі 300 жылға жетеді. Ол көше ағашы ретінде және Батыс Австралияның қалаларында отырғызу үшін кеңінен қолданылған, бірақ оның үлкен мөлшері әдетте кішкентай бақтарда қолдануға кедергі келтіреді. Бұл түрдің қарапайым түрі балабақшаларда сатылады.

Сипаттама

Banksia attenuata әдетте биіктігі 5 см-ге дейінгі ағаш ретінде кездеседі. Солтүстік аймақта климаттың жылынуы мен құрғақтауының салдарынан бұл көп ұзындықтағы көп бұталы бұта болып табылады. Екі түрі де Хилл өзенінің маңында кездеседі, бірақ басқа жерде айқын шекара бар. Бұл ағаш бидай белдеуінде және Стирлинг тауларының шығысында өсіп, өсіп-өнуі тоқтаған. Ағаш формаларының қатты діңдері болады, әдетте толқынды немесе бүгілген, қалың сынық қызғылт сұр қабықпен, оның астында қызыл қоңыр. Ол отқа төзімді ағаштан лигнотубер немесе эпикормдық бүршіктер арқылы оттан қалпына келеді. Оның ұзын, тар, жалтыраған жасыл түстес жалпақтары бар. Жапырақтың шетінде ұзындығы бойынша V немесе U пішінді тістілер бар. Жаңа өсіп-өну ақшыл сұр жасыл түсті және негізінен көктемнің аяғы мен жаз айында, көбінесе гүлденгеннен кейін пайда болады. Жазғы көктемнен жазға дейін кең және биік болып өсетін жарқын сары гүл шоқтары (гүл тікенектері) пайда болады. Фицджеральд өзенінің ұлттық саябағында 1720 (± 76) гүл өсті. Антезис гүлдің ұшынан 10-20 күн бойы өрбіп, асинхронды түрде өтеді. Яғни, өсімдік бірнеше апта бойы гүл шоқтарын шығарады, сондықтан гүлдеу кезеңінде дамудың әртүрлі кезеңдерінде шоқтары болады. Көбінесе көк жасыл түстес, олар бір-үш жасар бұтақтардың ұшында пайда болады және жапырақтың үстінде көрінеді.

