Кіріспе
Америкалық тарихшы Берн Дибнер (18 тамыз 1876 - қаңтар 1988) - электр инженері, өнеркәсібі және ғылым мен технология тарихшысы. Ол ғылым мен технология тарихындағы АҚШ кітапханаларының екі ірі жинағын шығарды.
Bern Dibner (18August 18976January 1988) was an electrical engineer, industrialist, and historian of science and technology. He originated two major US library collections in the history of science and technology.
Өмірбаян
Дибнер 1897 жылы Украинаның Киевке жақын Лесианка қаласында дүниеге келген. Оның отбасы еврей еді. Ол отбасымен бірге 7 жасында АҚШ-қа көшіп келді. 1921 жылы ол Бруклиндегі политехникалық институтты электр инженері мамандығы бойынша бітірді.
Инженерлік мансап
Дибнер бітіргеннен кейін көп ұзамай тұңғыш иілмесіз электрлік жалғауларды жобалап, патенттеп алды және 1924 жылы Бернди Инженерлік Компаниясын құрды. Кейін компания "Burndy Corporation" болып, 1988 жылы француз корпорациясы Framatome Connectors International (FCI) сатып алды. 2009 жылы Burndy сатып алынып, Hubbell Incorporated компаниясының еншілес компаниясына айналды. Дибнер 1988 жылы 6 қаңтарда Коннектикут штатының Уилтон қаласында қайтыс болды. "Бёрнди" атағы, оның компаниясы мен кітапханасы үшін қолданылған, ол өзінің бірінші және соңғы аттарының қосындысын немесе қоспасын білдіреді. 1954 жылы Дибнер Американың коммунизмге қарсы еврей лигасының басқарма мүшесі болды.
Ғылым тарихы
Дибнер электротехникадан басқа, технология тарихын да зерттеді. Ол ғылыми еңбектер мен ғылым тарихы туралы кітаптарды, сондай-ақ түрлі ғалымдардың мыңдаған суреттерін жинайтын. Берн Дибнер сонымен қатар ғылым тарихы туралы көптеген кітаптар жазды, мысалы, 1955 жылы "Атлантикалық кабель". 1976 жылы ол Ғылым тарихы қоғамының Сартон медалімен марапатталды. Дибнердің Леонардо да Винчидің шығармаларындағы өнер мен технологияның үйлесімділігіне таңғалған. Ол да Винчи туралы еңбектер кітапханасын жинады, ол жылдар бойы Дибнердің қызығушылығы электр энергиясының тарихына, Ренессанс технологиясының тарихына және соңында жалпы ғылым мен технологияның тарихына дейін кеңейді.
Бернди кітапханасы
1941 жылы Дибнер "ғылым тарихындағы стипендияны ілгерілету үшін" Бурнди кітапханасын жеке мекеме ретінде ресми түрде құрды. 1964 жылы Бернди кітапханасының жинағы 40 000-нан астам томды құрады және Дибнер кітапхананы орналастыру үшін Коннектикут штатының Норвок қаласында жаңа ғимарат ашты. 1974 жылы Дибнер Бернди кітапханасының төрттен бір бөлігін Смитсондар институтына ғылым мен технология тарихындағы ғылыми кітапхананың ядросын қалыптастыру үшін берді. Ол Ұлттық тарих және технология мұражайында (қазіргі Ұлттық американдық тарих мұражайы: Кеннет Э. Беринг орталығы) орналасқан. 1976 жылы Смитсоний институтының ғылым және технология тарихының Дибнер кітапханасы құрылды, Смитсоний институтының кітапханаларына алғашқы сирек кездесетін кітаптар жинағын ұсынды, онда ғылым мен технология тарихындағы он бесінші ғасырдан он тоғызыншы ғасырдың басына дейінгі көптеген ірі еңбектер бар, соның ішінде инженерлік, көлік, химия, математика, физика, электр энергиясы және астрономия. Смитсониялық Дибнер кітапханасы, ол кезде 35 000 томдық, 2010 жылдың көктемінде қайта ашылды және Вашингтонның Ұлттық сауда алаңындағы Америка тарихының ұлттық мұражайында орналасқан. Смитсоний институтының кітапханалары Дибнер кітапханасының кітаптары мен қолжазбаларын каталогтады және жазбаларды OCLC халықаралық деректер базасына және Смитсонийдің SIRIS онлайн каталогына енгізді.
Өлім және еске алу
Берн Дибнердің 1988 жылы қайтыс болғаннан кейін, Бернди кітапханасы 1992 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп барды, онда ол Массачусетс технология институтының ғылым және технология тарихы жөніндегі Дибнер институтының ғылыми-зерттеу кітапханасы болды. 2006 жылдың қарашасында Бёрнди кітапханасының толық жинағы 67000 сирек жинақ пен ғылыми құралдар жинағынан тұрады, ол Сан-Маринодағы Хантингтон кітапханасына сыйға берілді және оның бөлігі болды, ол ғалымдарға қол жетімді. Хантингтон кітапханасы қазір стипендияларды, лекциялар сериясын және жылдық конференцияны қаржыландыру үшін Дибнердің ғылым тарихы бағдарламасын ұсынады.