Кіріспе

Қосалқы реакция - негізгі реакциямен бір уақытта, бірақ аз мөлшерде болатын химиялық реакция. Бұл қосалқы өнімнің пайда болуына әкеледі, сондықтан негізгі өнімнің өнімділігі төмендейді: {A} + B >[{k 1}] P1 {A} + C >[{k 2}] P2 Егер k1> k2 болса, P1 негізгі өнім болып табылады. P2 қосалқы өнім әдетте қолайсыз және оны негізгі өнімнен (әдетте қымбат процеспен) ажырату керек.

Органикалық синтезде

Жоғарыдағы теңдеулердегі B және C әртүрлі қосылыстарды білдіреді. Алайда, олар бір молекуладағы әр түрлі позициялар болуы мүмкін. Қосалқы реакция - әр түрлі қосылыстар (В, С) басқа реактант (А) үшін бәсекелескенде, бәсекелестік реакция деп те аталады. Егер реакция төмен температурада жүргізіліп, қысқа уақыттан кейін тоқтатылса, онда ол кинетикалық бақылау деп аталады, негізінен кинетикалық өнім B қалыптасады. Реакция жоғары температурада және ұзақ уақыт жүргізілген кезде (осы жағдайда реакция үшін қажетті белсенділік энергиясы C-ге қол жетімді, ол уақыт өте келе біртіндеп қалыптасады) термодинамикалық бақылау туралы айтылады; термодинамикалық өнім C негізінен қалыптасады.

Қосымша реакциялардың шарттары

Органикалық синтезде жоғары температура әдетте қосымша өнімдерге әкеледі. Қосымша өнімдер әдетте қолайсыз, сондықтан төмен температуралар артықшылық беріледі ("жағымды жағдайлар"). Бәсекелесетін реакциялардың ара қатынасына температураның өзгеруі әсер етуі мүмкін, өйткені олардың белсенділік энергиясы көп жағдайда әртүрлі. Жоғары белсенділік энергиясы бар реакциялар температураның жоғарылауымен төмен белсенділік энергиясы барларға қарағанда күштірек жылдамдатылады. Сонымен қатар, тепе-теңдік температураға байланысты. Анықтау реакциялары жанама реакциялардың әсерінен бұзылуы мүмкін.