Кіріспе
John Thomas Wilder (Америка Құрама Штаттары армиясының генерал-майтары, 1830 жылы 31 қаңтар - 1917 жылы 20 қазан) - Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының офицері, 1863 жылы маусымда Теннессидің орталық бөлігіндегі Туллахома жорығы кезінде Гувердің сағасының маңызды тау жолын басып алуымен танымал. Уайлдер өзінің "Жолқыр бригадасының" жаңа Спенсер қайталау мылтығымен жабдықталуын жеке өзі қамтамасыз етті. Алайда, Уайлдер үкімет шығынды көтеруге келісуден бұрын, өз адамдарына осы қару-жарақ үшін өздері төлеуге өтініш жасады. Гувер Гэптегі жеңіске негізінен Уайлдердің жаңа мылтықтарды сатып алудағы табандылығы себеп болды, бұл жауды адастырды.
John Thomas Wilder (January 31, 1830 – October 20, 1917) was an officer in the Union Army during the American Civil War, noted principally for capturing the critical mountain pass of Hoover's Gap during the Tullahoma Campaign in Central Tennessee in June 1863. Wilder had personally ensured that his "Lightning Brigade" of mounted infantry was equipped with the new Spencer repeating rifle. However, Wilder initially had to appeal to his men to pay for these weapons themselves before the government agreed to carry the cost. The victory at Hoover's Gap was attributed largely to Wilder's persistence in procuring the new rifles, which disoriented the enemy.
Ерте өмір және мансап
Уайлдер Нью-Йорк штатының Грин округіне қарасты Хантердегі Кэтскилл тауларында Рубен мен Мэри (Мерритт) Уайлдердің ұлы болып дүниеге келді. Уайлдер ұзын саптан шыққан сарбаздардың ұрпағы еді. Оның ата-бабасы мен арғы ата-бабасының есімі Сет Уайлдер, Американың Тәуелсіздік соғысында соғысқан. Бункер-Хилл шайқасында үлкен бабасының аяғынан айырылғаннан кейін, оның орнын Сет-младший басқарды. Уайлдердің әкесі Рубен 1812 жылғы соғыста соғысқан. Уайлдер өзінің жас кезінде Хантерде оқыды. Уайлдер он тоғыз жасқа толғанда, мектеп бітірген соң, батысқа өздігінен баруды шешті. Уайлдер көп ұзамай Колумбусқа (Огайо штаты) келіп, бір тиынға да жетпей, жергілікті құю зауытында суретші, содан кейін үйреншік диірменші болып жұмыс тапты. Бұл оның мансабының іргетасын қалады. 1857 жылы, Колумбқа келгеннен кейін сегіз жыл өткен соң, Уайлдер Индианаға, алдымен Лоуренсбургке, содан кейін Гринсбургке көшіп барды. Уайлдер өзінің кішкентай құю цехын құрып, тез арада табысқа жетті. Уайлдер көптеген гидравликалық машиналарды ойлап тапты, оларды патенттеді, жабдықтарды сатып, көптеген көршілес штаттарда диірмендер мен гидравликалық жұмыстар салды. Уайлдер 1859 жылы бірегей су дөңгелегін патенттеу арқылы гидравлика саласындағы сарапшы ретінде де бүкіл елге танымал болды.
Азаматтық соғыс
Азамат соғысы басталған кезде Уайлдер Гринсбург ауданында жеңіл артиллерия ротасын ұйымдастырды, тіпті оның құю зауытында екі алты фунттық оқ атып жіберді. Уайлдердің ротасы мемлекеттік қызметке шақырылды, бірақ федералды үкімет оны қабылдаудан бас тартты, өйткені Индиана өздерінің артиллерия бірліктерінің квотасын орындады. Оның орнына Уайлдер капитан болып тағайындалды, ал оның адамдары Индианаполистегі 17-ші Индиана жаяу әскер полкі А ротасы ретінде ұйымдастырылды. 1861 жылы шілдеде 17-Индиана батыс Вирджинияға кеткенде А ротасы екі қаруымен бірге барды. Вирджинияда болғаннан кейін, ескі А компаниясы тұрақты түрде бөлініп, ақыр соңында 26-шы тәуелсіз батарея Индиана жеңіл артиллериясы ретінде қайта ұйымдастырылды, бірақ оның алғашқы командирін мойындау үшін "Wilder Battery" деп аталды. Осы арада капитан Уайлдер 1861 жылы 4 маусымда 17 -ші Индиана полкінің подполковнигі болып жоғарылатылды. Ол Вирджиниядағы алғашқы науқандар мен Кентуккидегі гарнизондық міндеттер кезінде қызмет етті. 1862 жылдың наурыз айында Уайлдер полковник болып, 17-ші Индиананың командирі болды. Миссисипи штатындағы Коринфті алу науқаны кезінде Уайлдер тез арада құзыретті, тіпті дарынды полк командирі ретінде беделге ие болды.
