Көшбасшы қуыршақ ойнатушы: Кэролл Эдвин Спинни өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық қуыршақ шебері (1933–2019)

Каролл Эдвин Спинни (26 желтоқсан 1933 – 8 желтоқсан 2019) – американдық қуыршақ шебері, суретші-карикатурист, жазушы, суретші және лектор, ол 1969 жылдан 2018 жылға дейін «Сезам көшесі» бағдарламасында Ұлы Құс және Оскар Ызалы ролін ойнағанымен әйгілі болды.

Ерте өмір

Спинни 1933 жылғы 26 желтоқсанда Массачусетс штатының Уолтем қаласында Честер мен Маргарет Спинни отбасында дүниеге келді. Оның Брюс және Гленн есімді екі үлкен ағасы болған. Оның анасы, Англияның Болтон қаласынан шыққан, баласы ұл болса да, оны Каролл деп атады, себебі ол Рождестводан кейін туған. Ол бала кезінен сурет салып, бояумен айналысты, ал бес жасында "Үш кішкентай мысық" қойылымын көргеннен кейін қуыршақтармен ойнауға деген құмарлығы оянды. Бұл оны үш жылдан кейін маймыл қуыршағын сатып алып, маймыл мен жұмсақ жыланды пайдаланып қуыршақ қойылым қоюға итермеледі. Келесі Рождествода анасы оған "Панч және Джуди" қуыршақ театрын сыйлады. Ол балалық шағы мен жасөспірім кезеңінің барысында қуыршақтармен ойнауды жалғастырды және өнерлерін колледж оқу ақысын төлеу үшін пайдаланды. Массачусетс штатының Актон қаласындағы Актон орта мектебін (кейін Актон Боксбороу аймақтық орта мектебі) бітіргеннен кейін, Спинни АҚШ Әуе күштерінде қызмет етті.

Комикстер мен мультфильмдер

Әскери-әуе күштерінде болғанда Спинни әскери өмір туралы "Харви" комиксін жазып, суреттеді. Ол сонымен қатар "Қабырғалы қалам" деп аталатын қара-ақ мультфильмдер сериясын жасады.

Құшақ ойынының алғашқы кезеңдері

1955 жылы Спини Лас-Вегасқа көшіп, ол жерде Rascal Rabbit шоуында өнер көрсетті, онда шоуға қатысқан балалардың есімдерінен мультфильмдер суреттеді. Сол онжылдық бойы ол коммерциялық суретші және аниматор болып жұмыс істеді. Спинни Picklepuss және Pop деп аталған екі мысықтан тұратын қуыршақтар жұбын жасады және оларды 1960 жылдары пайдаланды. Көп жылдар өткен соң, Спиннидің Picklepuss және Pop қуыршақтары Wow, You're a Cartoonist! бағдарламасында пайда болды.

