Кіріспе

Рутиодон ("Қысық тіс") - Құрама Штаттардың шығысындағы Триас дәуірінің соңында өмір сүрген мистриосукинді фитозаврлардың жойылған туысы. Рутиодонның типтік түрі Rutiodon carolinensis Солтүстік Каролинаның Камнок формациясында табылған көптеген бас сүйектері мен әр түрлі бас сүйегі артындағы қалдықтарды қамтиды. Сондай-ақ, Пенсильвания, Нью-Джерси және Вирджиниядан табылған осы түрге қатысты қазбалар бар. Rutiodon carolinensis - Солтүстік Американың шығысындағы фитозаврлардың ең жақсы сипатталған түрі, бірақ оның табиғи таксон ретінде жарамдылығы күмән тудырады. Кейбір палеонтологтар сонымен қатар үлкен және мықты түрлерді таниды, Rutiodon manhattanensis, ол Нью-Джерси мен Пенсильваниядан алынған тістер мен бас сүйегі артындағы қалдықтардан белгілі.

Сипаттама

Басқа фитозаврлар сияқты, Рутиодон да крокодилге қатты ұқсайды, бірақ оның мұрын тесіктері мұрынның ұшында емес, басының артына, көздеріне жақын орналастырылған. Оның алдыңғы тістері ұлғайған, жауы салыстырмалы түрде тар, қазіргі ғариалға ұқсайтын. Бұл бұл етші балық аулаған және су жағалауынан құрлық жануарларын ұрлаған болуы мүмкін дегенді білдіреді. Рутиодон өзінің ортасындағы ең ірі етқоректі жануарлардың бірі болды, ұзындығы және салмағы шамамен .

R. carolinensis

Rutiodon-ның типтік түрі R. carolinensis. Оны бастапқыда 1856 жылы Эбенезер Эммонс Солтүстік Каролинаның Діп Ривер көмір кен орнындағы (Кумнок формациясы) табылған қазбаларға сүйене отырып атаған. Түпнұсқалық қазбаларға бес жолақты тіс және оған байланысты омыртқалар, қабырғалар мен омыртқааралық сынықтар кіреді. Эмонстың фитозаврлы бас сүйегі бастапқыда Уильямс колледжінің геологиялық мұражайында сақталған. R. carolinensis-тің көптеген бас сүйектері мен ішінара қаңқалары Мысыр, Солтүстік Каролина маңында табылды, ал қазір Американың табиғи тарих мұражайында (AMNH) орналастырылған және көрсетілуде. Дойл мен Сьюс (1995) Пенсильвания штатының Йорк округіне қарасты Нью-Оксфорд формациясынан жақсы сақталған фитозаврдың бас сүйегін (SMP VP 45) сипаттады. Бұл бас сүйек бұрын R. carolinesis деп аталған бас сүйектерге өте ұқсас. Олар R. carolinensis диагнозы қойылмаған түр деп есептеді, өйткені ол бастапқыда тістер негізінде диагноз қойылды. Бұл авторлардың пікірінше, "Рутиодон" - шығыс фитозаврларының метатаксоны, оның монофильділігі анықтала алмайды. 1896 жылы Марш Солтүстік Каролина штатының Чатем округіне жататын фитозаврдың бас сүйегін атап өтті. Бұл аймақта табылған екінші фитозавр қаңқасы, ол Эмонс (1860 ж.) Марш оның фитозавр бас сүйегін Rhytidodon rostratus деп атады. Belodon validus - күмәнді және диагностикаланбайтын түр.

R. manhattanensis

Екінші түрдің, R. manhattanensis, 1910 жылы "қызыл құмды марлдан" (Стоктон формациясы) табылды. Кейбір авторлар R. manhattanensis-ді "Clepsysaurus" деп атады. 20-ғасырдың аяғындағы бірнеше мақалалар Rutiodon тұқымының аяғын кеңейтіп, АҚШ-тың шығыс және батыс бөлігіндегі фитозавр түрлерін қамтуға мүмкіндік берді. Рутиодонға қосылған батыс түрлеріне бұрын Лептосух, Махаэропросопус және Псевдопалатус тұқымдастарына енгізілген барлық түрлер жатады. 1995 жылғы бір мақала және фитозаврлар туралы кейінгі зерттеулердің көпшілігі Рутиодон батыс фитозавр түрлерін қамтиды деген оймен келіспеді. Жақында шыққан мақалалар Рутиодонның фитозаврлар тұқымдасының бір сатысын алып отырғанын растайды. Бұл - Ангисторхиноның Рутиодонның тікелей ата-бабасы болғаны туралы бұрынғы пікірлердің бейнесі. 2023 жылы Colossosuchus сипаттамасында ең үнемді ағаштардың жартысынан көбі Rutiodon-ды Volcanosuchus-тың бауырлас таксоны ретінде орналастырды.