Кіріспе

Agromyzidae - бұл құстардың бір туысы, олардың көбісі әр түрлі өсімдіктердегі жапырақтарды қазушы болып табылады. Оның шамамен 2500 түрі бар, олар кішкентай, кейбіреулерінің қанатының ұзындығы 1 мм. Ең үлкен өлшемі - 6,5 мм. Көптеген түрлер 2-3 мм аралығында болады.

Жалпы сипаттама

Ересектердегі агромизидтерді бастың ерекше склеротизациясынан тануға болады. Қалқанның жоғарғы бөлігі, птилинальді тігістен (жеке vitta деп аталады) жоғарыда, аздап склеротизирован және сета жоқ, ал төменгі бөлігі және бас арқалық аймағы әлдеқайда қатты склеротизирован және сета. Осылайша, алдыңғы vitta көбінесе басқа түстермен және текстурамен басқаша, басты ерекшелендіретін жапсырманы құрайды. Құрама көздер әдетте овал тәрізді және өте кішкентай, бірақ кейбір түрлерде олар үлкен және дөңгелек болып келеді. Қанаттары әдетте гиалинді, бірақ тропикалық түрлердің қанаттары қараңғы түсті. Бірнеше түр, соның ішінде барлық Agromyza spp. , бірінші құрсақ сегментінде "файл" және артқы жамбас сүйегінде "скрепер" бар, олар стридуляцияға қабілетті. Agromyzidae туысына көбінесе жапырақ шахташылары деп аталады, өйткені олардың личинкаларының тамақтану әдеті, олардың көпшілігі әртүрлі өсімдіктердегі жапырақ шахташылары.

Техникалық сипаттама

Терминдер үшін Диптерлердің морфологиясын қараңыз. Бұл ұзындығы 0,9-6,0 мм болатын кішкентай, кейде ұсақ ұшқыштар. Денесі әдетте қысқа, ал кеудесі тікбұрышты пішінді, жақсы дамыған көкірек кальюсы бар. Қарын кең, аяқтары қысқа. Кеуде және құрсақ көбінесе ашық сұр, сирек қараңғы, бірақ сары, жасыл, көкжасыл, әр түрлі мыс немесе металл болуы мүмкін. Қанаттары дененің ұзындығына тең немесе сәл ұзын. Қанаттары төменгі калиптерде көп азайтылған немесе жоқ. Шаэтотакси жақсы дамыған, әсіресе басында. Бас жағындағы орбитальді поствертикальді қылдар әрқашанда бар және әртүрлі, бас жағындағы ішкі және сыртқы тік қылдар жақсы дамыған. Олардың оцеллярлық қылдары, алдыңғы қылдары (алдыңғы қылдары екіден сегіз жұпқа дейін, төменгі бірден үш жұпқа дейін ішке қарай, қалған жұптар артқа қарай), вибриссалары (кейбір жағдайларда әлсіз дамыған) және ауыз қылдары әрқашан болады. Бет аралық қылшық жоқ, бірақ кейде бет аралық тұяқ пайда болады. Антенналардың базалық сегменті өте қысқа; екінші антенналық сегмент тесілген емес. Үшінші антенналық сегмент әрқашан үлкен, әдетте дөңгелек (ұзартылмаған, бірақ кейде өткір ұшы бар) және әдетте ішекті, ал шамамен жалаңаш немесе еркек шағылыстағы ариста ешқашан түбік емес. Беттің бүйірінен қаралғанда антенна мен ауыздың жиегі аралығы терең қазылған емес. Птилинальді тігіс анық анықталды. Ауыз бөлігі жұмыс істейді. Түйеқұйрығы әдетте қысқа және қалың, сирек ұзартылған және жынысты (Ophiomyia). Жақсылықтары бір сегментті және тік. Кеуде қуысы үздіксіз арқалық тігіссіз және жақсы анықталған артқы қуыссыз. Кеудедеде жақсы дамыған дорсоцентрикалық, артқы, жоғарғы, акростихальдық және ішкі қылшық бар. Скутеллдің екі-төрт қылқаны болады. Қалтаның әр жағында көкірек түтігі мен бір немесе екі нотопуральді түтігі болады. Кеуде қуысының қылдарын сипаттауда (орталық-орталық қылдар және акростихальды) бірінші сан постсутуралды, ал екінші сан плюс (+) немесе минус ()) белгісінен кейін пресутуралды көрсететін формула қолданылады. Аяқтарында бірнеше қылшық бар, бірақ 2-ші бүйірдегі қылшық таксиномиялық мәнге ие. Түйеқұйрығы арқалық преапикальды қылшығы жоқ. Артқы бүйірдің тік сүйектері базальды 4/5 бөлігінде мықты қылшықтары жоқ. Алдыңғы жамбас сүйектері төменгі жағында айқын омыртқасыз. Қанат жасушасында әдетте бірінші және екінші базальды, анальды және дискальды жасушалар болады, бірақ бір немесе бірнеше жасушалар болмауы мүмкін. Қанаттары дискальды жасушалы немесе дискальды жасушасыз; субпапикалық жасушасыз. Анальдық жасуша өте қысқа және жабық. Жағалаудың бір бұрылысы бар, ол субкостаның соңында орналасқан. Субкоста анық (сүлгісіз) және 1-ші венаға қосқыштық жағалаудан аз жерде қосылады немесе одан бұрын аяқталады (Sc венасы толық немесе толық емес, R1 венасында (Agromyzinae) немесе R1 венасынан бөлек, бірақ жағалауға (Phytomyzinae) жетуі мүмкін немесе жетпеуі мүмкін бүгілуге дейін қысқартылады); 4-ші қанатты вена бірінші базальды жасушаның соңынан алысқа созылады. 6-шы қанатты тамыр бар, қанаттың шегінен төмен. Қанатпен ұшып жүру галереяда көрсетіледі. Аналық балықтардың ұзын телескопиялық балық сауыты бар, ол тынығатын күйінде ұзын тергит 7 -ге тартылады, оны көбінесе балық сауыты деп атайды. (Овискаппен әйел, балапанның кері кері тартылмайтын базальды сегменті). Жұмыртқаның пішіні овал тәрізді, ақ немесе сарғыш. Ұрығы аподос, цилиндр тәрізді және екі ұшында да тілімді. Соңғы инстартты личинканың ұзындығы, әдетте, 23 мм шамасында болады. Трахеялық жүйе алғашқы сатыда метапневматикалық, ал кейінгі сатыларда амфипневматикалық. Құйрықшаның пішіні өзгеріп тұрады, оның пішіні баррельді, ал пішіні созылып келеді. Сыртқы беті сегменттелуі мүмкін және аз-кем тегіс немесе қираған. Түсі қарадан қоңырдан сарғыш аққа дейін өзгереді.

