Кіріспе

Тоқыма материал - тоқымадан, яғни жіптерді біріктіру немесе тігісті біріктіруден пайда болатын тоқыма материал. Оның қасиеттері тоқыма матадан ерекшеленеді, өйткені ол иілгіш және кішігірім бөлшектерге оңай құрастырылады, сондықтан ол шұлық пен бас киімге өте қолайлы.

Ұстамалық және орамдық тоқыма маталар

Ұстамалық матаның екі негізгі түрі бар: ұстамалық және ұстамалық мата. Трикотт және милан сияқты тоқыма маталар жүгіруге төзімді және әдетте ішкі киімде қолданылады. Бұл кездегі маталарды жасау оңай және жиі кездеседі. Олар кесілгенде, егер жөндеуден өтпесе, олар ажыратылады. Бұрандалы маталар ұшырауға төзімді және тігуге оңай. Рашель байлам - машинада жасалған байламның ең кең тараған түрі - бүгілген тоқыма мата, бірақ әдеттегі машиналарға қарағанда көп бағыттаушы (12+) бар, олар көбінесе үш немесе төрт бар. (14+)

Курс және Уэльс

Тоқу кезінде жіптер әрқашан түзу болады, ұзындық бойынша параллель жүреді (жіптер) немесе көлденең (жіптер). Ал тоқыма маталардағы жіптің бұрылысы (жолы) жіптің орташа жолыннан жоғары және төмен симметриялық бұрылыстар (оларды біт деп те атайды) құрайды. Бұл бұралып өтетін бұрандаларды әр түрлі бағытта оңай созуға болады, бұл тоқыма маталарға қарағанда тоқыма маталарға қарағанда әлдеқайда икемділік береді. Жігіттің және тоқу үлгісінің түріне қарай тоқылған киім 500% -ға дейін созылуы мүмкін. Осы себепті, тоқу киімге арналған, ал киім иілгіш болуы керек немесе иілуші қозғалысына жауап ретінде соқпақ пен шұлық сияқты соқпақпен жасалады. Салыстыру үшін, тоқылған киімдер негізінен созылатын бір немесе басқа бағыттармен байланысты, олар қалыңдық пен аралық арасында диагональмен орналасқан, ал жұптың басқа бағытында жиырылады (жарылыспен созылады және жиырылады) және өте икемді емес, егер олар спандекс сияқты созылатын материалдан тоқылған болмаса. Тоқылған киімдер көбінесе тоқыма киімдерге қарағанда пішінге көбірек сәйкес келеді, өйткені олардың иілдігі дене контурларына жақын орналасуға мүмкіндік береді; керісінше, көпшілік тоқыма киімдерге тек тігілген жебелер, жалын, жіптер мен шұңқырлар арқылы қисықтық енгізіледі, олардың тігістері тоқыма матаның иілдігін одан әрі төмендетеді. Тігіссіз тоқыма киімге қосымша қисықтық енгізілуі мүмкін, мысалы, шұңқырдың тұяғына; жебелер, жалын және т.б. әсері. қысқа қатарға немесе тігістер санын ұлғайту немесе азайту арқылы алуға болады. Тоқуда қолданылатын жіп, әдетте, тоқуда қолданылатын жіпке қарағанда әлдеқайда нәзік болады, бұл тоқылған матаға тоқыма матаға қарағанда көбірек көлемді және аз драпежді береді. Егер олар бекітілмесе, тоқылған курстың бұрандалары олардың жіптері тартылған кезде шешіледі; бұл жыртылу, жыртылу тоқу немесе әзіл-оспақпен, бақалау деп аталады (себебі сіз оны "жыртып алсаңыз", бұл бақаның құлауына ұқсайды: "жүйрек бітіру"). Бір тігісті бекіту үшін, кем дегенде бір жаңа бұранданы өткізеді. Жаңа тігіс өзі қорғалмаған ("белсенді" немесе "тірі") болса да, ол одан ілінген тігісті бекітеді. Бір-бірінен тігілген тігістердің біріне "уэйл" деп аталады. Ұсталған матаның бастапқы тігістерін бекіту үшін құю әдісі қолданылады; соңғы тігістерді кірпішке бекіту үшін байлау / құю әдісі қолданылады. Тоқу кезінде белсенді тігістер механикалық түрде, жеке ілгектермен (тоқу машиналарында) немесе тоқу инесімен немесе қолмен тоқудағы рамамен бекітіледі.