Сезам көшесінің қуыршақ шебері

Спинни алғаш рет Джим Хенсонмен 1962 жылы қуыршақ фестивалінде кездесті, онда Хенсон «Маппеттер туралы сөйлескісі келетінін» сұрады. Спинни сұрақтың жұмыс ұсынысы екенін түсінбегендіктен, әңгіме ешқашан болмады. 1969 жылы Спинни Юта штатында Puppeteers of America фестивалінде өнер көрсетті. Оның қойылымы тірі актерлер мен қуыршақтардың үйлесімі болды, бірақ анимациялық фонды бұзған шашыраған прожектордың жарығынан зардап шекті. Хенсон тағы да қатысып, Спиннидің өнерін байқады. «Маған сіздің тырысуыңыз ұнады», – деді Хенсон, және ол тағы да «Маппеттер туралы сөйлесе аламыз ба?» деп сұрады. Бұл жолы олар сөйлесіп, Спинни 1969 жылдың соңында Муппитерлер қатарына толық уақытқа қосылды. Спинни 1969 жылы «Сезам көшесінің» тұңғыш маусымына қатысты. Алайда, ол бірінші маусымнан кейін кетіп қалуға жақын болды, себебі қанағаттанарлық жалақы алмады, бірақ Кермит Лав оны қалуға көндірді. Ол Австралияда, Қытайда, Жапонияда және Еуропаның барлық аймақтарында Биг Бёрд және Оскар рөлдерін орындады. Биг Бёрд және Оскар ретінде Спинни АҚШ және Канададағы оркестрлерге дирижерлік етті, соның ішінде Бостон Попс оркестрі, және бірнеше рет Ақ үйге барды. Ол кейіпкерлердің дауыстарын ондаған альбомдарға жазды. Оскар рөлінде Спинни Уитменнің «Сөз айтып бер» сурет кітабынан «Кекіреген адам болу қалай?» атты кітапты жазды. 2003 жылы Дж. Миллиганмен бірлесіп «Биг Бёрдтің даналығы (және Оскардың қара генийі): Құстың қанатындағы өмірден алынған сабақтар» кітабын жазды. Спинни Майкл Дэвистің «Сезам көшесінің толық тарихы: Көшедегі топ» аудиокітабын оқыды. Оның жұмыстарын басқа халықаралық қуыршақшылар зерттеді, олар өзінің өнер көрсету стильдерін оның үлгісімен құрады, әсіресе толық денелі қуыршақ костюмдерінде. Мысалы, қытайлық «Жыма Цзе» телеарнасындағы «Да Ньяо» қойылымында костюм Биг Бёрдтің нақты физикалық көшірмесі болды. Биг Бёрд пен Оскар оның басты кейіпкерлері болғанымен, Спинни басқа кейіпкерлерді де ойнады. Бір кезде ол Бруно қоқысшыны жасады, ол қоқысшыға ұқсайтын толық денелі қуыршақ еді және Оскардың қоқыс себетін тасыды. Бруно кейіпкердің көбік пластикасы бұзылғанша қолданылды. Спинни сонымен қатар Биг Бёрдтің әжесі Грэнни Бёрд рөлінде де өнер көрсетті. Грэнни Бёрд үшін пайдаланылған қуыршақ шын мәнінде қосалқы Биг Бёрд қуыршағы болды, ал Спинни оның дауысын берді. Грэннидің көріністері көбінесе Биг Бёрдпен бірге болғандықтан (ол, оның айтуынша, оның «сүйікті немересі»), оның дауысы әдетте Спинни Биг Бёрдті орындауы үшін алдын ала жазылып алынды. Спинни «Музейдегі түнгі шайқас: Смитсондар шайқасы» фильмінде Оскар Граух рөлін қайта ойнады, ол Дарт Вейдермен бірге эпизодтық түсірілімде болды. 2018 жылдың 17 қазанында Спинни 49 жыл қызмет еткеннен кейін «Сезам көшесінен» зейнеткерлікке шыққандығын ресми түрде жариялады. Оның Биг Бёрд және Оскар рөлдеріндегі соңғы қойылымдары 50-ші маусымның бөлігі ретінде жазылды, ол 2020 жылы көрсетілді, бірақ оның кейіпкерлеріндегі соңғы жазбалары эпизодтың эфирге шығарылған нұсқасында қолданылмады. Биг Бёрд және Оскар рөлдері сәйкесінше Мэтт Фогель мен Эрик Джейкобсонға берілді. The Hollywood Reporter журналы Спинни зейнеткерлікке шыққан кезде жылына 300 000 доллардан астам табыс тапқанын хабарлады.

