Кіріспе

Тұрмыстық қалдықтарды жинау қызметі Кербсайд жинауы немесе кербсайд жинауы - тұрмыстық қалдықтарды және қайта өңдеуге болатын заттарды жинау және жою бойынша тұрмыстық шаруашылықтарға, әдетте, қалалық және қала маңындағы аймақтарда көрсетілетін қызмет. Бұл жұмысты әдетте арнайы жасалған көліктермен жергілікті әкімдіктер қабылдайтын немесе оларға сәйкес келетін контейнерлерге үй қалдықтарын жинап, жағажайға қояды.

Тарих

ХХ ғасырдан бұрын үй шаруашылығының қалдықтары салыстырмалы түрде аз болатын. Үй ішіндегі қалдықтар көбінесе ашық терезеден лақтырылып, бақшаға көмілген немесе аулаға тасталған (көбірек қалалық археологиядан қараңыз). Адамдардың шоғырлануы тығыз болған кезде, қалдықтарды жинаушылар, түнгі адамдар немесе гонг фермерлері деп аталатын, түнгі топырақты бөшке шкафтарынан жинап, өз міндеттерін тек түнде орындады (осыдан кейін атау). Осы уақытта қалалар өскен сайын қоқысты жою мәселесі көтерілді. Көбінесе қоқыс қала сыртындағы пайдаға болмайтын жерлерге, мысалы, сулы-сазды жерлерге тасталатын. Мысалы, Лондон қаласын алайық. Рим дәуірінен бері қаладағы қоқыстарды Темаса өзенінің жағасында Лондон қабырғасының сыртына тастаған. Тағы бір мысал - 1830-шы жылдардағы Манхэттен, онда мыңдаған шошқаларға көшеде жүруге және қоқыс жеуге рұқсат етілді. Шағын өнеркәсіп "құс балалары" ретінде дамыды, олар шошқа азығына сатудан бас тартқан асханаларды жинады, ал сақина мен сүйекті адам сүйектермен (жапсырма үшін пайдаланылатын) және сақиналармен (ағаш массасын жасаудың өнертабысына дейін қағаз өндіру үшін маңызды) тауарлармен сауда жасады. Кейін, XIX ғасырдың соңында, өнеркәсіпте шошқаларға қоқыс жем етілді. Санитациялық инженерия 19-ғасырдың ортасында қолға алынып, адам қалдықтары үйден құбырлармен жеткізілген кезде, гонг фермерін қалалық қоқыс жинаушы алмастырды, өйткені үй қоқысының саны өсіп келе жатқан, оның ішінде көмірден ұшқан күл, үйді жылыту үшін жанған. Парижде, парда мен сүйекті адам қалалық қоқыс қоқысшысымен бірге жұмыс істеді, бірақ еріксіз: 1884 жылы Евгений Пубель тұңғыш рет кербендегі жинақтау және қайта өңдеу жүйесін енгізді, тұрғындардан қалдықтарды тез бүлінетін заттарға, қағаз бен матаға, ыдыс-аяқ пен қабыршаққа бөлуді талап етті. Сонымен қатар ол жеке меншік коллекторлар мен қалалық жұмысшылар арасында ынтымақтастық орнату ережелерін бекітті және қоқыс контейнерлерінің стандартты өлшемдерін жасады: оның есімі Францияда қазір қоқыс контейнерінің синонимі болып табылады. Пуббельдің тұсында Парижде жиналған азық-түлік қалдықтары мен басқа да органикалық заттар жақын маңдағы Сент-Оуэнге жеткізіліп, компостқа салынады. Бұл жағдай 20-ғасырдың басында, қалдықтар ағынын ластайтын пластик заттар пайда болған кезде де жалғасты. 19-ғасырдың аяғынан 20-ғасырдың ортасына дейін, тұтыну және бір рет пайдаланылатын өнімдердің өсуіне сәйкес, муниципалитеттер демпингке қарсы жарлықтар шығара бастады және жағажайда жинауды енгізді. Тұрғындар әр түрлі қоқыс контейнерлерін пайдаланып, жағажайда жинауға мүмкіндік берді, бірақ негізгі түрі Пуббельдің металл қоқыс контейнерінің өзгеруі болды. 1960 жылдардың аяғында ғана Glad компаниясы жасыл қоқыс жәшігін енгізді. Кейінгі уақытта қалдықтарды басқару әдістері пайда болғандықтан, қалдықтар ағынын дұрыс бағыттауға мүмкіндік беретін контейнерлер түрлерінің қатары пайда болды. Мұндай контейнерлерге көгілдір қораптар, жасыл жәшіктер және дөңгелекті жәшіктер немесе қоқыс контейнерлері жатады. Уақыт өте келе қалдықтарды жинау машиналары қолмен итергізілетін құлаққап арбасынан немесе ағылшынша шаң арбасынан, бұл көліктер әлі күнге дейін аталған атаумен, ірі тығыздағыш жүк көліктеріне дейін біртіндеп ұлғайды.

