Кіріспе

Жоспарланған және мақсатқа бағытталған күш-жігер

Жоба – белгілі бір мақсатқа жету үшін мұқият жоспарланған, жеке немесе бірлесіп орындалатын, мүмкін зерттеулер мен жобалауды қамтитын кез келген іс. Басқаша көзқарас бойынша, жоба басқару тұрғысынан оқиғалар тізбегі ретінде қарастырылады: "бір-бірімен байланысты тапсырмалардың жиынтығы, белгілі бір мерзімде және белгілі бір шығындармен және басқа да шектеулермен орындалады". Жоба уақытша (тұрақты емес) әлеуметтік жүйе (жұмыс жүйесі) болуы мүмкін, оны командалар (ұйым ішінде немесе ұйымдар арасында) уақыт шектеулерінде белгілі бір тапсырмаларды орындау үшін құруға болады. Жоба кең ауқымды бағдарлама басқаруының бір бөлігі болуы немесе жаңадан құрылған жүйе ретінде жұмыс істеуі мүмкін. Ашық кодты бағдарламалық жасақтама "жобалары" немесе суретшілердің музыкалық "жобалары" (мысалы) нақты команда мүшелігінен, дәл жоспарлаудан және/немесе уақытпен шектелген мерзімділіктен мүлдем құрылуы мүмкін.

Шолу

Жоба сөзі латын тіліндегі projectum сөзінен келген, ол латын тіліндегі proicere етістігінен – "әрекетке дейін" деген мағынада шыққан. Бұл, өз кезегінде, pro – уақыт бойынша бірінші болып келетін, басымдық білдіретін (грек тіліндегі πρό сөзімен салыстырады) және iacere – "істеу" сөздерінен құралған. Осылайша, "жоба" сөзі бастапқыда "әрекетке дейін" дегенді білдірген. Ағылшын тіліне енген кезде бұл сөз жоспарды іске асыру емес, оның жоспарына сипаттама берген. Жоба бойынша жасалған нәрсе "объект" деп аталған. Әр жобаның дамудың белгілі бір кезеңдері болады. Жобаларды басқару институтының мәліметінше, жоба – командалардың, ұйымдардың немесе қоғамның өзгеруіне бағытталған "уақытша шара". Жобаның нәтижесі әдетте бірегей өнім, қызмет немесе нәтиже болып табылады.

Күшін жою

Жобаны тоқтату – жобаны аяқтаудан бұрын тоқтату, және әдетте қаржыландыруға және басқа да жобалық ресурстарға қол жеткізуді тоқтатуды қамтиды. Жобаны тоқтатуға себеп шығыстардың артуы, жоспарланған мерзімнен шығуы, бюджеттегі өзгерістер, жобаның мақсатын өзгерту немесе қажетсіз болуы, саяси факторлар немесе осылардың және басқа да факторлардың кез келген комбинациясы болуы мүмкін. Шарттар көбінесе жобаны тоқтатудың уақытын және тәртібін белгілеп көрсетеді. Шарт бойынша жасалған жобалардың әдетте белгілі бір аяқталу күні болады, онда шарт жаңаруы немесе жаңартылмауы мүмкін; жаңартылмау көбінесе тоқтатумен бірдей нәтиже береді, бірақ құқықтық жағдайлары басқаша болады.

Жобалық басқару саласындағы ресми анықтама

Жоба – проблемаға, қажеттілікке, тілекке немесе жағдайдың қиындығына (мысалы, ғимаратта тиісті желдеткіштің болмауы) байланысты туындаған нақты және ұйымдастырылған күш-жігер. Ол бірегей және жаңашыл нәтиже – өнім, қызмет, процесс немесе кейде ғылыми зерттеуді іске асыруға бағытталған. Әр жобаның бастамасы және аяқталуы болады, сондықтан ол жабық динамикалық жүйе саналады. Ол жоба басқарудың 4 қағидасы бойынша жүзеге асырылады: жоспарлау, процестер, адамдар және билік (мысалы, басқару тізбегі). Ол күнтізбе, шығындар және сапа стандарттары сияқты үш шектеумен байланысты, олардың әрқайсысы жобаның өмірлік циклы бойында объективті түрде анықталып, өлшенуі мүмкін. Кейбір жобалар белгілі бір деңгейде ресми құжаттаманы, нәтижелерді және оң немесе теріс болуы мүмкін әсерлерді тудырады.

Мектеп пен университет

Жоба – студенттер мұқият жоспарлап, зерттейтін жеке немесе бірлескен іс-шара. Мектептерде, білім беру орталықтарында және университеттерде жоба – студентке берілетін зерттеу жұмысы, ол әдеттегі эссеге қарағанда көбірек күш-жігер мен дербес жұмыс талап етеді. Ол студенттерден кітапханадағы/интернеттегі зерттеулер немесе деректерді тәжірибелік жолмен жинау арқылы мәліметтерді іздеу мен талдауды қажет етеді. Жобаның нәтижесінде жазылатын баяндама көбінесе диссертация түрінде болады, онда жобаның бастамасы, талдауы, нәтижелері және қорытындылары жайлы бөлімдер болады.

Азаматтық және әскери құрылыс және өнеркәсіптік инфрақұрылым

Азаматтық, әскери және өнеркәсіптік (мысалы, мұнай және газ) инфрақұрылымда капиталдық жобалар жабдықтар, нысандар мен ғимараттарды салу және орнатуға бағытталған іс-шараларды білдіреді. Бұл іс-шаралар нақты басталу және аяқталу мерзімі бар уақытша шаралар болғандықтан, "жоба" термині қолданылады. Осы іс-шаралардың нәтижесі әдетте ұзақ жылдарға, тіпті ондаған жылдарға жұмыс істейтін инфрақұрылым болып табылады, сондықтан бұл жобалар қаржылық есепте күрделі шығындар ретінде қарастырылады және осы себепті "капиталдық жобалар" деп аталады.

Компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету

Компьютерлік бағдарламалық жасақтамада жоба бағдарламалар, конфигурациялық анықтамалар және қатысты деректерден тұруы мүмкін. Мысалы, Microsoft Visual Studio-да "шешім" жобалардан және басқа анықтамалардан құралады.

Мемлекеттік жоба

Оны "нақты бір мәселе немесе қанаушылыққа қарсы біріккен мемлекеттік саясаттар мен/немесе мекемелер жиынтығы" деп анықтауға болады. Сондықтан, мұндай жобалар уақыт өте келе дамитын әлеуметтік құрылымдарға байланысты үнемі өзгерістер мен динамиканы қамтиды. Мемлекеттік жобалар ағымдағы жағдайға бейімделуі керек. Олар көбінесе қоғамға қызмет етуге бағытталған.

Инфрақұрылым коды

Инфрақұрылымдық код контекстінде жоба – жүйенің жеке компонентін құруға қолданылатын код жиынтығы. Бір жобаның немесе оның бөлігінің көлеміне қатысты ешқандай шектеу жоқ.

Түрлері

Жобаға бағытталған қызметті талдаудың кейбір түрлері әскери терминологияны пайдаланып, масштабты стратегиялық жобалар мен одан қарапайым немесе құрамдас операциялық жобаларды – тактикалық жобаларды ажыратады.