Бастапқы операциялар
1862 жылы Кентуккиде Конфедерацияның шабуыл жасауы кезінде генерал Брэкстон Брэгг армиясы тамыздың соңында Теннесси штатының Чаттануга қаласынан кетіп қалды. Брэгг Луисвилл және Нэшвилл темір жолындағы станция Мунфордвиллге жақындады, онда Уайлдер кең қамалдармен үш полктан тұратын одақ гарнизонына қолбасшылық етті. Уайлдер Б.И.Р.-дан бас тартты. 14 қыркүйекте генерал Джеймс Р. Чалмерстің "Біз біраз уақыт соғысамыз деп ойлаймын" деген талаптары бойынша Чалмерстің шабуылдарын сол күні қайтарып, 283 адам қаза тапты, тек 37-сі ғана жоғалды. Бұл Конфедерация әскерлерін 15-16 қыркүйекте қоршау операцияларын жүргізуге мәжбүр етті. Осы уақытқа дейін Уайлдердің 4000 адамын 22000 конфедерация 100 артиллериялық ұшақпен қоршап алды. Одақтың күштері жақын жерде екенін және бейкүнә азаматтарды өлтіруді немесе жарақаттауды қаламайтынын түсінген Конфедерация әскерлері бас тарту туралы тағы бір талапты жеткізді. Уайлдер жеке өзі жаудың шекарасына көзін байлап, бітімгершілік туын көтеріп кірді, ал генерал-майор Саймон Б. Бакнер оны Конфедерация әскерлерінің барлығын көруге және қарсы тұрудың пайдасыз екеніне сендіруге ертіп барды. Уайлдер таңғалып, гарнизонын тапсырды. Салтанатты рәсім 17 қыркүйекте өтті. Уайлдер айырбастау алдында екі айға соғыс тұтқыны болды. 1862 жылы 22 желтоқсанда Теннесси штатының Галлатин қаласында Уайлдер бригаданың командалығын қолға алды, ол сол кезде 92-ші және 98-ші Иллинойс жаяу әскер полктарынан, 17-ші, 72-ші және 75-ші Индиана жаяу әскер полктарынан және 18-ші Индиана жеңіл артиллерия батареясынан құралған. Оның алғашқы жауынгерлік миссиясы Морганның Кентуккиге жасаған тағы бір шабуылын жалғастыру болды, бұл Камберленд армиясының негізгі жабдықтау желісін кесіп тастауды көздеді. Стонс өзенінің жорығының бір бөлігі ретінде Стонс өзенінің шайқасы деп аталатын оңтүстікке қарай қозғалғанда, әскерін қорғайтын ат әскері жеткіліксіз болғандықтан, генерал-майор Уильям Роускранс Морганды қуып шығу үшін қайтадан жаяу әскерді қолдануы керек болды. Бұл жаяу әскерлері қозғалысты жылдамдатуға тырысып, теміржол арқылы жарым-жартылай қозғалды. Уайлдер сондай-ақ, қайықты тартқан арбаларды пайдалануды қайталауға тырысты, бірақ бұл мүмкін болмады. Өкінішке қарай, олар ізденіс барысында көбінесе жаяу, тас төселмеген жолдармен жүрді. Пойыздар мен вагондарды пайдалануды жылдамдатуға қарамастан, Morgan командасы Rolling Fork өзенінде қашып құтылумен, миссия сәтсіз болды. Ат әскері мен жаяу әскердің жылдамдық айырмашылығынан қуу мүмкін болмады.