Австрия

Австрияда көшеде жинауға барлық жерде болады. Қызметті қала әкімдігі жүзеге асырады. Қайта өңдеуге жарамсыз қалдықтар үшін алым қолданылады, ал қайта өңдеуге жарамды қалдықтар тегін жиналады, оларды негізінен қапталған тауарларды сатушы компаниялар міндетті алым арқылы қаржыландырады. Жалпы қалдықтар үшін әртүрлі контейнерлер қолданылады (қара), қағаз (қызыл), пластик (сары), органикалық қалдықтар (жасыл немесе қоңыр), металл (көк) және шыны (ашық шыны үшін ақ, түсті шыны үшін жасыл). Кейбір ауылдарда контейнерлер орнына боялған пластикалық қаптар қолданылады. Көптеген жерлерде қаңтар айының басында Рождество ағаштарын жинау қызметі көрсетіледі.

Канада

Калгари, Альберта "Curbside" қайта өңдеуді қабылдады және көк контейнерлерді қолданады. "Көк арба" бағдарламасы барлық түрдегі қайта өңдеуге жарамды материалдарды, соның ішінде пластмассаны да қабылдайды. Ол апта сайын айына 8 доллар төленеді. Бұл бағдарлама міндетті. 1981 жылы Resource Integration Systems (RIS) компаниясы Laidlaw International компаниясымен бірлесіп, Онтарионың Китченер қаласында 1500 үйде бірінші көк қорапты қайта өңдеу жүйесін сынақтан өткізді. Жобаның сәттілігіне байланысты Китченер қаласы 1984 жылы бүкіл қала бойынша қайта өңдеу жүйесі үшін мемлекеттік конкурсқа келісім-шарт жасады. Лайдлоу конкурста жеңіп, көк қорапты қайта өңдеу жүйесін жалғастырды. Бүгінде әлемнің жүздеген қалаларында көк қорап жүйесі немесе оған ұқсас нұсқалар қолданылады. Канаданың көптеген муниципалитеттері "жасыл контейнерлерді" тротуарда қайта өңдеу үшін қолданады. Монктон сияқты басқалары ылғал/құрғақ қалдықтарды бөлу және қалпына келтіру бағдарламаларын қолданады.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда жалпы қалдықтарды және кәдеге жаратуды, сондай-ақ кейбір жерлерде органикалық қалдықтарды жинайтын жерді жергілікті қала немесе аудан кеңесі немесе жеке мердігерлер басқарады. Осыған байланысты, жергілікті атқарушы органдар мен компаниялар арасында салық жинаудың әдістері мен әдістері әртүрлі. Жинақтаудың кейбір мысалдары: Окленд қаласы: 240 литрлік екі дөңгелекті контейнерлер жеткізіледі: жалпы қалдықтар үшін қызыл қақпақты контейнер, апта сайын жиналады, ал қайта өңдеуге арналған көк қақпақты контейнер, екі апта сайын жиналады. Крайстчерч қалалық кеңесі: үш дөңгелекті контейнерлер жеткізіледі: жалпы қоқыс үшін 140 литрлік қызыл қақпақты контейнер, қайта өңдеуге арналған 240 литрлік сары қақпақты контейнер және органикалық қалдықтар үшін 80 литрлік жасыл қақпақты контейнер. Органикалық қалдықтар контейнерлері апта сайын, ал қайта өңдеуге жарамды және жалпы қалдықтар контейнерлері апта сайын жиналады. Гамильтон және Хатт қалалық кеңестері: 45 литрлік контейнер - қайта өңдеуге арналған заттар, апта сайын жиналады. Жалпы қалдықтар апта сайын пайдаланушы төлейтін ресми кеңес торталарын пайдалана отырып жиналады. Дунедин қалалық кеңесі, Палмерстон Солтүстік қалалық кеңесі және Веллингтон қалалық кеңесі: Екі контейнер беріледі: шыны үшін 45 литрлік немесе 70 литрлік контейнер және шыны емес қайта өңдеуге арналған 80 литрлік немесе 240 литрлік дөңгелек контейнер. Бұл екі контейнер кезекпен апта сайын жиналады. Жалпы қалдықтар апта сайын пайдаланушы төлейтін ресми кеңес торталарын пайдалана отырып жиналады. Родни аудандық кеңесі: 45 литрлік контейнер - қайта өңдеуге арналған заттар, апта сайын жиналады. Жалпы қалдықтарды жинау бойынша кеңес жоқ, барлық жалпы қалдықтарды жинауды тәуелсіз компаниялар жүргізеді. Таупо аудандық кеңесі: 45 литрлік контейнер - қайта өңдеуге арналған заттар, апта сайын жиналады. Жалпы қалдықтар апта сайын пайдаланушы төлейтін қызыл түсті белгілер жүйесі арқылы жиналады. Бір қызыл түсті белгі 60 литрлік қоқыс қапшығына немесе жарты қызыл түсті желімше екі супермаркет қапшығына бір-біріне байланған. Жоғарғы Хатт қалалық кеңесі: Қайта өңдеу материалдары пластик қаптарға салынып, бірінші аптада қағаз бен картон, екінші аптада пластик, металл және шыны жиналады. Жалпы қалдықтар апта сайын пайдаланушы төлейтін ресми кеңес торталарын пайдалана отырып жиналады. Уайтакер қалалық кеңесі: Қайта өңдеуге арналған 140 литрлік қоқыс контейнері екі апта сайын жиналады. Жалпы қалдықтар апта сайын пайдаланушы төлейтін ресми кеңес торталарын пайдалана отырып жиналады. 1996 жылы Жаңа Зеландияның Окленд, Уайтакер, Норт-Шор және Лоуэр-Хатт қалаларында жол жиегінде қайта өңдеу контейнерлері болды. Жаңа Плимут, Вангуи және Верхний Хатт қалаларында қайта өңдеуге жарамды материалдарды жинап, оларды арнайы қаптарға салып отырды. 2007 жылға қарай жаңа зеландиялықтардың 73% -ы жағажайдағы қайта өңдеуге қол жеткізді. Органикалық қалдықтарды жол жиегінде жинауды Маккензи және Тимару аудандық кеңестері жүзеге асырады. Крайстчерч қалалық кеңесі бұл жүйені өздерінің көше жиындарына енгізеді. Басқа кеңестер сынақ жүргізуде. Елде қолданылатын схемалардың айырмашылығы, мысалы, қоқыс контейнерлерінің түсі, қайта өңдеу дөңгелекті қоқыс контейнерлерінен, түсті пластикалық қораптардан немесе пластикалық қаптардан жиналады ма, сондай-ақ қоқыс контейнерлері, қораптар мен қаптар жолдар мен тротуарларды бұзады деген факт, сондай-ақ қажетті қосымша жинау көліктері мен қалдықтарды жинау қызметі жол тығынысына ықпал етіп, көмірқышқыл газы шығарындыларын шығарады деген сын айтылды. Кейбіреулер түрлі-түсті айырмашылықтарды түсінбеушілікке ұшыратады, ал кейбіреулер ұлттық схеманы қалайды. Үлгі ретінде Үлкен Манчестердегі екі көршілес кеңесті салыстыруға болады: Бьюри кеңесі және Салфорд қалалық кеңесі. Бьюри банкалар, пластик және шыны үшін көк түсті, қағаз және картон үшін жасыл түсті, ал бақша қалдықтары үшін қоңыр түсті қолданады. Солфорд қағаз бен карточка үшін көк түсті, банкалар, пластик және шыны үшін қоңыр түсті, ал бақша қалдықтары үшін қызғылт түсті қолданады. Көптеген кеңестер жалпы қалдықтар үшін сұр немесе қара контейнерлерді қолданады, Ливерпуль сияқты бірнеше ерекшеліктермен, жалпы қалдықтар үшін қызғылт түсті контейнерді қолданады, бұл түсті басқа кеңестер қолданбайды. Ұлыбританияда тағы бір даулы мәселе - қалдықтарды жинау жиілігі. Көптеген қалалар қаржы үнемдеу үш...

