Wellington City Libraries

Кіріспе

Веллингтон қаласындағы кітапханалар жүйесі, Жаңа Зеландия Веллингтон қалалық кітапханалары - Веллингтон, Жаңа Зеландияның қоғамдық кітапхана қызметі.

Тарих

1840 жылдан бастап әртүрлі ұйымдар Веллингтонда қоғамдық кітапхана құруға тырысты. Бірінші Кеңестің қоғамдық кітапханасы 1893 жылы Мерсер және Уэйкфилд көшелерінің бұрышында сол кездегі әйгілі сәулетші Уильям Крайтон жобалаған ғимаратта ашылды. Кітапхана 1940 жылы жабылды, ал ғимарат 1943 жылы қиратылды. Кейіннен бұл жерді қала кеңесі коммуналдық ғимараттары алып, олар әлі күнге дейін қолданылуда. 1940 жылы Мерсер мен Харрис көшелерінің арасындағы блокта жаңа кітапхана ашылды. 1989 жылы Атфилд Архитекторларына Веллингтонның жаңа Орталық кітапханасын жобалау тапсырылды. Олардың жобалары 1992 жылы Картер Холт Харви сыйлығында Экологиялық сыйлық пен Жаңа Зеландия Архитекторлар институтының Ұлттық сыйлығын (1993) жеңіп алды. Кітапхананы Флетчер даму және құрылыс компаниясы салды. Жаңа Веллингтон орталық кітапханасы 1991 жылы ашылды, ал бұрынғы кітапхана ғимараты қалалық галереяға айналды. Екі ғимарат та Азаматтық алаңда орналасқан, кітапхананың негізгі кіреберісі Виктория көшесінде және тағы бір кіреберісі мезанин деңгейінен Азаматтық алаңда орналасқан. 2019 жылдың наурыз айында Веллингтон қалалық кеңесі орталық кітапхананың инженерлерден ғимараттың құрылымдық осалдықтары бар екенін, яғни елеулі жер сілкінісі болған жағдайда жақсы жұмыс істемейтінін ескергеннен кейін, ол жұртшылыққа жабылатынын жариялады. Бір айдан кейін Кеңес кітапхананы бұзудың орнына оны жөндеу мен жаңартуға 179 миллион доллар жұмсайтынын мәлімдеді. Орталық кітапхананың жабылуынан кейін Веллингтонның орталығында үш жаңа кітапхана ашылды: Арапаки Маннерс кітапханасы (Манерс көшесінде 2019 жылдың мамырында ашылды), Матипиу Молесворт кітапханасы (Молесворт көшесіндегі Ұлттық кітапхананың ішінде 2019 жылдың қазанында ашылды және 2023 жылы жабылды) және Брэндон көшесіндегі Те Аве кітапханасы (2020 жылдың шілдесінде ашылды). Алайда олардың ешқайсысында Орталық кітапхананың оқу бөлмелері немесе жұмыс уақыты жоқ. Веллингтон орталық кітапханасының 400 000 дана жинағы Джонсонвиллдегі Те Патака деп аталатын жаңа жинақ және тарату орталығына көшірілді.

From 1840 onwards various organisations attempted to establish a public library in Wellington. The first Council operated public library opened in 1893 on the corner of Mercer and Wakefield Streets in a building designed by William Crichton, a prominent architect of the time. The library closed in 1940 and the building was demolished in 1943. The site was later occupied by the City Council municipal buildings that are still in use today. In 1940 a new library opened on a block between Mercer and Harris street. In 1989, Athfield Architects were commissioned to design a new Wellington Central Library. Their design won the Environmental Award in the 1992 Carter Holt Harvey Awards and the New Zealand Institute of Architects National Award (1993). The library was built by Fletcher Development and Construction. The new Wellington Central Library was opened in 1991, and the previous library building then became the City Gallery. Both buildings are located in Civic Square, with the library having its main entrance on Victoria Street and another entrance from the mezzanine level onto Civic Square. In March 2019, the Wellington City Council announced that the Central Library was to be closed to the public, after receiving advice from engineers that the building has structural vulnerabilities which mean it might not perform well in the event of a significant earthquake. A month later the Council announced that it would spend $179 million to repair and upgrade the library rather than demolish it. Following the closure of the Central Library, three pop up replacement libraries opened in central Wellington: Arapaki Manners Library (opened in May 2019 in Manners Street), He Matapihi Molesworth Library (opened in October 2019 inside the National Library in Molesworth Street, and closed in 2023), and Te Awe Library in Brandon Street (opened in July 2020). However none of these has the reading rooms or the opening hours of the Central Library. Wellington Central Library's collection of 400,000 items has been relocated to a new collection and distribution centre named Te Pātaka, in Johnsonville.