Инновациялық көшбасшы
Уайлдерде, жаңашыл және шығармашылық адамда, Роузкранс шешім ретінде атлы жаяу әскердің құлшынысын тапты. 1863 жылы 16 ақпанда Роузкрайнс Уайлдерге бригадасын құрастыруға рұқсат берді. Сондай-ақ, полктер атпен жаяу әскерге ауысу туралы да дауыс берді. 75-индианадан басқасының бәрі атпен жаяу әскерге ауысуды ұсынды. 123-Иллинойс, олар атпен жаяу әскерге айналуды қалады, оларды ауыстыру үшін XIV корпустың 5-ші дивизиясының 1-ші бригадасынан ауыстырылды. 1863 жылдың ақпан айына дейін Уайлдер өзінің командасына мыңға жуық қашырларды алды, бірақ үкіметтен емес, ауылдан жиналды. Теннесси штатының жергілікті қораларынан контрабанда ретінде жылқылар жиі тәркіленіп, олардың орнына басқаларын әкелді. Уайлдер "Менің адамдарымды отырғызу үшін үкіметке бір доллар шығын тигізбейді" деп мақтанады. Теориялық және тәжірибеде бригада байланысқа тез жету үшін ат үстінде жүретін, бірақ ұрысқа түскен соң, сарбаздар ат үстінен түсіп соғысатын. Осы жылдамдықпен орналасудың арқасында бөлімше "Жылтқыр бригадасы" деген лақап ат алды және бұл батыс театрындағы науқанда оның түрлендіруінің дұрыстығын дәлелдемек. Олар кейде "Атқыр бригадасы" деп те аталатын, өйткені оларға атқыр сабырының орнына алып жүруге арналған ұзын ұсталатын балталар берілді. Уайлдер тез арада іске қосу үшін команданы орнатумен қатар, атпен саяхаттағанда тұмсықпен зарядталған мылтықтарды пайдалану өте қиын деп санады. Розекранс сияқты ол да қайталау мылтығының артықшылығы атыс қуатының артуына байланысты бағасына лайық деп есептеген. Қайталанатын мылтықтардың да қашықтығы стандартты жаяу әскердің Лоренц, Спрингфилд және Энфилд сияқты Камберленд армиясы қолданатын. Ол федералды ат әскері қолданатын қайталау және арткы жүктемелі карабинелердің өзінің бригадасына қажет болатын ұзақ қашықтыққа дәлдікті жеткізбейтінін сезінді. Роузкрандар полктің бес ұшақты Колт айналдыру мылтығын Камберленд армиясының басқа бөлімшелерін жабдықтауға қараған кезде (әсіресе Чикамауга шайқасы кезінде Снодграсс төбесінде 21-ші Огайо ерікті жаяу әскерлері күштерінің әрекетімен көргенде), Уайлдер бастапқыда Генридің қайталау мылтығын өзінің бригадасын қаруландыру үшін дұрыс қару ретінде таңдады. Наурыздың басында Уайлдер Нью-Хейвен қару-жарақ компаниясына (кейіннен Уинчестер қайталау қару-жарағы ретінде танымал болды) өз бригадасын он алты атулы Генримен қамтамасыз ету туралы ұсыныс жасады, егер сарбаздар қару-жарақ үшін өз қалтасынан төлесе. Ол Индианадағы банктерден әрбір сарбаз қол қоятын және Уайлдермен бірге қол қоятын несиелер бойынша қолдау алды. Нью-Хейвен қаржыландырылуына қарамастан Уайлдермен келісімге келе алмады. Кристофер Спенсердің Камберленд армиясы үшін өзінің Спенсер қайталау мылтығының жарнамалық демонстрациясына қатысқаннан кейін Уайлдер Спенсерге Генридің келісімін ұсынды. Спенсер келісіп, Қару-жарақ бөлімінен Камберленд армиясына жүк жөнелтуді алды. Жүктің басым бөлігі бригаданың барлық адамдарын қаруландырды. Бұл мылтықтың атыс қуатының артуы оны Азамат соғысындағы ең тиімді қарулардың біріне айналдырды. Жаңа атпен және жаңа қарумен бригада жаңа тактиканы ойлап тапты. Камберленд армиясының басқа атлы жаяу әскерлерімен бірге Уайлдер 1863 жылдың мамыр мен маусымында жаңа жаттығулар мен тактикаларды жасады. Осы айдың ортасына қарай бригаданың сарбаздары қапшықты қайталаумен толтырудың мылтықтың тұмсықпен ауыстырып алу артықшылығын түсінді және өздеріне, басшыларына, жаңа тактикаларына және құнды жаңа қаруларына сенімді болды.