Spinney first met Jim Henson in 1962 at a puppeteering festival, where Henson asked if he would like to "talk about the Muppets". As Spinney failed to realize the question was an employment offer, the conversation never came to pass. In 1969, Spinney performed at a Puppeteers of America festival in Utah. His show was a mixture of live actors and puppets but was ruined by an errant spotlight that washed out the animated backgrounds. Henson was once again in attendance and noticed Spinney's performance. "I liked what you were trying to do," Henson said, and he asked once more if they could "talk about the Muppets". This time, they did have the conversation, and Spinney joined the Muppeteers full time by late 1969. Spinney joined Sesame Street for the inaugural season in 1969. However, he nearly left after the first season because he was not getting acceptable pay, but Kermit Love persuaded him to stay. He performed Big Bird and Oscar in Australia, China, Japan, and across Europe. As Big Bird and Oscar, Spinney conducted orchestras across the US and Canada, including the Boston Pops, and visited the White House multiple times. He provided the characters' voices on dozens of albums. As Oscar, Spinney wrote How to Be a Grouch, a Whitman Tell A Tale picture book. With J. Milligan, he wrote the 2003 book The Wisdom of Big Bird (and the Dark Genius of Oscar the Grouch): Lessons from a Life in Feathers. Spinney narrated the audiobook Street Gang: The Complete History of Sesame Street by Michael Davis. His work has been studied by other international puppeteers who structure their performance styles after his, most evidently with full body puppet costumes. For example, in the Chinese performance of Da Niao on Zhima Jie, the costume is an exact physical replica of Big Bird. Though Big Bird and Oscar were his main characters, Spinney also performed as other characters. At one point, he created and performed Bruno the Trashman, a full bodied puppet representing a garbage man, who also carried Oscar's trash can. Bruno was used until the foam plastic of the character broke down. Spinney also performed as Granny Bird, Big Bird's grandmother. The puppet used for Granny Bird was actually a spare Big Bird puppet, and Spinney provided her voice. As Granny Bird's appearances were often alongside Big Bird (who is, as she stated, her "favorite grandson"), her voice was usually pre recorded so that Spinney could perform Big Bird. Spinney reprised his role as Oscar the Grouch in Night at the Museum: Battle of the Smithsonian in a cameo appearance next to Darth Vader. On October 17, 2018, Spinney officially announced his retirement from Sesame Street after 49 years. His last performances as Big Bird and Oscar were recorded as part of the series' landmark 50th season, which aired in 2020, albeit Spinney's final recording session as his characters were ultimately not used in the broadcast version of the episode. The roles of Big Bird and Oscar were handed over to Matt Vogel and Eric Jacobson, respectively. The Hollywood Reporter reported that Spinney was earning over $300,000 per year at the time of his retirement.

Көркем шығарма

Спиннидің кейбір туындыларының ішінде 1996 жылғы "Луна Бёрд" картинасы бар, онда Үлкен құс Айға қадам басып келеді, сондай-ақ 1997 жылғы "Күз" картинасы, онда ол күзгі жапырақтарда ойнап жүр. Спинни Хупер мырзаның суретін де салған, ол Үлкен құстың ұясының жанында тұр.

Жеке өмір және өлім

Спиннидің 1960 жылы үйленген Джанис Спинниден алғашқы некесінен үш баласы болды. Спинни мен Джанис 1971 жылы ажырасты. Спинни 1979 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін екінші әйелі Дебра Джин Гилроймен бірге өмір сүрді. 2015 жылы Спинниге дистония диагнозы қойылды, бұл бұлшықеттердің тартылуына себеп болатын неврологиялық қозғалыс бұзылысы. 2019 жылдың 8 қарашасында Спинни мен Үлкен Құс (Мэтт Фогель сомдады) жарық беру рәсіміне қатысты, онда қала әкімінің жарлығымен бұл күн Нью-Йорк қаласында "Кэролл Спинни күні" деп жарияланды. Спинни 2019 жылдың 8 желтоқсанында Коннектикут штатының Вудсток қаласындағы үйінде 85 жасында дүние салды. Оның қасында әйелі Дебра және үш баласы болды.

Марапаттар мен құрметтер

Спинни сериалдағы рөлдері үшін төрт күндізгі "Эмми" сыйлығын және осымен байланысты жазған әндері үшін екі "Грэмми" сыйлығын алды. Спиннидің дауысы жазылған екі туындысы алтын диск мәртебесіне ие болды. Өзінің барлық еңбегі үшін Спинни 1994 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға және 2000 жылы Конгресс кітапханасының "Тірі аңыз" сыйлығына ие болды. 2006 жылы өткен 33-ші күндізгі "Эмми" сыйлықтарында Спинни Ұлттық теледидар өнер және ғылым академиясының өмір бойына жеткені үшін сыйлығын алды. "Телевизия мен медианың ең жақсысын ұсынуға белсенділік танытқан адамдардан менің арманымды орындағаным үшін осы құрметті алуға қатты қуандым және таң қалдым", - деді Спинни. Спинни туралы Copper Pot Pictures компаниясы түсірген "Мен – Үлкен Құс: Кэролл Спиннидің өмірбаяны" атты толық метражды деректі фильмі 2014 жылғы сәуір айында өткен Hot Docs Canadian International Documentary Festival-де тұңғыш рет көрсетілді. Спинни 2016 жылғы "Жаңа еврей үйінің 80-ден асқан сегіз адамы" галасына қатысып, құрметті қонақ атанды.