Баск елі

Гипускоа провинциясында бұл жүйе көптеген қалаларда, мысалы, Усурбил, Эрнан, Ойартсун, Анцуола, Легоррета, Ицасондо, Зальдибия, Аноэта, Алегия, Ирура, Зизуркиль, Астигаррага, Ордизия, Онати және Лезода қолданылады. Бұл қалаларда үлкен табысқа қол жеткізгендіктен, қалдықтардың 80% -дан астамы қайта өңделеді, Гипускоадағы 34 қала 2013 жылы осы жүйені құруды қарастырып жатыр, мысалы, Аррасате, Бергара, Аретсабалета, Эскориатса, Легаспи, Толоса немесе Пасая. "Атез ате" жүйесі - әр түрлі қоқыстарды үйдің сыртындағы атриумаға аптаның белгілі бір күні немесе күндері ілу. Мысалы, Ернан қаласында органикалық қоқыстарды үш күнде, пластик пен металл заттарды екі күнде, қағазды бір күнде және қалдықтарды бір күнде ілу керек. Бұл жүйе 2009 жылы Усурбил қаласында, дәл Зубиета маңында, осы қалада салынатын Гипускоа аймағының өрт сөндіру зауытына байланысты басталды. Үш жылдан кейін, өрт сөндіру орнын салуды аймақ үкіметі тоқтатты, бұл өрт сөндіру орнының ластану көзі және ғимараттың қымбаттауы екенін білдірді.