Таксономия

Банксиа аттенуатаны алғаш рет Роберт Браун 1801 жылдың желтоқсан айында Король Джордж саундтан жинап, 1810 жылы жариялады. Ерекше епітет - латындық атаушы аттуатус "сығып қалған", және ол табанына қарай тарайған жапырақтарға қатысты. Бұл түрдің таксономиялық тарихы өте бай. Оның тек екі синонимисі бар, ал ешқандай тұқымдық түрлері немесе сорттары жарияланбаған; Австралиялық ботаник Алекс Джордж түрдегі форманың өзгеруін қарады және ағаш пен бұта формалары тек өлшемде ғана ерекшеленеді және сондықтан жеке таксондарды білдіруге жеткілікті ерекше емес деп ойлады. 1891 жылы Отто Кунце Банксиа L. f. деген жалпы атауды бас тартты, себебі Банксиа деген атау бұрын 1776 жылы Банксиа J. R. Forst & G. Forst деп жарияланды, бұл қазір Пимелия деп аталатын тұқымға қатысты. Кунце Sirmuellera түрін Sirmuellera attenuata деп атап, Sirmuellera түрін балама ретінде ұсынды. Басымдық принципіне қатысты бұл қағида Кунце замандастарымен елеулі түрде ескерілмеген, ал Банксия Л. f. 1940 жылы ресми түрде сақталып, Сирмуеллерадан бас тартты. Жалпы атаулары: жұқа банксия, шам банксиясы және шамдық банксия. Пиара (басқаша biara деп жазылады) - Перттің Мелвилл аймағындағы аборигендік атау. Banksia attenuata тұқымдасының туыстық қатынасы анық емес. Карл Мейснер 1856 жылы Банксияның инфрагенерикалық орналасуын жариялаған кезде, ол Б. аттенуатаны Еубанксия бөлімінде орналастырды, өйткені оның гүлшоғыры күмбезді басының орнына тікенді, ал серияда Салицина, қазір өте гетерогенді деп саналатын үлкен серия. 1981 жылы Джордж Б. аттенуатаны гүлді тікенегі үшін Банксиа субгеніне, Банксиа бөлімін оның стилі ілгек емес, тура болғандықтан және он екі түрдің үлкен және гетерогенді сериясы Cyrtostylis сериясын орналастыратын қайта қаралған ретке келтірді. Ол оның ірі шеткі котиледондарының (олардың шыңында ойығы бар) басқа мүшелерден мүлдем ерекше екенін және оның гүл архитектурасында басқа бір аномальды мүшеге ұқсас екенін мойындады B. elegans. Ол B. attenuata-ның B. lindleyana және B. media-ға жақын екенін сезінді. Тиле мен Лэдигестің аранжировкасындағы кладистикаға баса назар аударған Джордж өзінің 1981 жылғы аранжировкасының аздап өзгертілген нұсқасын 1999 жылы Банксияны Австралия флорасы сериясы үшін монографиялар сериясында жариялады. Бүгінгі таңда бұл ең жаңа кешенді келісім болып табылады. B. attenuata-ның Джорджтың 1999 жылғы орналасуы мынадай түрде қорытындыланады: Банксиа археокарпа деп аталатын эоцендік фоссилдік конус, шамамен 50 миллион жыл, B. attenuata-ға ұқсас. 2007 жылдың басында Маст пен Тиле Банксия тұқымын Дриандраны біріктіру арқылы қайта ұйымдастырды және B. subg. Қашық пішінді котиледондары бар таксондар үшін Spathulatae; осылайша B. subg. Банксияны қасық тәрізді котиледонсыз таксондарды қамтитын болып қайта анықталды. Олар Дриандраның ДНК-ын іріктеу аяқталғаннан кейін толық ретке келтіруді алдын ала болжады; бұл арада, егер Маст пен Тиледің номенклатуралық өзгерістерін аралық ретке келтіру ретінде алсақ, онда B. attenuata B. subg. Банксия.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Барлық батыс банксиялардың ішіндегі ең кең таралған банксия аттенуата Батыс Австралияның оңтүстік-батысында кең көлемде, Калбарри ұлттық паркі мен Мурчисон өзенінен (Зуитдорп ұлттық паркіне жақын орналасқан) оңтүстікке қарай оңтүстік-батыс бұрышына дейін Augusta және Кейп Лиувин, содан кейін шығысқа қарай оңтүстікке қарай Фицджеральд өзені ұлттық паркі. Шығыс шекарасының солтүстігінде Грейс көлі, Джеррамунгуптан солтүстікке қарай Маджента көлі және Вонган тауларында кездеседі. Ол әр түрлі құмды топырақтарға, соның ішінде ақ, сары немесе қоңыр құмдарға, сондай-ақ латерит немесе әк тасты құмға шектелген. Ол ашық евкалипт орманды аймақтың маңызды компонентін құрайды, өйткені ол басым немесе төменгі ағаштар немесе биік бұталар. Солтүстікке қарай бұталы аймақ. Ол ауыр (балшық негізіндегі) топырақта өспейді, сондықтан тек құмды қалталарда кездеседі. Эпикормдық түйіршіктер мен лигнотуберді алып жүретін B. attenuata соңғы топтың бірі болып табылады, оның фолликулдары өздігінен немесе отпен ашылуы мүмкін. Өрттен кейін ылғалды ауа райын симуляциялаған