Кіріспе

Компактатор – материалдың, мысалы, қалдықтар немесе биомассаның көлемін азайту үшін қолданылатын машина немесе механизм. Қоқыс жинағыш көбінесе ауруханалар сияқты кәсіпорындар мен қоғамдық орындарда (соның ішінде АҚШ-тағы үйлерде) шығарылатын қоқыстың көлемін азайту үшін пайдаланылады. Балер-орамалық компактатор логистиканы жақсарту үшін тығыз және оралған роллдар жасауға жиі қолданылады. Әдетте гидравликалық жетегімен жұмыс істейтін компактаторлар түрлі пішіндерде және өлшемдерде болады. Мысалы, полигондық жерлерде, қоқыс тасымалдау көліктері (ҚТК) жеткізген қалдықтардың үстінен өту үшін қату тісті дөңгелектері бар үлкен трактор (әдетте бульдозердің бір түрі бар алдыңғы жүк тиегіш) қолданылады, бұл полигондық компактатор деп аталады. ҚТК-нің өзінде көліктің жүк көлемін арттыру және босату жиілігін азайту үшін тығыздау механизмі орнатылған. Бұл әдетте гидравликалық жетегімен жұмыс істейтін жылжымалы пластиналар түрінде болады, олар жинау бункерін тазалап, материалды бұрын жүктелгеніне қысады. Металл сынықтарын өңдеуде әртүрлі компактаторлар қолданылады, ең танымал – автомобильді ұсақтағыш. Мұндай құрылғылар "кеспе" түрінде болуы мүмкін, онда автомобильдің сынықтары гидравликалық жетегімен жұмыс істейтін үлкен пластинамен басылады, немесе автомобиль бірнеше бағыттан қысылып, үлкен текшеге айналады.

Ауыл шаруашылығында пайдалану

Шөпті сақтау және жинақтау үшін, шөп орағыш-жинағыш компакторлар қолданылады, олар шөптен оттегіні шығарып, оны ауа өткізбейтін пленкаға орайды. Ауаға қол жеткізбегенде шөп ұзақ уақыт бойы сарғалмай сақталады.

Тұрғын үйге арналған

Америка Құрама Штаттарында тұрғын үйлерде қолдануға арналған гидравликалық немесе қолмен жұмыс істейтін қоқыс тығыздағыштар да бар. Олар да қоқыстың көлемін азайтады. Мысалы, кейбір тығыздағыштар полистиролдың көлемін 1/30-ға дейін қысқартады.

Муниципальді пайдалану

АҚШ-та қоқыс тасымалдау машиналарын және полигондарды пайдаланудан басқа, күн энергиясымен жұмыс істейтін қоқыс сығымдағыштары бар, олар толтырылғанша 200 галлонға дейін қоқыс сыйыдыра алады. Қоқыс тасымалдау көліктеріндегі үлкен сығымдағыштар жұмысшылар үшін қауіпті болуы мүмкін және АҚШ-тағы Азаматтық құқықтар қозғалысында маңызды рөл атқарды. 1968 жылғы Мемфис санитарлық ереуілі екі санитар қызметкері қоқыс сығымдағыштарында қаза тапқаннан кейін болды, одан кейін олардың 1300 қара нәсілді әріптесінің 700-і ереуілге шығуға шешім қабылдады.

Қайта өңдеу және энергия

Балер қаптамасын тығыздағыштар RDF (қалдықтан алынған отын), қоқыс және компост сияқты материалдарды, сондай-ақ ағаш ұнтағын тиімді сақтау және тасымалдау үшін қолданылады, осы арқылы қайта өңдеу көрсеткіштерін арттыруға мүмкіндік береді.

Құрылыс саласы

Құрылыста үш негізгі тығыздағыш түрі бар: пластиналық, соққыш және жол ролигі. Ролик типтес тығыздағыштар бетон немесе тас іргетастар немесе плиталардың астындағы негізгі қабат ретінде ұсақталған тасты тығыздау үшін қолданылады. Плиталық тығыздағыш, дірілдейтін пластина немесе коклюш, үлкен дірілдейтін негіз тақтасына ие және тегіс бет жасауға жарамды, ал соққыш тығыздағыштың табаны кішкентай. Соққыш, немесе траншеялық соққыш, негізінен су немесе газ құбырлары үшін тар траншеялардағы кермек топырақты тығыздау үшін қолданылады. Жол ролигінің дірілдейтін ролигі де болуы мүмкін. Плиталар мен ролигтерде діріл, жоғары жылдамдықпен айналатын эксцентрикалық массалар арқылы жасалады. Кішкентай пластиналарда діріл алға жылжуға бейімділік тудырады, ал кейбір үлкен пластиналар бағытты басқарумен жабдықталған. Соққыштағы табан, тік сызықта жылжитын гильзаға орнатылған. Гильзаның ішінде поршень, редуктор, кривошип және жалғауыш таяқша арқылы қозғалтқышпен жоғары-төмен қозғалады. Поршеньнің жоғары және төменгі жағындағы серіппелер оны жылжымалы гильзаға қосады. Гильза мен табан арасындағы байланыс шағын бұрышта жасалған, сондықтан соққыш оператордан шалқалайды. Дірілдеу қозғалысы вертикальдан сәл ауытқуға себеп болады, бұл соққышқа алға қарай "қозғалуға" мүмкіндік береді. Табанның жылжымалы буыны иілгіш қапшықпен қорғалған. Англияда плиталық тығыздағыштарды атау үшін "wacker plate" немесе жай ғана "wacker" деген сөздер жиі қолданылады, бұл атау осындай құрылғылардың танымал өндірушісі Wacker Neuson компаниясының атынан шыққан. Атау ағылшын тілінде "whacker" деп айтылады, ал неміс тіліндегі дұрыс айтылуы "vacker". Соққышты көбінесе "Пэддидің мотоциклі" деп атайды, себебі бұл ирланд құрылысшыларының дәстүрлі еңбек құралы және оператор тұтқаларды ұстап, мотоцикл мінгендей көрінеді.