Кіріспе
1993 жылы итальяндық қорқынышты фильм Дарьо Аржентоның режиссері Трама - 1993 жылы итальяндық giallo қорқынышты фильм режиссері Дарьо Арженто және басты рөлдерде Азия Арженто, Кристофер Райделл, Пайпер Лори және Фредерик Форрест. Миннеаполисте (Миннесота штаты) орналасқан фильмде қиындыққа тап болған жасөспірім қыз өзінің сүйіктісінің көмегімен ата-анасын өлтірген сериялық өлтірушіні тоқтатуға тырысады. Бұл Аргентоның туған Италиядан тыс АҚШ-та түсірген екі фильмінің бірі, екіншісі 1990 жылғы "Екі зұлым көз" антологиясы.
Trauma is a 1993 Italian giallo horror film directed by Dario Argento and starring Asia Argento, Christopher Rydell, Piper Laurie, and Frederic Forrest. Set in Minneapolis, Minnesota, it follows a troubled teenage girl who, with the help of a boyfriend, attempts to stop a serial killer who murdered her parents. It was one of two films Argento directed in the United States outside of his native Italy, the other being the 1990 anthology film Two Evil Eyes.
Сюжет
Миннеаполисте хирургиялық медбике Джорджия Джексон жаңбыр кезінде жаңа науқаспен кездесу үшін өз кабинетінде жұмыс уақытынан кейін қалады. Келгеннен кейін Джорджия науқасты таниды деп ойлайды, бірақ олар оны электрлі сыммен атып тастап, оның басын алып тастайды. Келесі күні аура Петреску, ауыр тамақтану бұзылысынан зардап шегетін, қиындыққа тап болған жас румын иммигранты, жергілікті психиатриялық ауруханадан қашып кетеді және көпірде өзін-өзі өлтіруге тырысудан есірткіге тәуелді және теледидарлық жаңалықтар жазушысы Дэвид Парсонс құтқарады. Аураны полиция тез арада ұстап алады және ата-анасы Адриана мен Стефанның үйіне қайта оралады. Сол түні, Адриана, алаяқ медиум, жергілікті тұрғындар тобы үшін сеанс өткізеді, олар "Бас аулаушы" деп аталатын жергілікті сериялық өлтірушінің жеке басын іздестіреді. Аура үйден қашып кетеді, оны Адриана мен Стефан орманға қарай қуып жүреді, онда екеуін де дәл сол әдісті қолдана отырып, оларды бас кескен кісі өлтіруші кездеседі. Дэвид Аураға өз үйінде қалуға рұқсат береді, бірақ ол оның ас үйінің ішіндегі заттарды ішіп-жеп, тазалап жатқанын көргенде, қатты қорқады. Сол арада Габриэль есімді жергілікті бала көршісінің үйіне кіргенде, оның сүйікті шаяншасы ашық терезеден еніп кіреді. Ол кіреберісінде электрлік шүмекті тауып, өз-өзіне де көз жеткізбей, қастандықшының үйінде болады. Қылмыскердің қылмыстары туралы жаңалықтарды редакциялау кезінде Дэвид қастандықшының жаңбыр кезінде ғана шабуылдайтынын түсінеді. Осы арада Аура қалаға барып, фермерлік базарда сауда жасайды, онда оны доктор Джадд, оның бұрынғы психологы, онымен бірге үйіне оралуға мәжбүрлеуден бұрын қуып шығады. Джадд Аураны психоделикалық әсер беретін жидектерді жеуге мәжбүрлейді, бұл оның ата-анасы өлтірілген түнді еске түсіреді. Кейіннен Аура жаңбыр кезінде ауруханада оянады. Қатерлі адам келіп, тәртіпті өлтіреді және түнгі мейірбике Хилда Волкманның басын шауып, есірткіден арылуға тырысады. Оны қашып кетуіне көмектесу үшін келген Дэвид құтқарады. Аура Хилданың аурухананың дәлізінде тастап кеткен кілт тізбегін, оның ішінде қойманың кілтін алып келеді. Габриэль сол кезде кісі өлтірушінің түнде үйіне қайта оралғандығын байқайды. Келесі күні таңертең Дэвид пен Аура тергеу жүргізу үшін қоймаға барады. Оның ішінде Хилданың және оның серіктерімен, соның ішінде қайтыс болған Джорджияның фотосуреттері мен открыткалары бар. Дэвид медбикелердің бірі Линда Квирк екенін айтады. Дэвид пен Аура жақын маңдағы Линданың үйіне барады, бірақ оларды көргенде, ол көлікпен қашады. Олар Линданы жергілікті қонақ үйге іздеп тауып, одан төменгі бөлмеге қонақ ретінде кіреді. Көп ұзамай кісі өлтіруші келіп, Линданың бөлмесіндегі өрт сөндіру құрылғысын іске қосты, содан кейін оны да бассыз қалдырды. Соңғы рет Дэвид дәрігерлік мансабын жоғалтып, кедейлік пен есірткіге тәуелді өмір сүруден бас тартқан, өлтірілген медбикелердің жетекшісі доктор Ллойдты іздестіреді. Ллойд Дэвидпен сөйлесуден тартынады. Сол түні өлтіруші Ллойдты өзінің пәтер ғимаратында басын төмен түсетін лифт астына ұстап өлтіреді. Дэвид