тәжірибеде Банксиа аттенуатаның ұрықтары бар шоқшалары екі минут бойы Бунсен жалынынан қыздырылып, аптасына екі рет суға батырады. Суға бірнеше апта бойы әсер еткен конустарда уақыт өте келе фолликулдардан көбірек тұқым шығарылды; үш аптада 40% -ға жуық тұқым шығарылды, он аптада бұл көрсеткіш тұрақты түрде 90% -ға дейін өсті, бұл құрғақ жерде сақталған бақылау топтарымен салыстырғанда 10% -дан аз тұқым шығарылды. Осылайша, тұқым бірінен соң бірі жаңбыр жауғанша, тұқымның құрғақ жазда емес, ылғал қыста таралуына әкеліп, тіршілік ету мүмкіндігін арттырады. Фолликул бөлінгеннен кейін тұқым мен сепаратор ауа райының әсеріне ұшырайды. Ағашпен бөлінетін қанат гигроскопиялық болып, ылғал болған кезде бірге қозғалады, ал құрғаған кезде жайылып, бүгіледі. Тұқым әр ылғалданған сайын қозғалыстың көмегімен біртіндеп шығарылады. Ашылғаннан кейін тұқым көктемгі және қысқы жаңбырмен уақытты оңтайландыру үшін және осылайша өмір сүру мүмкіндігін арттыруға арналған температурада өседі. Алайда жазғы ыстық пен құрғақ айларда көптеген көшеттер өледі. Тұқымдық тіршілік ету мүмкіндігі уақыт өте келе себу арқылы қалпына келетін банксиаларға қарағанда төмен. Осыған қарамастан, ересектердің ұзақ өмір сүруі өсімдіктер санын қолайлы жылдарда жас өсімдіктердің өмір сүруіне мүмкіндік беретін уақытқа дейін сақтауға мүмкіндік береді. Өсімдіктер өсіп жетілген сайын, жойылып кету қаупі азаяды, олардың өмір сүру ұзақтығы 300 жыл немесе одан да көп болады деп есептейді. Енеабба құмды жазығында тұқым банкін және он бес жыл бойы ұзындығы бойынша нәтижелерді талдау B. attenuata уақыт өте келе 6 мен 20 жыл аралығында өрттің аралықтарымен, 10 жылдан 12 жылға дейінгі аралықтармен, резедерлер B. hookeriana және B. prionotes-тің ұзақ аралықтарымен салыстырғанда, өрттің аралықтарымен көбейе түсетінін көрсетті. Б. attenuata 8 және 10 немесе 11 жыл аралығында басымдыққа ие болады, бірақ ұзақ аралықта Б. hookeriana-дан басым болады. Өрттердің аралығындағы өзгермелілік үш түрдің де бірге өмір сүруіне мүмкіндік береді. Ауа райының жақсы және нашар болуы B. attenuata-ға қайта себу түрлеріне қарағанда қолайлы, өйткені олар көбірек зардап шегеді. Banksia attenuata тұқымы салыстырмалы түрде ауыр тұқымға ие болғанына қарамастан, ұзақ қашықтыққа таралу жылдамдығы жоғары. Энеаббада популяцияларды генетикалық зерттеу өсімдіктердің 5% -дан астамы алысқа шығарылғанын көрсетті (Банксиа хукерианаға ұқсас мөлшер, оның тұқымы тек жартысы ғана салмақта). Бұған себепші механизм белгісіз, бірақ Байрон Ламонт Карнабидің қара какадусын (Calyptorhynchus latirostris) вектор ретінде ұсынған; түрлер Banksia attenuata конустарын орман өрті болғаннан кейін іздейді, мүмкін, өйткені үлкен тұқымдар және конустағы жұмыртқалардың көбірек болуы оларды қоректі етеді. Гүлдеу бір-екі жылдан кейін тіркелді. Фицджеральд өзенінің ұлттық паркіне жүргізілген далалық зерттеуде гүл шоғыры омыртқалылар мен омыртқасыздарды бал арасы (Apis mellifera) сияқты кішкентай жануарлардан аулақ ұстауға жеткілікті түрде жабылған. Бұл зерттеулер фолликулдардың әлі де дамып келе жатқанын көрсетті, бұл кішкентай омыртқасыздардың түрлерді шаңмен шаңдау мүмкіндігіне ие екенін көрсетеді. Тіркелген басқа да тозаңдандырушы омыртқасыз жануарларға құмырсқалар мен құмырсқалар жатады. Ұлттық Банксия атласының зерттеуінде көптеген құс түрлері тіркелді, оның ішінде Жаңа Голландияның бал атуы (Phylidonyris novaehollandiae), қоңыр �...

Өсіру және мәдени пайдалану

Жақсы көрініс тапқан ашық сары тікенектер тартымды ерекшелік болып табылады, бұталы карлик түрлері бау-бақшада көпжақты қолданылады. Банксиа аттенуатаның барлық түрлері жақсы дренажды, құмды топырақты және күн сәулесінің жақсы әсерін тигізуі үшін 5.5 мен 7.0 аралығындағы рН талап етеді. Өсімдіктер өте тез тұншығып қалады. Аборигендер, әсіресе ньонгарлар мен яматжилер, гүлді сумен толтырылған, қағаз қабықпен қапталған шұңқырға салып, тәтті сусын дайындады. Бұл түр мен B. aemula екеуі де Мей Гиббстің "Үлкен жаман банксия еркектерінің" артында болған; бұл түр Гиббске балалық шағында таныс болған және оған бастапқы шабыт берген болуы мүмкін, бірақ суреттер соңғы түрге ұқсайды.