Кіріспе
Тигилау Несс (19 мамыр 1955 жылы туған) - Нью-Зеландиялық активист және регги әншісі. Несс саяси белсенді және Тынық мұхит аралдарының жаңа Зеландиясының бірінші буыны.
Өмір бойына сіңірген еңбегі үшін сыйлық
2009 жылдың мамыр айында Нью-Зеландияның Окленд қаласында өткен бесінші Pacific Music Awards байқауында музыка индустриясындағы 30 жылдан астам еңбекінің марапаты ретінде Ness өмір бойына жеткен жетістіктері үшін сыйлық алды.
Өмірбаян
1971 жылы афро түбіне кесуден бас тартқаны үшін Альберт тау грамматикасынан шығарылғаннан кейін ол Полинезиялық пантерлерді, полинезиялық құқық қорғау тобының құрылуына қатысқан. Ол апартеидке және 1981 жылы Спрингбок турнесіне қарсы белсенді болды. Ол наразылық шеруі кезінде тұтқындалып, тоғыз ай бойы Маунт-Эден түрмесінде отырды. Несс сонымен қатар Бастион Пойнт жерін басып алуды қоса алғанда, Маори жеріне қарсы наразылық акцияларға қатысты. Осы кезеңде ол растафари дініне айналды. Ардагер музыкант, Несс 1970-ші жылдары Израильдің он екі руы регги тобының негізін қалаушылардың бірі болды және 1975 жылы Unity деп аталатын топты құрды. Ол сондай-ақ Herbs тобымен жұмыс істеді. 1985 жылы Unity Reggae Band тобы құрылды, бірақ 2003 жылға дейін альбом шығарған жоқ. Оның әділетсіздікке қарсы күресі және Жаңа Зеландияда өскен кезде кездескен проблемалары оның From Street to Sky альбомында көрсетілген. 2008 жылы Несс туралы сол атымен деректі фильм жарық көрді. Несс хип-хоп музыканты Че Фуның (Че Несс) әкесі болып табылады және көбінесе Чедің The Krates тобының мүшесі ретінде өнер көрсетеді.
Құжаттамалық фильмдер
Несс деректі фильмдерде көрінеді. From Street to Sky - Брин Эванс режиссерлік және продюсерлік жасаған оның өмірі туралы бір сағаттық деректі фильм. Нестің көптен күткен тұңғыш альбомынан алынған "Көшеден көкке дейін" 2007 жылдың тамызында Маори теледидарында және 2008 жылы Жаңа Зеландия кинофестивалінде көрсетілді. "Көшеден көкке" - бұл жанкүйерлік бүлікші, айбынды наразылық білдіруші және талантты музыкант туралы қызықты әрі әсерлі әңгіме, оның әндері бірлік пен жанашырлыққа арналған өмірді бейнелейді. 2008 жылы Несс өзінің ұлы Че Фумен бірге Жаңа Зеландиядағы саяси белсенділердің балалары туралы "Революция балалары" атты деректі фильмде өнер көрсетті. Бұл фильмде маори белсендісі Таме Ити, Маори партиясының парламенттік мүшесі Хоне Харавира, Жасыл партиясының парламенттік мүшесі Сью Брэдфорд және апартеидке қарсы көшбасшы Джон Минто да болды. Front of the Box Productions компаниясы түсірген "Революцияның балалары" телеарнасында көрсетіліп, 2008 жылғы Qantas телеарналық сыйлығында ең үздік маори тіліндегі бағдарламаны жеңіп алды. Сондай-ақ 2008 жылы Несс Sticky Pictures компаниясы түсірген және TVNZ6 телеарнасында көрсетілген жарты сағатқа созылған "The Gravy Art Series" атты Tigilau Ness атты көркемдік деректі фильмнің тақырыбы болды. 2011 жылы Несс пен Че Фу Маори теледидары үшін түсірілген "Афардан келген ұлдары" атты деректі фильмде көрінді.
In 2008, Ness featured with his son Che Fu in the documentary Children of the Revolution about the children of political activists in New Zealand which also included Māori activist Tame Iti, Māori Party Member of Parliament Hone Harawira, Green Party Member of Parliament Sue Bradford and anti apartheid leader John Minto. Made by Front of the Box Productions, Children of the Revolution screened on Māori Television and won Best Māori Language Programme at the Qantas Television Awards 2008. Also in 2008, Ness was the subject of a half hour art documentary Tigilau Ness on The Gravy Art Series made by Sticky Pictures and screened on TVNZ6. In 2011, Ness and Che Fu were featured in Sons from Afar, a documentary for Māori TV in which they travelled to their homeland of Mutalau, Niue for the first time together.