Тоқу тігістері мен тігіс үлгілері

Әр түрлі тігістер мен тігіс комбинациялары тоқыма матаның қасиеттеріне әсер етеді. Жеке тігістер әртүрлі көрінеді; трикотаж тігістер тік қатарланған "V" сияқты көрінеді, ал шырша тігістері матаның бойымен толқынды көлденең сызық сияқты көрінеді. Үлгілер мен суреттерді тігістерді "пиксель" ретінде пайдалану арқылы тоқыма маталарда түстерді пайдалану арқылы жасауға болады; алайда мұндай пиксельдер әдетте шаршы емес, төртбұрышты болады. Жеке тігістерді немесе тігістер қатарын жаңа бұрандаға (ұзартылған тігіс) көбірек жіп тарту арқылы ұзартуға болады, бұл тегіс емес тоқудың негізі болып табылады: биік тігістер қатары бір немесе бірнеше қысқа тігістер қатарымен ауысып, қызықты визуалды әсер береді. Қысқа және биік тігістер қатарда кезектесіп, балық тәрізді овал үлгісін қалыптастырады. Тігістер матаның физикалық қасиеттеріне де әсер етеді. Стокнинет тігісі бірқалыпты ұйқыны құрайды. Аранның тоқу үлгілері жылуды ұстап тұру үшін үлкен мата жасау үшін қолданылады. Ең қарапайым тоқыма мата үлгісінде барлық тігістер тігілген немесе тоқылған; бұл жартер тігісі деп аталады. Бір-біріне ауыспалы тігілген тігістер мен шұлық тігістерден "стокинет" үлгісі / шұлық тігісі деп аталатын нәрсе пайда болады. Тік жолақтар (қайырма) тігілген және тігілген тігістердің кезектесіп тігілуі арқылы мүмкін. Мысалы, 2x2 қабырғалы, екі тігіс тігіс, содан кейін екі тігіс және т.б. Сонымен қатар, тігілген және тігілген тігістердің кезектесіп тігілуі арқылы көлденең жолақты (уэлтинг) болуы мүмкін. Шахмат тақтасы үлгілері (сабақ тоқу) да мүмкін, олардың ең кішісі тұқым / көгершін тігісі деп аталады: тігістер әр қайықта және әр қатарда тігілген және тігілген арасында ауысып тұрады. Тігілген және жіптік тігістердің саны бірдей емес маталар, мысалы, шұлық / шұлық тігісі, бүгілуге бейім; керісінше, тігілген және жіптік тігістер симметриялық орналастырылған (мысалы, қабырға, байлам тігісі немесе тұқым / мүк тігісі) жазық және жақсы жабылады. Сырлы тігістердің беті артқа қарай созылады, ал тігілген тігістердің беті алға қарай созылады. Осылайша, қабырғадағы шыршалар көрінбей қалады, өйткені көршілес тігілген шыршалар алға шығады. Керісінше, шырша тігістерінің қатары тігілген тігістер қатарына қатысты рельефті жотаны қалыптастыруға бейім. Бұл көлеңкелі тоқудың негізі болып табылады, онда түрлі бағытта қаралғанда тоқылған матаның сыртқы көрінісі өзгереді.

Оң және сол жақтан тігілген тігістер

Екі тігіс те нәзік, бірақ қызықты көрініс береді және матаны ішкі жағына қарай тартуға бейімделеді, оны қаттырақ етеді. Ұсақ металл сымнан әшекей тоқу үшін көп қолданылады.

Қалпақтардың жиектері мен жалғаулары

Ұнтақталған матаның бастапқы және соңғы жиектері құйылған және байланған/құйылған жиектер деп аталады. Бүйір шеттері селваж деп аталады; бұл сөз "өз бетін" білдіреді, яғни тігістерді басқа ештеңемен бекітудің қажеті жоқ. Ерекше икемді және сәндік қасиеттері бар көптеген селваж түрлері жасалды. Жиекті матаның ішіне түйме тесіктерін, қалталарды немесе безендіру үшін жиектерді байлау/алып тастау және қайтадан (горизонталь) құю арқылы немесе матаның екі жағында жиектерді бөлек тоқу арқылы енгізеді. Екі тоқылған матаны кестелеу әдісімен, әдетте Китченер тігісі арқылы біріктіруге болады. Жаңа белбеулерді тоқыма матаның кез келген шетінен бастауға болады; бұл тігістерді алу деп аталады және бұл белбеулер бір-біріне тік орналасқан шахматтық үлгіде жүретін энтрелактың негізі болып табылады.

