Кіріспе
Пәкістан теледидары 1964 жылы басталды. Пәкістан теледидарының алғашқы тікелей эфирін 1964 жылы 26 қарашада Лахорда бастады.
Television in Pakistan started in 1964 and the first live transmission of Pakistan Television began on 26 November 1964, in Lahore.
Тарих
1955 жылы 16 қыркүйекте Мазар-е-Куаид маңында, Карачидегі американдық консулдық ұйымдастырған Пәкістанның алғашқы теледидар шоу-касесі өтті. Телевизиялық индустрияны құру бастамасы Президент Әйүп Хан қолдаған Ұлттық білім беру комиссиясынан басталды. Бастапқыда Сайед Уаджид Али бастаған жеке жоба 1961 жылы Nippon Electric Company (NEC) компаниясымен бірлескен кәсіпорын туралы келісімге қол қойылды. Уаджид Али тағайындаған инженер Убайдур Рахман жобаны бақылады. 1963 жылы үкімет "ұлттық мүдде" үшін бақылауға алды. 1964 жылы алғашқы ресми телеарна Лахорда хабар тарата бастады, содан кейін 1965 жылы Даккадан хабар тарата бастады. Равалпинди, Исламабад және Карачи орталықтары сәйкесінше 1965 және 1966 жылдары құрылды. Кейін 1974 жылы Пешавар мен Кветта орталықтары құрылды. Бастапқыда 1966 жылы Теледидар промоутерлері компаниясы (ТПК) астында болды, 1967 жылы Пәкістан Теледидар Корпорациясы болып жаңартылды. 1972 жылы ұлттық телеарнаға айналған ПТВ-ның эксперименталды түсті хабар таратуы 1976 жылы басталды. 1987 жылы теледидар саласында білім беру үшін Пәкістан теледидар академиясы құрылды. 1980 жылдардың соңында таңертеңгілік хабарлар таратыла бастады. 1990 жылы үкімет "Шалимар" дыбыс шығару компаниясы (қазіргі "Шалимар" дыбыс шығару және хабар тарату компаниясы) аясында жартылай мемлекеттік "Халық телеарнасы" (PTN) телеарнасын іске қосты. PTN 1991 жылы Shalimar Recording Company компаниясымен біріктіріліп, телеарнаны Shalimar Television Network (STN) деп атады. Исламабадтан басталып, Карачи мен Лахорға дейін кеңейіп, СТН 1990-шы жылдардың ортасына қарай бүкіл елді қамтыды. STN Пакистанда CNN International телеарнасының жер бетіндегі бағдарламаларын шығаруға бастамашы болды, содан кейін BBC World телеарнасы болды. 1990 жылы PTN Inter flow-пен келісім арқылы алғашқы жеке теледидар слотын бастады, бұл Network Television Marketing (NTM) пайда болды. STN-нің хабарларын таратуда CNN бағдарламалары, NTM слоты және BBC World және DW TV телеарналарының шектеулі хабарлары біріктірілді, ол 1999 жылға дейін сәтті жалғасты. НТМ пакистандық көрермендерге жаңашыл және сергітерлік бағдарламаларды ұсынды. 1991 жылы 1992 жылы PTV Network кең ауқымды спутниктік хабар тарату қызметін енгізді, 1992 жылы ПТВ 2 Пакистанның алғашқы спутниктік арнасы ретінде іске қосылды. 1994 жылы PTV спутниктік сәулеге PTV 2 телеарнасымен қосылды, ол кейін 1998 жылы PTV World деп қайта аталды. PTV 2/World телеарнасының жер бетіндегі трансляциясын да көрушілер саны сақталды. 1998 жылы PTV жеке компаниямен (Prime Entertainment Network) бірлесіп, PTV Prime-ді бастады, ол тек еуропалық аудиторияға арналды, кейін американдық көрермендерге таралды. Цифрлық теледидар спутниктік хабар тарату 1999 жылы басталды, ал 2001 жылы PTV/PTV 1 тәуелсіз спутниктік сәуле алды. 1999 жылы қаржылық шығын NTM-нің жабылуына әкелді, STN CNN International хабарларын тоқтатуға және BBC World және DW TV бағдарламаларын шектеуге мәжбүр болды. PTV Network 1999 жылы STN-ді сатып алды, оны Channel 3 деп атады, ол 2000 жылы тұрақты хабар таратуды бастады, оны спутниктік сәуле сүйемелдеді. 