Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Полинезиялық көркем тігіс өнері
Polynesian form of artistic quilting
Tivaevae немесе tivaivai Кук аралдарында, tifaifai Француз Полинезиясында – полинезиялық әйелдер дәстүрлі түрде жасайтын көркем тігіс өнерінің бір түрі. Бұл сөздің түпкі мағынасы – "құрама бөліктер", материалдың тігіліп біріктірілген бөліктеріне сілтеме жасайды. Tivaevae бір әйелдің күшімен жасалса, немесе vainetini деп аталатын әйелдер тобының бірлескен еңбегі болуы мүмкін. Vainetini әйелдері осы уақытты бірге өткізіп, байланыс жасайды, ән айтады және ауылдың жаңалықтарымен бөліседі. Дәстүр бойынша, tivaevae ақшалай құнымен немесе өндіріс шығындарымен бағаланбайды. Оның құндылығын жасаушының салған өнеріне салған махаббаты мен шыдамдылығы көрсетеді. Кук аралдарының әйелдері өздерінің tivaevae-ін "жүректен туған нәрсе" деп сипаттайды. Суретші Верера Маева Тарипо tivaevae-ді Кук аралдарының әйелдерінің өзіндік ерекшелігін қалыптастырудың маңызды бөлігі деп атады. Tivaevae аралдарда сирек сатылады. Кук аралдарында коммерциялық өндіріс пен сатуға болатын жалғыз орын – Атиу аралындағы Atiu Fibre Arts студиясы.
Tivaevae or tivaivai in the Cook Islands, tifaifai in French Polynesia, is a form of artistic quilting traditionally done by Polynesian women. The word literally means "patches", in reference to the pieces of material sewn together. The tivaevae are either made by one woman or can be created in groups of women called vainetini. The vainetini use this time together to bond, sing and catch up on village news. By custom, a tivaevae is not measured by monetary value nor production cost. Its value is said to be reflected by the love and patience that the creator(s) have put into making a stunning work of art. Cook Islands women often described their tivaevae as being "something from the heart". Artist Vereara Maeva Taripo has described tivaevae as central to the identity of Cook Islands women. Tivaevae are rarely seen for sale on the islands. The Atiu Fibre Arts Studio on Atiu is the only place in the Cook Islands where they are commercially produced and available for purchase.
Тарих
Тиваевтың шығу тегі белгісіз. Ронгокеа (1992) оны импортталған өнер түрі деп санайды және 19 ғасырдағы екі топ христиан миссионерлерін оның мүмкін шығу тегі ретінде көрсетеді. Осы әйел миссионерлердің жергілікті әйелдерге тігінге үйреткені мәлім болғанымен, олардың оларды тігінге түйреу немесе жамылғы жасау өнерін үйреткені нақты емес. Тиваевтың тігінге түйреу стилі Пенсильваниялық неміс scherenschnitte немесе Виктория дәуіріндегі қағаз кесу дәстүрлерінен әсер алған сияқты көрінеді. Осылайша, бірнеше шығу тегі мен әсерлері болуы ықтимал. 19 ғасырдың соңында Тиваев Таити мен Кук аралдарында қабық матасын өндіруді ығыстырды: қабық матасын өндірудің функциясы мен мәні Тиваевқа ауыстырылды. Вереара Маева Тарипо және Тунгане Бродбент – бүгінгі Кук аралдарының маңызды Тиваев суретшілері. Екі суретшінің де туындылары Квинсленд өнер галереясында көрсетілген, ал олардың жұмыстары Кук аралдарының Ұлттық мұражайында, Квинсленд өнер галереясында және Крайстчерч өнер галереясының қорында сақталуда.
The tivaevae's origins are uncertain. Rongokea (1992) believes it to be an imported art form, and cites two sets of Christian missionaries in the 19th century as possible origins. While it is known that these female missionaries taught the indigenous women how to sew, it is not certain that they taught them the craft of quilting or making bed coverlets. The appliqué style of tivaevae quilting appears to have been influence by Pennsylvanian German scherenschnitte or Victorian folded paper cutting traditions. Multiple origins and influences thus seem likely. As an art form, tivaevae replaced barkcloth production in Tahiti and the Cook Islands by the late 19th century: the function and nature of barkcloth production was transferred to tivaevae. Vereara Maeva Taripo and Tungane Broadbent are important tivaevae artists of today from the Cook Islands, and both artists have been displayed in Queensland Art Gallery and are in the collection in Cook Islands National Museum and Queensland Art Gallery, as well as Christchurch Art Gallery.