In theory and in practice, the brigade would use their mounts to travel rapidly to contact, but upon engagement, the soldiers would fight dismounted. Due to this speed of deployment, the unit earned the nickname, "The Lightning Brigade", and it would prove the validity of its conversion in the campaign in the Western theater. They were also sometimes known as the "Hatchet Brigade" because they received long handled hatchets to carry instead of cavalry sabers. As well as mounting the command for faster deployment, Wilder felt that muzzle loaded rifles were too difficult to use traveling on horseback. Like Rosecrans, he also believed that the superiority of repeating rifles were worth their price in return for the great increase in firepower. The repeating rifles also had the standoff range similar to the standard infantry Lorenzes, Springfields, and Enfields in use by the Army of the Cumberland. He felt the repeating and breech loading carbines in use by the Federal cavalry lacked the accuracy at long range that his brigade would need. While Rosecrans looked at the regiment's five shot Colt revolving rifle that would equip other units in the Army of the Cumberland (particularly seeing action with the 21st Ohio Volunteer Infantry Union forces at Snodgrass Hill during the Battle of Chickamauga), Wilder was initially opting for the Henry repeating rifle as the proper weapon to arm his brigade. In early March, Wilder arranged a proposal for New Haven Arms Company (which later became famous as Winchester Repeating Arms) to supply his brigade with the sixteen shot Henry if the soldiers paid for the weapons out of pocket. He had received backing from banks in Indiana on loans to be signed by each soldier and cosigned by Wilder. New Haven could not come to an agreement with Wilder despite the financing. After attending a promotional demonstration by Christopher Spencer for the Army of the Cumberland of his Spencer repeating rifle, Wilder proposed the Henry arrangement to Spencer. Spencer agreed and got the Ordnance Department to send a shipment to the Army of the Cumberland. The majority of the shipment armed all men of the brigade. The brigade's new weapon used a seven rimfire cartridge tubular magazine that came through the butt. This rifle's increase in firepower would quickly make it one of the most effective weapons in the Civil War. With new mounts and new weapons, the brigade worked out new tactics. Alongside the Army of the Cumberland's other mounted infantry units, Wilder developed new training and tactics through May and June 1863. By the middle of the latter month, the brigade's soldiers had realized the advantages the breech loading repeating rifle held over the muzzleloader, and they exuded confidence in themselves, their leaders, their new tactics, and their treasured new weapons.
Атпен жүретін жаяу әскердің іс-әрекеттері
Уайлдер Таллахома кампаниясындағы рөлі үшін көп көңіл бөлді. Уайлдер өз бригадасын жергілікті аймақтан алынған жылқылар мен қашырларға отырғызды және оның адамдары тез арада "Жылтқыр бригада" деп аталып кетті. Бұл бригада 17-ші Индиана пехоталық полкі, 72-ші Индиана пехоталық полкі, 98-ші Иллинойс пехоталық полкі, 123-ші Иллинойс пехоталық полкі және 18-ші Индиана жеңіл артиллерия батареясы. (Олар "Атқыр бригадасы" деп те аталды, өйткені Уайлдер оларға атқыр сапқырлардың орнына алып жүруге арналған ұзын ұсталатын балталарды берді.) Оның адамдары сонымен қатар Спенсердің қайталау мылтықтарын алып жүрді, олар Конфедерация қарсыластарынан әлдеқайда жоғары от жылдамдығына ие болды. Армияның бюрократиясын елемейтін Уайлдер өз адамдарына мылтықтарды сатып алу туралы дауыс беруді сұрады, олар бірауыздан келісті. Уайлдер өзінің туған қаласындағы банктен несие алды, ал бригаданың әр адамы өз мылтығына 35 доллар (2019 жылы 713 доллар) жеке несиеге қол қойды. Үкімет ұялып, қару-жараққа ақшаны олардың жеке қаражатынан жұмсамай-ақ төледі. 24 маусымда Жарық бригадасы Хувердің ойысын басып алды. Генерал Джозеф Ж. Рейнольдстың алты шақырым қашықтықтағы жаяу әскеріне кері қашуға бұйрығына қарамастан, Уайлдер позицияны ұстап тұруға шешім қабылдады, жаяу әскер келгенге дейін және Таллахома жорығындағы ең маңызды шайқаста жеңіске жеткенге дейін күшін кетіруге тырысты. Көп ұзамай оқиға орнына Камберленд армиясының қолбасшысы Уильям Роузкранс келді. Уайлдерді бұйрықтарға бағынбағаны үшін сөгіс берудің орнына, ол оны бұған байланысты құттықтады, егер ол оны тастап кетсе, мыңдаған адамның өміріне әкелетінін айтты. Уайлдер Чаттануганың артиллериялық бомбалауына қарсы екінші Чаттануга шайқасы деп аталатын конфедерация әскерін алдап, одақ әскері Ноксвиллдегі одақ күштеріне қосылып, солтүстіктен Чаттанугаға жақындады деп ойлаған. Чикамауга шайқасы басталғанға дейін Уайлдер бригадасы 1863 жылы 18 қыркүйекте Александр көпірінде маңызды рөл атқарды, Батыс Чикамауга сайысының өткелін қорғап, Конфедерация әскерлерінің Одақ әскерін қоршауға алуына көмектесті. Чикамаугадағы екінші күні, 20 қыркүйекте Уайлдер бригадасы өзінің отын қуатымен оң жақ флангқа қарсы Конфедерацияның шабуылдарымен бірден жеңілмеген бірнеше бөлімшелердің бірі болды. Резервтік позициясынан алға қарай, бригада қарсы шабуыл жасап, жауды "Қанлы тоған" деп аталатын жерді айналдырды. Уайлдер осы табыстылықты пайдаланып, негізгі Конфедерация бағанасының флангіне шабуыл жасауға шешім қабылдады. Алайда, дәл сол кезде соғыс министрі Чарльз А. Дана Уайлдерді тауып, шайқастың жоғалғанын қуана жариялады және оны Чаттанугаға алып баруды талап етті. Уайлдер хатшыны тыныштандырып, оны қауіпсіз жерге алып бару үшін кішкентай жасақ дайындауға жұмсаған уақытта, сәтті шабуыл жасау мүмкіндігі жоғалып кетті, ол өз адамдарына батысқа қарай шегінуге бұйрық берді.