Кітапхана қызметі

Веллингтон қала кітапханаларына мүшелік тұрғындар үшін және Веллингтонда жұмыс істейтін, оқитын немесе тарифтерді төлейтін адамдар үшін тегін. Кітапхана технологияның, халықтың талғам мен бюджеттің өзгеруіне сай түрлі қызмет түрлерін ұсынды. 1998 жылы кітапханаға кіретіндерге каталогқа цифрлық түрде кіру үшін жалпыға қолжетімді компьютерлер енгізілді, ал 2001 жылы кітапхана Windows-қа негізделген, интернетке қосылған және пайдаланушыларға оңай болатын жүйеге жаңарту үшін 2,35 миллион доллар жұмсады. 2023 жылдан бастап Веллингтон қалалық кітапханалары деректер қорларына, электрондық кітаптар мен аудиокітаптарға, газеттер мен журналдарға, фильмдерге, музыкаға және тілдерді үйрену бағдарламаларына онлайн қашықтан қол жеткізуді ұсынады. Филиал кітапханаларында өткізілетін іс-шараларға кішкентай балаларға арналған әңгіме уақыт, иммигранттар үшін әңгімелесу топтары, кино кештері және авторлардың баяндамалары кіреді. 1947 жылдан 2006 жылға дейін кітапхана кітапханасы жоқ немесе қоғамдық көліктері шектеулі қауымдарға кітаптар алып баратын мобильді қызмет көрсетті, бірақ бұл қызмет 2006 жылы аз пайдалану мен жоғары шығындарға байланысты тоқтатылды. Кітапханада әлі күнге дейін үйде кітап тарату қызметі бар, онда еріктілер кітапханаға бара алмайтындарға кітаптар жеткізеді. Енді ұсынылмайтын қызметтердің басқа мысалдары: баспа коллекциясы және бестселлерлер жинағы. Орталық кітапханада бұрын меценаттар бере алатын көркемөнер туындылары жинағы болған. 1980 жылдары кітапхана жылына 7500 8000 дана баспаны шығарды, бірақ 1997 жылы бұл сан екі есеге азайды және 1200 дана баспа жинағы сатылды. 1996 жылы кітапхана "бестселлерлерді" енгізді: клиенттер кішкене ақы төлеп, бестселлер кітаптарын алу үшін кезекке тұрмайды да, оны дереу алады. Бұл қызмет 2022 жылдың қазан айында аяқталды. 2022 жылдың 1 шілдесінде кітапхана уақытылы қайтарылмаған кітаптар үшін мерзімі өткен ақы алуды тоқтатты, бұл қоғамдық кітапханалардағы әлемдік үрдіске сәйкес. Кітапхананың басқарушысы кешіктірілген айыппұлдар "төлей алмайтындарға тиіспейді" және кейбір кедей отбасылар кешіктірілген заттардан қарызға алуға қорқады деп мәлімдеді. Ол айыппұлдарды алып тастау арқылы кітапхананы көбірек пайдалануды ынталандырады деп үміттенген.

Membership of Wellington City Libraries is free to residents and to those who work, study or pay rates in Wellington. The library has offered a variety of services over the years to keep up with changes in technology, public taste and budget. Public access computers were introduced in 1998 for patrons to access the catalogue digitally, and in 2001 the library spent $2.35 million upgrading the system to one that was Windows based, internet enabled and easier for patrons to use. As of 2023 Wellington City Libraries offers online remote access to databases, e books and audiobooks, newspapers, magazines, films, music and language learning apps. Events held at the branch libraries include story times for young children, conversation groups for migrants, movie nights, and talks by authors. From 1947 to 2006 the library operated a mobile service, taking books to communities that had no branch library or limited public transport, but this service was cancelled in 2006 due to low use and high costs. The library still has a housebound service, whereby volunteers will deliver books to those who are unable to get to a library. Other examples of services no longer offered include the print collection and bestseller collection. The central library formerly held a collection of art prints which patrons could borrow. During the 1980s the library issued 7500 8000 prints annually, but by 1997 the number had halved and the print collection of 1200 items was sold. In 1996 the library introduced 'bestsellers': patrons could pay a small fee to jump the reserve queue for a bestselling book and borrow it immediately. This service ended in October 2022. On 1 July 2022 the library stopped charging overdue fees for books not returned on time, in line with a world wide trend in public libraries. The library manager stated that overdue fines "disproportionately affect those who cannot afford to pay" and that some poorer families were too afraid to borrow items in case they became overdue. It was hoped that removing fines would encourage more people to use the library.

Марапаттар

2006 жылы Жаңа Зеландияның Музыка Кеңесі кітапхананы "Стумен бірге ән айту" бағдарламасына үздік сыйлықпен марапаттады. Брэндон көшесіндегі Te Awe кітапханасы өзінің дизайны мен декорациясы үшін қоғамдық сәулет үшін 2021 жылы Жаңа Зеландия сәулетшілер институтының Веллингтон сәулет сыйлығын жеңіп алды.