Кіріспе
Психиатриядағы даулар Биопсихиатриядағы дау - психиатриялық теория мен практиканың негізін құрайтын қай көзқарас басым болуы керек деген дау. Бұл пікірталас психиатриялық ойлаудың қатаң биологиялық көзқарасын сынға алу болып табылады. Оның сыншыларына антипсихиатрия қозғалысы және кейбір ғалымдар сияқты әртүрлі топтар кіреді.
The biopsychiatry controversy is a dispute over which viewpoint should predominate and form a basis of psychiatric theory and practice. The debate is a criticism of a claimed strict biological view of psychiatric thinking. Its critics include disparate groups such as the antipsychiatry movement and some academics.
Биопсихиатрияға қарсылық туралы жалпы түсінік
Биологиялық психиатрия немесе биопсихиатрия психикалық бұзылыстардың анықтауыштарын зерттеуге бағытталған, негізінен соматикалық сипаттағы түзету шараларын әзірлеу. Бұл "басқаша, бір өлшемді және механикалық дүниетанымы" деп сынға алған Альвин Пэм, сондықтан кейінгі "психиатриядағы зерттеулер қайсысы бұрыс генетикалық немесе нейрофизиологиялық факторлардың әлеуметтік ауытқушылыққа негіз болып табылатынын анықтауға бағытталған". Пэмнің айтуынша, әдетте психикалық ауыртпалықтарға дәрі-дәрмекпен емдеуді ұсынатын "денеге кінәлау" әдісі отбасындағы бұзылған мінез-құлықтан биохимиялық тепе-теңдіктің бұзылуына назар аударады.
2003 жылғы биопсихиатриялық зерттеулер
Биопсихиатриялық зерттеулер ми құрылымы мен функциясының қайталанатын аномалияларын, сондай-ақ бірқатар психиатриялық бұзылыстардың күшті генетикалық компонентін шығарды (егер соңғысы себепші емес, кері байланыспен байланысты екені дәлелденсе де). Сондай-ақ, бұл зерттеу осы аурулардың кейбірін емдеуде тиімді дәрілердің әсер ету механизмдерін анықтады. Алайда, олардың өздерінің айтуынша, бұл зерттеулер әлі де осы аурулардың нақты биомаркерлерін анықтай алатын дәрежеге жетпеген.
Генетикалық факторларға назар аударыңыз
Зерттеушілер көпшілік психиатриялық және есірткіге тәуелділік ауруларының генетикалық тәуекелдің аз санды өлшемдеріне байланысты екенін және кейбір геномдық аймақтар мен психиатриялық аурулар арасындағы маңызды байланысты көрсететінін ұсынды. Алайда, бүгінгі күнге дейін психикалық ауруларға механистік тұрғыдан тек бірнеше генетикалық зақымданулар себепкер екені дәлелденген. Мысалы, бір зерттеуде шизофрениямен ауыратын адамдар мен олардың созылмалы психикалық аурулары бар туыстарының фосфодиэстераза 4B (PDE4B) кодтайтын генінің теңгерімді транслокация арқылы бұзылуы анықталды. Генетикалық түсініктің салыстырмалы түрде жетіспеуінің себептері гендер мен психикалық күйлер арасындағы байланысты ерекше күрделі деп санайды, қоршаған ортаның кең ауқымды әсерін қамтиды және көптеген түрлі жолдармен араласқан болуы мүмкін; мысалы, жеке тұлға, темперамент немесе өмірлік оқиғалар арқылы. Сондықтан, егіздерді зерттеу және басқа да зерттеулер адамның мінез-құлқы белгілі бір дәрежеде тұқым қуалайтынын көрсеткенмен, белгілі бір мінез-құлық немесе мінез-құлық қасиеттерінің генетикалық негізін және олардың психикалық денсаулық проблемаларына байланыстылығын табу "кем дегенде басқа күрделі бұзылыстарға қатысы бар гендерді іздеу сияқты қиын". Теодор Лидж және "Гендік иллюзия". биопсихиатрлар генетикалық терминологияны ғылыми емес жолмен қолданады деп айтады. Джозеф биопсихиатрлар психикалық ауруы бар адамдардың генетикасын түсінуге басымдық береді, бұл кейбір өте қатыгез отбасылар мен қоғамдардың ортасында өмір сүрушілердің проблемаларын шешу есебінен.