Чикамугадан кейінгі кезең
Генерал-майор Джордж Х. Томас ресми түрде полковник Уайлдерді Чикамаугадағы қызметі үшін мақтады. Уайлдер қараша айында Чаттануга үшін болған негізгі шайқастарға тікелей қатыспады. Дегенмен, Уайлдер бригаданы 1864 жылдың көктемі мен жазында Атланта науқанының көп бөлігінде басқарды. Уайлдер еріктілердің бригадалық генерал-лейтенанты болып 1864 жылы 7 тамызда тағайындалды. 1863 және 1864 жылдары Уайлдер 1862 жылы тиф ауруынан туындаған дизентерия ауруынан зардап шекті. Денсаулығына байланысты Уайлдер 1864 жылдың қазан айында армиядан кетіп, үйіне оралды.
Соғыстан кейінгі мансап
Соғыстан кейін Уайлдер Теннесси штатының Роквуд қаласында, кейіннен Чаттанугада қоныстанды. 1867 жылы Уайлдер Чаттануга аймағында темір зауытын құрды, содан кейін Теннесси штатының Роквуд қаласында Оңтүстік штатында алғашқы екі биік пешті құрып, жұмыс істеді. 1870 жылы Уайлдер Чаттанугада теміржол рельстерін өндіру үшін компания құрды. 1884 жылдан 1892 жылға дейін Уайлдер Теннесси штатының Джонсон-Сити қаласында тұрып, Чарльстон, Цинциннати және Чикаго теміржолын дамытуға және салуға көмектесті. Джонсон Ситиде Уайлдер Карнегидің өркендеген өнеркәсіптік маңындағы елді мекенді, оның есімі әріптесі Эндрю Карнегидің құрметіне аталған, сонымен қатар темір өндіру және темір жолмен байланысты өндіріс орындары. Темір кенін Джонсон Ситиге Шығыс Теннесси және Батыс Солтүстік Каролина темір жолы арқылы әкелді. Уайлдер Джонсон Ситидің жанында, Роан тауының басына жақын жерде, бұл көрікті тар темір жол желісі арқылы туристерге қызмет көрсету үшін, Cloudland Hotel деп аталатын 166 бөлмелі танымал қонақ үй салды. Уайлдер саясатқа кіріп, 1871 жылы Чаттануганың мэрі болып сайланды. Уайлдер бір жылдан кейін жұмысынан кетіп, өзінің бизнес мүдделерін көздеді. Ол 1876 жылы АҚШ Конгрессіне үміткер болды. 1877 жылы Уайлдер қала пошта меңгерушісі лауазымын қабылдады, ол 1882 жылға дейін қызмет етті. Уайлдер 1897 жылы президент Уильям Маккинлиден Федералдық зейнетақы агенті ретінде тағайындалғаннан кейін Ноксвиллге (Теннесси штаты) көшіп барды, содан кейін Чикамауга және Чаттануга ұлттық әскери паркі комиссары болды. Уайлдер Флорида штатының Джексонвилл қаласында 87 жасында екінші әйелі Дора Лимен бірге жыл сайынғы қысқы демалыста болған кезде қайтыс болды. Ол бірінші әйелі Марта Джейн Стюартпен бірге Чаттанугадағы Форст Хиллз қорымында жерленген. Теннессидегі Уайлдердің екі үйі, Ноксвиллдегі генерал Джон Т. Уайлдер үйі және Роан тауындағы Джон Т. Уайлдер үйі, тарихи орындардың ұлттық тізілімінде тіркелген. Гринсбургте (Индиана штаты) Уайлдер салған тағы бір ғимарат тарихи ескерткішпен аталып өтілді.