Кіріспе
Адамның қан тобының жіктелуі Келл антиген жүйесі (Келл-Селлано жүйесі деп те аталады) - адамның қан тобының жүйесі, яғни адам қызыл қан жасушасының бетіндегі антигендер тобы, олар қанның түрін анықтайтын маңызды факторлар болып табылады және қызыл қан жасушаларын жоятын аутоиммундық немесе аллоиммундық аурулардың нысанасы болып табылады. Келл антигендері: K, k, Kpa, Kpb, Jsa және Jsb. Келл антигендері - эндотелин 3 бөлінуіне жауапты 93 килодальтондық трансмембраналық мырыш тәуелді эндопептидаза - Келл ақуызында кездесетін пептидтер.
The Kell antigen system (also known as the Kell–Cellano system) is a human blood group system, that is, a group of antigens on the human red blood cell surface which are important determinants of blood type and are targets for autoimmune or alloimmune diseases which destroy red blood cells. The Kell antigens are K, k, Kpa, Kpb, Jsa and Jsb. The Kell antigens are peptides found within the Kell protein, a 93 kilodalton transmembrane zinc dependent endopeptidase which is responsible for cleaving endothelin 3.
Белсенділер
KEL генінде жоғары полиморфты Kell қан тобының антигені болып табылатын II типті трансмембраналық гликопротеин кодталады. Келл гликопротеіні бір дисульфидтік байланысы арқылы Кx антигенін тасымалдайтын XK мембраналық белокқа байланыстырады. Кодталған белоктың реттілігі мен құрылымы цинк эндопептидазаларының neprilysin (M13) туысына ұқсас. Келл ақуызын құрайтын геннің бірнеше аллелі бар. Мұндай аллельдердің екеуі, K1 (Келл) және K2 (Келлан), ең көп таралған. Келл ақуызы екінші ақуызмен, XK, дисульфидтік байланысымен тығыз байланысады. XK ақуызын жоймау (мысалы, генетикалық өшіру немесе XK генінің кодтауыш аймағындағы бір нүктелі мутация арқылы) қызыл қан жасушалары бетіндегі Kell антигендерінің айтарлықтай азаюына әкеледі. Алайда, Kell ақуызының (K0) болмауы XK ақуызына әсер етпейді. Келл ақуызын да CD238 (дифференциациялау 238 кластері) деп атады.
Аурулар арасындағы байланыс
Келл антигендері трансфузиялық медицинада, аутоиммунды гемолитикалық анемияда және жаңа туған нәрестелердің гемолитикалық ауруында (анти- Келл) маңызды. К- антиоксиданты - АВО және РГ жүйелеріндегіден кейінгі иммундық қызыл жасушалардағы ең кең таралған антидене. K антиқорыты әдетте IgG класының аллоантиденесі түрінде пайда болады. Белгілі бір Келл антигені жоқ адамдарда Келл антигені бар қан құйылған кезде Келл антигеніне қарсы антиденелер пайда болуы мүмкін. Бұл әсіресе "К" антигеніне қатысты, ол кавказдық популяцияларда салыстырмалы түрде жоғары антигендік және орташа төмен жиілікті (~ 9%) көрсетеді. Анти- K сонымен қатар бала туғанда трансплаценталық қан кетуден (ТПГ) кейін пайда болуы мүмкін, бұл Kell- ді жаңа туған нәрестедегі гемолитикалық ауру үшін маңызды алаңдаушылыққа айналдырады. Анти- К антиоксиданты пайда болғаннан кейін, қан құю кезінде жаңа жасушалар осы антиденелермен жойылуы мүмкін, бұл процесс гемолиз деп аталады. Анти- К комплементке байланбайды, сондықтан гемолиз экстраваскулярлық болып табылады. К антигені жоқ адамдарда ((K0)) К антигеніне антидене пайда болған жағдайда, гемолиздің алдын алу үшін де К0 донорларынан алынған қанды трансфузиялау керек. Аутоиммунды гемолитикалық анемия (АИГА) - организм өзінің қызыл қан клеткаларында қан тобының антигеніне қарсы антидене өндіргенде пайда болады. Антителолар қызыл қан жасушаларын жояды, нәтижесінде анемия пайда болады. Сол сияқты, жүкті әйелде ұрықтың қызыл қан жасушаларына қарсы антиденелер пайда болуы мүмкін, нәтижесінде ол жойылады, анемияға ұшырайды және жаңа туған нәрестедегі гемолитикалық ауру (HDN) деп аталатын процесте ұрықтың гидропесін тудырады. АИГА мен ХДН екеуі де анти- Келл антиденелері салдарынан ауыр болуы мүмкін, өйткені олар АВО және резус қан топтары жүйелерінен кейін ең иммуногенді антигендер болып табылады.
МакЛеод фенотипі
МакЛеод фенотипі (немесе МакЛеод синдромы) - Келл қан тобы жүйесінің Х байланысы аномалиясы, онда Келл антигендері зертханалық сынақтармен нашар анықталады. МакЛеод гені XK ақуызын кодтайды, бұл ақуыз мембраналық тасымалдау ақуызының құрылымдық сипаттамаларына ие, бірақ белгісіз функциясы бар. ХК- гелицидтер кель антигендерінің дұрыс синтезі немесе қызыл қан клеткаларының бетінде дұрыс пайда болуы үшін қажет.
Тарих
Келл тобының аты K1-ге қарсы антиденелері бар алғашқы пациенттің атымен аталған, ол 1945 жылы Келлахер айым есімді жүкті әйел болған. Сондай-ақ, К2 антиденелері алғаш рет анықталған жүкті әйел де Целлано айым еді. K0 фенотипі алғаш рет 1957 жылы сипатталған, ал МакЛеод фенотипі 1961 жылы Гарвардтың стоматология студенті Хью МакЛеодтан табылған. Англия королі Генрих VIII-де Келлдің оң қан тобы болуы мүмкін, бұл оның он баласының жетінің туылған кезде немесе көп ұзамай қайтыс болуын түсіндіреді және оның 40 жастағы ақыл-ойдың нашарлауын МакЛеод синдромымен түсіндіруге болады деп болжайды; бұл Генрихтің Келлді анасының әжесі Жакетта Люксембургтен мұра еткен болуы мүмкін деген аянмен расталды.
Басқа бірлестіктер
Дәлелдер Келл қан тобының (7-кромсомадағы q33) және қайғылы тиорея қосылысы фенилтиокарбамидтің немесе ПТК дәмін татып көру қабілеті арасындағы генетикалық байланысты растайды. Тілдің дәмді түйіндеріндегі PTC танитын ащы дәмді қабылдаушы ақуыздар жақын орналасқан 7 q35 6 хромосомалық локуста кодталады.