Биохимиялық факторларға назар аударыңыз
Химиялық тепе-теңдіктің болмауы гипотезасы мидағы химиялық тепе-теңдіктің болмауы психикалық аурулардың негізгі себебі болып табылады және бұл жағдайларды осы тепе-теңдікті түзететін дәрі-дәрмектермен жақсартуға болады. Бұл жағдайда "әдеттегі" спектрдегі эмоциялар нейротрансмиттер функциясының дұрыс тепе-теңдігін көрсетеді, бірақ пациенттердің күнделікті жұмыс істеуіне әсер ететін (шизофренияда көрінгендей) өте ауыр эмоциялар терең тепе-теңсіздікті көрсетеді. Сондықтан психиатриялық интервенцияның мақсаты аурудың басталуынан бұрын болған гомеостазды (психофармакологиялық тәсілдер арқылы) қалпына келтіру. Бұл тұжырымдамалық негіздеу ғылыми қоғамдастық арасында талқыланды, бірақ басқа дәлелденген жоғары гипотеза пайда болған жоқ. Жақында психикалық ауруларға биопсихологиялық-әлеуметтік көзқарас психикалық ауруларды түсінудегі ең жан-жақты және қолданылатын теория болып табылды. Алайда, зерттеудің осы саласында әлі де көп нәрсе анықталуға тиіс. Мысалы, кейбір психикалық ауруларды (мысалы, шизофрения) түсіну саласында үлкен жетістіктер жасалса, басқалары (мысалы, үлкен депрессиялық бұзылыс) бірнеше түрлі нейротрансмиттерлер арқылы жұмыс істейді және (әлі күнге дейін) толық түсінілмеген жүйелердің күрделі массивімен өзара әрекеттеседі.
Редукционизм
Ниалл Макларен өзінің "Адамдықтану" және "Адамдықтану" кітаптарында психиатрияның басты проблемасы - оның ақыл-ойының бірыңғай моделі жоқ және биологиялық редукционисттік парадигмаға түсіп кеткендігі. Бұл биологиялық ауытқудың себептері интуитивті, өйткені редукционизм ғылым мен медицинаның басқа салаларында өте тиімді болды. Алайда, мидың ең кішкентай бөліктерін түсіндіруде редукционизмнің тиімділігіне қарамастан, бұл ақыл-ойды түсіндірмейді, ол психопатологияның көпшілігі осында пайда болады деп санайды. Мысалы, компьютердің әрбір аспектісін соңғы атомға дейін ғылыми тұрғыдан түсінуге болады; алайда бұл осы аппаратты басқаратын бағдарламаны көрсетпейді. Ол сондай-ақ редукционисттік парадигманың кеңінен қабылдануы өзін-өзі сынға ашудың жоқтығына әкеледі, "ғылыми прогрестің қозғалтқышын тоқтататын мақтаныш". Ол өзінің жеке табиғи дуалистік ақыл-ойының моделін ұсынды, биокогнитивтік модель, ол Дэвид Чалмерс пен Алан Тьюрингтің теорияларына негізделген және спиритизмнің "дуалисттік тұзағына" түспейді.
Психологтар мен медицина саласының сын-пікірлері
APA психоактивті дәрілерге қолжетімділікті шектеу әрекетіне қарсы күрес жүргізеді, Америка психиатриялық қауымдастығының президенті Мишель Риба, М.Д., М.С. Биологиялық психиатрияға қарсы Дэвид Кайзер, М.Д., Psychiatric Times (1996, Vol. XIII, 12-ші шығарылым). Терапиялық күйге қарсы тұру The Journal of Mind and Behavior журналының арнайы саны (1990, Vol.11:3). Америка психиатриялық қауымдастығының отставка хаты Лорен Р. Мошердің, М.Д., Ұлттық психикалық денсаулық институтының шизофрения зерттеулерінің бұрынғы меңгерушісі. Критикалық психиатрия желісінің Ұлыбритания Парламентіне арналған меморандумы Қоғамдық палатаның денсаулық сақтау жөніндегі арнайы комитетіне жазылған дәлелдемелер, 2005 жылдың сәуір айы.
Against Biologic Psychiatry an article by David Kaiser, M. D., in Psychiatric Times (1996, Vol. XIII, Issue 12). Challenging the Therapeutic State – special issue of The Journal of Mind and Behavior (1990, Vol.11:3). Letter of Resignation from the American Psychiatric Association – from Loren R. Mosher, M. D., former Chief of Schizophrenia Studies at the National Institute of Mental Health. Memorandum from the Critical Psychiatry Network to the United Kingdom Parliament – Written evidence to the House of Commons Select Committee on Health, April 2005.
Әдістемелік мәселелер
Мичиган университетінің психология профессоры Уильям Р. Утталдың "Жаңа френология" (MIT Press, 2001) кітабына негізделген "Бейнелеу процестерінің мидағы локализациясының шектері" туралы эссесі.