Кіріспе

Тұқымдық моншақтардан жамылғылар мен заттар тоқудың әдістерінің жиынтығы. Моншақ тоқу (немесе моншақтарды тоқу) – тұқымдық моншақтардан жамылғылар мен заттар тоқудың әдістерінің жиынтығы. Моншақтарды бірге ұстау үшін жіптер моншақтардың ішінде және/немесе сыртынан өткізіледі. Бұл тоқыма станогында немесе тоқымадан тыс тігістердің бірі арқылы жасалуы мүмкін.

Ұстамадағы бұранда тоқу

Торға тоқу кезінде, моншақтар көлденең жіптерге тізіледі және бойлық жіптердің арасында бекітіледі. Торда тоқылатын бұйымдар көбінесе тік төртбұрышты болып келеді, бірақ бұрышты немесе иісті пішіндер жасау үшін көбейтуге және азайтуға болады. Сондай-ақ, жиектерді тоқу барысында немесе бұйым тордан алынғаннан кейін қосуға болады.

Рамалық тоқыма

Қазіргі кездегі ең көп таралған тоқыма бұранда тоқу техникасы бұрандалардың бір қатарына жіпті екі рет өткізуді қажет етеді. Біріншіден, толық бір қатар бұрандалар жіпке тізіледі. Содан кейін бұрандалар төменнен иілген жіптердің арасына басылады. Одан кейін ине бұрандалардың үстінен, иілген жіптерден жоғары өтіп, бұрандаларды орнында бекітеді. Бұранда тоқыма станоктары әртүрлі өлшемде болады және көбінесе ағаштан немесе металдан жасалады. Әдетте, жіптерді бұранда еніне тең аралықта ұстау үшін тарақ немесе серіппе қолданылады (көрсетілген суретте жіп өткізілген таяқ көрсетілген). Кейбір станоктарда роликтер болады, бұл тоқымашыға станоктан ұзын өнімдер жасауға мүмкіндік береді. Көптеген станоктар үстелге қоюға арналған, бірақ кейбіреулері еденге қойылатын немесе тізеге қойып тоқуға арналған. Арзан станоктар көбінесе пенопласт лотоктардан жасалады, жіптер қарама-қарсы жиектеріндегі тең аралықтағы кішкентай тіліктер арқылы өріледі.

Түйіршік тоқыма

ХХ ғасырдың басында АҚШ-та бұрандалы тоқыма станоктары кең таралған. Олар әр екінші жіпті көтеріп, тізілген бұрандаларды жіптердің арасындағы бос орынға – төмендетілген және көтерілген жіптердің арасына енгізу арқылы бұранда тоқуға мүмкіндік береді. Бүгінде де бірнеше бұрандалы тоқыма станоктары өндірілуде. Тоқыманың ең қиын бөлігі – негізгі жіптерді аяқтау.