Кабельдер, көтергіштер және түйіршіктер

Ұсталған жіптер қиылысқанда, сым пайда болады. Қабырғалар үлгілері матаны бір-біріне тартады, оны тығыз және иілгішсіз етеді; Аран свитерлері - бұл тоқылған кабельдердің кең таралған түрі. Қимылсыз күрделі өрнектерді кабельді тоқу кезінде жасауға болады. Шынақ тоқу - тігілген матаның өзінен емес, тесіктерінен үлгілер мен суреттер жасау. Шетландтық "некелік сақина" шалдары өте нәзік, сондықтан оларды некелік сақина арқылы тартуға болады. Көбейту мен кемуді біріктіру арқылы, тіпті тоқылған тоқылған кезде де, шүберектің бағытын тікінен ауыстырып жасауға болады. Бұл бейс трикотаждың негізі болып табылады және оны майлы бояуда щетканың бағытына ұқсас визуалды эффект үшін пайдалануға болады.

Әшекейлер мен қосымшалар

Кейде түрлі сәндік бұйымдар тігілген матаға қосылады. Мысалға, бұқашақ, шаян және бұранданың әр түрлі түрлерін келтіруге болады. Ұзын бұрандаларды созып, бекітіп, матаға "шашақты" текстураны қалыптастыруға болады; бұл бұранда тігу деп аталады. Егер кестелеу тігіске ұқсаса, оны швейцарлық дарнинг деп атайды. Киімге жабылатын түрлі бөліктер, мысалы, бақалар мен түймелерді қосуға болады; әдетте түйме тесіктері киімді кесіп тастаудың орнына тігіледі. Сонымен қатар, сәндік бұйымдар жеке-жеке тоқылғаннан кейін, оларды қосымша киіз арқылы біріктіруге болады. Мысалы, әр түрлі түсті жапырақ пен гүл жапырақтарын бөлек тоқып, біріктіріп, суретке түсіру мүмкін. Кемелденген матаға бөлек тоқылған түтіктерді салып, күрделі кельт түйіндерін және басқа да қиын үлгілерді жасауға болады. Ұқсас жіптерден тоқыма маталар жасауға болады, мысалы, "туфлинг" және "тукинг" (сондай-ақ "куакинг" деп аталады).

Тоқымалардың қасиеттері

Топологиясы тоқыма матаның салыстырмалы түрде күрделі. Ұзын жіптің жолақтары, әдетте, тік және көлденең болып өтетін тоқымадан айырмашылығы, тоқылған жіптің жолақтары тік, ал тігілген жіптің жолақтары тік болады. Бұл кездемеде бірден бір түзу сызық болмағандықтан, оны барлық бағытта созуға болады. Бұл иілгіштік тек қана жағымды жағында созылатын тоқыма маталарда жоқ. Қазіргі заманғы көптеген эластикалық киімдер, тіпті олар эластикалық синтетикалық материалдарға сүйенсе де, кем дегенде олардың кейбірін тоқыма үлгілер арқылы қол жеткізеді. Негізгі тоқыма матаның (диаграммадағыдай, әдетте шұлық немесе шұлық үлгісі деп аталады) белгілі бір "оң жағы" және "жаман жағы" бар. Оң жақта, бұрандалардың көрінетін бөліктері - V пішінді торда орналасқан екі қатарды жалғастыратын тік бұрандалар. Қате жағында, бұрандалардың ұштары, жоғары және төменгі жақтары көрінеді, кейде кері стокиннет деп аталатын әлдеқайда дөңгелек текстураны жасайды. (Қорытынды: "қате жағы" болғанына қарамастан, кері стокиннет өз алдына үлгі ретінде жиі қолданылады.) Бір-біріне тігілген саптарды ұстайтын жіптің барлығы алдыңғы жағында, ал бір-біріне тігілген жіптің бәрі артқы жағында болғандықтан, штрих-шоу матасының жоғарғы және төменгі жағында алдыңғы жағына, сол және оң жағында артқы жағына қарай бүгілуіне күшті бейімділік бар. Тігістер екі жағынан да жұмыс істей алады, ал әр түрлі үлгілер тұрақты трикотаж тігістерін "қате жақтағы" тігістермен араластыру арқылы жасалады, олар бағандық тігістер деп аталады, немесе бағаналар (қайырмалау), қатарлар (арқа, шырша) немесе күрделі үлгілер. Әрбір матаның әр түрлі қасиеттері бар: байлам тігісінің тік тігісі көп, ал қабырғасы көлденеңнен көбірек созылады. Олардың алдыңғы-арқасы симетриялы болғандықтан, бұл екі матаның қисығы аз, сондықтан оларды жиек ретінде танымал етеді, тіпті олардың созылу қасиеттері қажет болмаған кезде де. Бұтақ пен шырша тігістерінің әртүрлі комбинациялары, сондай-ақ озық техникалар, қаттылық жағынан әртүрлі, мықтылық жағынан қатты, қаттылық жағынан қатты, жазықтық жағынан қатты, және т.б.