Биология

Agromyzidae личинкалары фитофаг болып табылады, олар жапырақ қазушылар ретінде, сирек кездесетіндері - сабақ қазушылар немесе сабақ бұрғылаушылар ретінде қоректенеді. Бірнешесі тұқымдарды дамытып, немесе желке шығарып өмір сүреді. Кейде тамырларда немесе қабық астында лавр. Көптеген түрлердің биологиясы әлі белгісіз. Орындық ерекшеліктерінің жоғары дәрежесі бар, мысалы, Phytomyza ilicis, басқа түрлермен қоректенбейтін еуропалық құс жалбырағы шахташысы. Кейбір Agromyzidae көптеген елдерде карантиндік түр болып табылады. Liriomyza huidobrensis, Liriomyza sativae және Liriomyza trifolii - бұған мысалдар. Бірқатар түрлер ауыл шаруашылығы немесе сәндік құнды өсімдіктерге шабуыл жасайды, сондықтан зиянкестер болып саналады. Бұл жәндіктер агрономия үшін өте маңызды, олар, әсіресе жас өсімдіктерге, яғни жапырақтары мүлдем жойылуы мүмкін өсімдіктерге тікелей зиян келтіреді. Кейбір түрлердің аналықтары тамақпен қоректену арқылы патогенді саңырауқұлақтарды емізуге немесе вирустарды жұқтыруға қабілетті. Agromyzidae түрлерінің шамамен 10% зиянкестер болып саналады. Ең маңызды зиянкестер тұқымдастары: Агромиза, Меланагромиза, Офиомия, Лириомиза, Напомиза және Фитомиза. Зиянкес түрлерінің мысалдары үшін қараңыз: Аспаржас шашағы (Ophiomyia simplex), Chromatomyia horticola, Серпентин жапырағы шашағы (Liriomyza brassicae) және Америка серпентин жапырағы шашағы (Liriomyza trifolii). Егістікте 110-ға жуық түрдің кездесетіндігі белгілі. Бірқатар түрлер ерекше маңызды, әсіресе Liriomyza және Ophiomyia түрлері. Liriomyza және Phytomyza тұқымдастарының личинкалары өте көп жейтін (өсімдіктердің көптеген түрлеріне шабуыл жасайды). Ұзақ уақыт бойы қиялданған астивация және қыстау кезеңі - агромизидті ұшқыштар арасында қысқы кездесетін ерекше стратегия. Кен орнының пішіні көбінесе түрге тән, сондықтан оны анықтау үшін пайдалы. Кейбір жылан жапырақты шахташылар шахтаны оны жасаған жануардың инстарын және кейбір жағдайларда оның өлім себебін көрсету үшін пайдалануға болады. Политен хромосомаларын кейбір агромизидтер личинкаларынан оқшаулауға болады. Ересектер әр түрлі тіршілік ету ортасында, личинкалар қоныс аударатын өсімдіктерге байланысты кездеседі.

Сәйкестендіру

Морфологиялық ұқсастық анықтауға қиындық туғызады, ал түрлерді анықтау үшін ДНК штрих-кодтау жиі қолданылады.