Кіріспе

АҚШ-тың әскери химиялық соғыс зерттеулері 1948 жылдан 1975 жылға дейін АҚШ армиясының химиялық корпусы Мэриленд штатындағы Эджвуд арсеналында құпия адам зерттеулерін жүргізді. Бұл зерттеудің мақсаты - әскери қызметшілерге химиялық қарудың аз мөлшерде қолданылуының әсерін бағалау, сондай-ақ қорғаныш киімін, дәрі-дәрмектерді және вакциналарды сынау еді. Бұл зерттеулердің шағын бөлігі психохимиялық соғысқа бағытталған және "Медициналық зерттеулер еріктілер бағдарламасы" (1956-1975 жж.) деген прозалық атаумен топтастырылған. MRVP-ге сондай-ақ барлау талаптары мен жаңа және тиімді тергеу әдістерінің қажеттілігі себеп болды. Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, осы тәжірибелерге барлығы 7 мыңдай сарбаз қатысқан. Еріктілердің кейбіреуінде осы агенттерге әсер етілген кезде симптомдар пайда болды, бірақ ұзақ мерзімді бақылау DoD зерттеулерінің бөлігі ретінде жоспарланбаған. 1975 жылдың соңында армия эксперименттерді кенеттен тоқтатты, себебі заң шығарушылар зерттеушілерді күмәнді этикаға кінәлады. Көптеген ресми үкіметтік есептер мен азаматтық сот іс-әрекеттері дау-дамайдан кейін болды. Еріктілерге сыналған химиялық агенттерге химиялық соғыс агенттері мен басқа да ұқсас агенттер кірді: 1940-шы жылдардың аяғы мен 50-ші жылдардың басында АҚШ армиясы Гарвард анестезиологы Генри К. Бичермен Германиядағы Кэмп Кингтегі тергеу орталығында психоактивті қосылыстарды (мескалин, ЛСД) қолдану бойынша жұмыс істеді, оның ішінде адаммен тәжірибе жүргізу және бұрынғы нацистік дәрігерлер мен ғалымдардың соғыс аяқталғанға дейін ұқсас бағыттар бойынша жұмыс істегенін тексеру. 1950 жылдары АҚШ Қорғаныс министрлігінің кейбір қызметкерлері көпшілік алдында "химиялық және одақтас соғыстың көптеген түрлері қазіргі қаруларға қарағанда 'адамгершілікке' көбірек ие екенін" мәлімдеді. Мысалы, 'психохимиялық заттардың' белгілі бір түрлері үйлер мен басқа да құрылыстарға зақым келтірмей, бүкіл халықты уақытша шалдықтыруға мүмкіндік береді". Кеңестер сол саладағы жетістіктерін осы саладағы зерттеу жұмыстарына серпін беретін ерекше ынталандыру ретінде атады, деп мәлімдеді армияның бас химиялық офицері генерал-майоры Маршалл Стаббс. 1959 жылы АҚШ армиясының химиялық бөлімнің бұрынғы бас офицері генерал Уильям М. Крейси АҚШ-тың Конгресс палатасында: "Егер бұл салаға жеткілікті көңіл бөлінсе, менің ойымша, болашақ психохимиялық заттарда жатыр" деп мәлімдеді. Бұл Гарвардтың психиатры Е. Джеймс Либерманға қатты әсер еткендіктен, ол 1962 жылы "Атом ғалымдарының бюллетенінде" "Психохимиялық заттар қару ретінде" атты мақала жариялады. Либерман, армияның химиялық орталығында жүргізіліп жатқан зерттеулер туралы "әскери деректердің көпшілігі құпия және жарияланбаған" екенін мойындағанмен, "адамдық тұрғыдан салмақтауға болмайтын мәселелер бар, мысалы, ақымақтық, уақытша немесе тұрақты, соғыстың әдеттегі ауруларынан гөрі 'адамдық' әскери қауіп болып табылады" деп мәлімдеді.

Ашу-ыза және жұмыстан босату

1975 жылдың қыркүйегінде Медициналық зерттеулер бойынша еріктілер бағдарламасы тоқтатылды және барлық еріктілер Эджвуд қондырғысынан шығарылды. Бағдарламаның негізін қалаушы және директоры Ван Мюррей Сим Конгресс алдына шақырылып, ашуланған заң шығарушылар тарапынан сөгіс алды, олар еріктілерге медициналық көмек көрсетілмегенін айтты. Әскери тергеу кейіннен MRVP-мен байланысты ауыр жарақаттар немесе өлім-жітім туралы дәлел таппады, бірақ олар "мүмкін мәжбүрлеуді білдіретін" деп сипаттаған рекрутинг процесі мен хабардар келісім әдісін де өкініш білдірді.

Қауіпсіздік туралы пікірталастар

Қорғаныс министрлігінің ресми ұстанымы жоғарыда аталған Медицина институтының үш томдық зерттеулеріне негізделген, олар "Эджвуд Арсеналы еріктілерінің денсаулығына ұзақ мерзімді әсерін байқалған жоқ". 2014 жылы толық емес ақпараттың болмауы және тиісті құпия құжаттарды жарияламау IOM-ге ұқсас бұрынғы АҚШ биологиялық соғыс бағдарламаларына қатысты медициналық зерттеулер жүргізуге кедергі келтірді. Тіпті Линн Клотц пен Эдвард Сильвестердің бағдарламаны сынға алған кітабында: "ЦРУ бағдарламасынан айырмашылығы, зерттеу субъектілерінің барлығы [Эджвудта] жалпы және олар қатысатын кез келген экспериментке қатысты хабардар келісім формаларына қол қойды. Тәжірибелер негізгі назарды қатысушылардың қауіпсіздігіне аударды. [ ] Эджвудта тіпті ең жоғары дозаларда да әрекетке қабілетсіз әсер ету үшін бір сағат немесе одан да көп уақыт қажет болды, ал соңғы әсерлер әдетте толық әрекетке қабілетсіздікті қамтымайды, елеулі түрде ессіздіктен. Эджвуд эксперименттері жауынгерлерді жауынгерлік әрекетінен айыруға бағытталған, яғни жауды әрекетсіз етудің өзі тактикалық мәнге ие.