Құралы

Тігілген киімнің ең көп таралған текстурасы - бұл машинада жасалған шұлықтарда және футболкаларда кездесетін, өте кішкентай, бірақ дөңгелекті шұлықтарда тігілген шұлықтар ретінде жұмыс істейтін және тігілген және шұлықтардың кезектесіп қатарлары ретінде жазық жұмыс істейтін жалпақ шұлық. Басқа қарапайым пішіндерді тек тоқылған және тоқылған тігістермен, соның ішінде байлам тігісі, қабырға, мүк және тұқым тігістерімен жасауға болады. "Слип тігіс" (бір инеден екіншісіне орамал өткізіледі) қосу аяқ және зығыр тігістерін, сондай-ақ бірқатар күрделі үлгілерді қоса алғанда, көптеген пішіндерге мүмкіндік береді. Кейбір озық тоқу әдістері таңғажайып түрлі күрделі пішіндерді жасайды. Кейбір ұлғаюларды біріктіру, нәтижесінде матада кішкентай тесіктер пайда болуы мүмкін, түрлі кемулер тігілген түймешікті, түймешікке ұқсас өте ашық мата жасаудың кілті болып табылады. Ашық тік жолақтар түймелеу техникасын қолдану арқылы жасалады. Кейіпкердің тігістерін бір қатарынан екіншісіне ауыстыру, әдетте кабель инесі немесе тігіс ұстаушының көмегімен, кабельді тоқудың кілті болып табылады, бұл кабельдердің, бал араларының, арқандардың және Аран свитерінің үлгілерін шексіз алуан түрлілігін тудырады. Интерлак шағын квадраттарды тоқу арқылы бай шашканың пішінін қалыптастырады, олардың бүйір жиектерін алып, бөлшекті жалғастыру үшін көбірек квадраттарды тоқу. Фейр-Айл тоқу екі немесе одан да көп түсті жіптерді үлгілер жасауға және қалың және иілгіш емес мата жасауға пайдаланады. Киімнің сыртқы түріне, сондай-ақ, иірілген талшықтың қалыңдығын сипаттайтын жіптің салмағы да әсер етеді. Жіптің қалыңдығы неғұрлым көп болса, тігістер де соғұрлым көп болады.

Түсі

Көптеген тоқыма жобалары ешқашан бір түсті жіптен артық қолданбайды, бірақ бірнеше түстерде жұмыс істеудің көптеген жолдары бар. Кейбір жіптер түрлі-түсті (бірнеше тігіс сайын түсін кездейсоқ өзгертеді) немесе өздігінен жолақты (бірнеше қатар сайын өзгертеді) болып боялады. Күрделі техникалар үлкен түсті өрістерге (мысалы, интарсия), кіші масштабты түсті үлгілерге (мысалы, Fair Isle) немесе екеуіне де (мысалы, қос тоқу және сырғанау тігісі түсі) мүмкіндік береді.

Тоқыма маталардың құрамы

Ұсталған мата үшін ең көп қолданылатын талшық мақта болып табылады. Бұл материалды көбінесе тігіс кезінде қолданады, бұл іс-әрекетті өте тұрақты етеді. Сутерлер мен шарфтар сияқты экологиялық таза тауарлар шығаратын қондырғылар. Эластанмен немесе еластансыз вискоза, олар бірден тігілген конструкция болып табылады және көбінесе футболка стиліне арналған.

Модалық трикотаж тарихы

Коко Шанельдің 1916 жылы өзінің өте ықпалды костюмдерінде жіптерді қолдануы, әйелмен байланысты болған трикотаж үшін бұрылыс болды. Көп ұзамай Жан Патудың кубистік рухқа негізделген, түсті блокталған тоқу киімдері спорттық киімнің таңдаулы түрі болды.