түн ортасында оянып, Джаддтың Аураға шабуыл жасағанын көреді. Полиция келген кезде Джадд қашады, көлігімен қазалы жолға түседі. Полиция багажниктен Джорджияның, Хилданың, Линданың және Ллойдтың кесілген бастарын тауып, Джаддты өлтіруші деп санайды. Полиция кеткеннен кейін Дэвид Аураның жоғалып кеткенін және өзін-өзі өлтіру туралы хатты табады. Кейіннен, қайтадан нашақорлыққа түсіп, жұмысынан айырылған Дэвид қалада Аураның ерекше білезігін киген, жамылғысы бар адамды көреді. Ол адамның артынан олардың үйіне барады, оны сыртта ойнап жүрген Габриэль байқайды. Дэвид үйге кіреді және Адриана пайда болып, оны есінен танытпайтынша, бассыз қалған сәбидің құрғаған денесі бар балабақшаны табады. Ол оянып, жертөледе тұтқындалып, Аурамен бірге екенін көреді. Адриананың шын мәнінде өлтіруші екенін, оның өлтіруін жасалмалап, Джадтқа тұтқындап, Аураны ұрлап кеткенін біледі. Адриана Ллойд пен оның медбикелеріне кек алуға тырысады, олар жаңа туған ұлы Николастың басын сәлден кесіп тастады, себебі ол тоңазытқыштың әсерінен электр қуатының кенеттен тоқтауымен байланысты. Апалы-сіңлілі дәрігерлер мен доктор Ллойд апатты жасыру үшін, Николастың сәбиін босанғаннан кейін қайтыс болғаны туралы оның есінен өшіру үшін, Адриананы электрошокпен емдеуге мәжбүр етті. Ақыры, Адраяна Аура мен Дэвидті өлтіруге дайындалады, бір...
Өндіріс
1992 жылдың тамыз және қыркүйек айларында АҚШ-тың Миннеаполис қаласында және оның айналасында 7 миллион доллар бюджетпен түсірілген "Траума" итальяндық режиссер Дарио Аржентоның 1990 жылы Джордж А. Ромеромен бірлесіп "Екі зұлым көзді" түсіргеннен кейін алғашқы американдық фильм ретінде танымал. Джанни Ромоли мен ұзақ уақыттан бері Аржентоның әріптесі Франко Феррини ойлап тапқан емді бейімдеп, Арженто Т. Э. Д. Клайнды өзінің жазушысы ретінде таңдады. Арнайы эффекттер сарапшысы Том Савини бұрын "Екі зұлым көз" фильмінде жұмыс істеген, фильмдерді өндіруге ірі қанды және протездік эффекттерді дайындады. Савини сонымен қатар фильмнің басты қылмыс қаруын жасады, оны экипаж "Noose o Matic" деп атады. Савини көптеген күрделі эффекттерді ойлап тапты, бірақ Ардженто өзінің сауда белгісі болған қандылығын азайтуға шешім қабылдаған кезде олар жойылды; Савинидің айтуынша, "оның соңынан ерген нәрсе - орындықтың күмәнінің шеті". Савини сонымен қатар оның кейіпкерінің ахуалда ажал құшағынан айырылған, бұл оқиғаның салдарынан қастандықшының психозы пайда болған. Асия Арджентоның кейіпкерін, уақыт режиссері оның 17 жаста екенін көрсетті, ол өзінің жарты қарындасы Аннадан (Дария Николодидің бұрынғы некеден туған қызы) шынымен анорексиядан зардап шеккен. Анна 1994 жылы фильмнің түсірілімінен кейін көп ұзамай скутер апатынан қайтыс болды, бірақ ол фильмнің соңғы кредиттері кезінде балконда билеп жүргенін көруге болады. Дарьо Аржентоның әдеттегі "Goblin" рок-тобының музыкалық композициясын жазу және орындау ұсынылды, бірақ американдық көрермендерге жағымды нәрсе қалаған американдық продюсерлер оны қабылдамады. Сондықтан Пино Донажжоның оркестрлік композициясы қолданылды. Ақырғы кредиттерде Иннокент Мафалингуди мен оның Les Exodus тобының регги әнін орындайды. Ол Доньягоның "Руби Дождж" әнімен бірге, Лора Эванның әнін Пауло Стеффанның сөздеріне қосып, фильмде де пайда болады.
Шығару
Trauma 1993 жылы 12 наурызда Италияда ашылды. Кейіннен ол 1993 жылы 2 қазанда Ванкуверде өткен Халықаралық кинофестивальде көрсетілді, ал 1993 жылы 29 қазанда Миннеаполистегі Миннесота университетінің киноқоғамдастығында ашылды.
Сыни қабылдау
Slant Magazine журналы "Трауманы" "де Палманың аздап иісі бар, психологиялық жағынан қысымшылықты тудыратын, қызықты, Аржентоның қанды өшпенділігі үшін ғана дәмін татып көруге тұрарлық" деп атады. Қазіргі уақытта фильмді қараудың жиынтық веб-сайты Rotten Tomatoes-та 57% мақұлдау рейтингі бар, ол 7 шолу негізінде.
Үй медиасы
Trauma 1994 жылы 23 наурызда Worldvision Video компаниясы АҚШ-та VHS-те шығарды. Anchor Bay Entertainment 2005 жылы фильмді DVD-де шығарды. 2021 жылдың қыркүйегінде Vinegar Syndrome Blu ray-де алғаш рет фильмді шығарды.