2000 жылы Пакистанның сол кездегі үкіметі жеке телеарналарға өздерінің жаңалықтарын және ағымдағы істерді теледидар арқылы хабарлауға рұқсат беру арқылы Пакистанның медиа индустриясына жаңа жолдарды ашты. 2000 жылы "Индюс Вижн" (Пакистанның алғашқы жеке сателлит арнасы) іске қосылды. ARY Digital 2000 жылдың қыркүйегінде, Geo TV 2002 жылы, Aaj TV 2004 жылы, Hum TV 2005 жылы іске қосылды. 2005 жылы 3-арна жұмысын тоқтатты, бұл Шалимар дыбыс және радио хабар тарату компаниясын SSI-мен бірлескен кәсіпорын арқылы өзінің телеарнасын ATV деп қайта атауға мәжбүр етті. ATV - жер бетіндегі және спутниктік платформаларда хабар тарататын Пәкістанның жалғыз жартылай жеке телеарнасы болды. Алайда, ол жартылай мемлекеттік арнаға айналды, өйткені SRBC SSI-мен келісімін жаңартпады. 2007 жылы PTV 1 PTV Home деп қайта аталды, ал PTV World уақытша эфирден шығып, 2012 жылы Пакистанның жалғыз ағылшын тіліндегі / таза спутниктік арнасы ретінде қайта басталды. PTV News 2007 жылы PTV World-ті алмастырды. PTV Home, PTV News (екісі де мемлекеттік меншікте) және ATV (жартылай жеке) жер және спутниктік сәулелер арқылы таратылады. Жақында басталған PTV Sports телеарнасы маңызды ұлттық және халықаралық спорттық іс-шараларды жер бетіндегі желілер арқылы көрсетеді. 2005 жылы PTV Prime тәуелсіз ұйымға айналды, ал 2006 жылы PTV Америка мен Еуропа үшін PTV Global-ті іске қосты.
2002 жылы БАҚ индустриясын либерализациялау
2002 жылы Пәкістанның теледидар тарихында медиа индустриясын либерализациялаумен байланысты шешуші сәт болды. Бұл трансформациялық даму бұрын қатаң бақыланатын ландшафтан ауытқуды білдірді, әртүрлілік, бәсекелестік және телерадио хабар таратушыларға арналған мүмкіндіктердің кеңейтілген жаңа дәуірін бастады. Үкімет бұқаралық ақпарат құралдарына еркіндік бергенімен, жеке телеарналар өздерінің жаңалықтарын, өзекті мәселелерін және ойын-сауық мазмұнын ашық тарата алды. Бұл либерализация бірнеше жеке арналар пайда болған серпінді және бәсекелестік теледидар нарығының пайда болуына әкелді. ARY Digital, Geo TV және Hum TV сияқты арналар ашылып, пакистандық көрермендерге әртүрлі бағдарламаларды ұсынды. Жеке телерадиокомпанияларға жаңадан берілген еркіндік пен дербестік жаңашыл және әртүрлі мазмұнға жол ашты, бұл елдің бай мәдениетін көрсетеді. Либерализация тек теледидар ландшафтын өзгертіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамдық пікірлерді қалыптастыруда және ақпаратқа қол жеткізуде маңызды рөл атқарды.
Тарату
Пакистанда тек ұлттық телерадиокомпанияларға ғана жер үсті радио толқынын пайдалануға рұқсат берілген. Жер бетіндегі телеарнада үш тегін телеарна бар, олар - PTV Home, PTV News және ATV. PTV Sports телеарнасы PTV Home немесе PTV News телеарнасының орнына маңызды матчты / оқиғаны тікелей эфирде көрсету керек болған кезде қол жетімді, өйткені PTV телеарнасының жер бетіндегі эфирдегі спорттық хабарларды тарату құқығы бар. AJK TV телеарнасының хабарларын тек Азад Джамму мен Кашмирдің солтүстік аймақтарында ғана жер желісі арқылы көруге болады. Жақында Пәкістан Қытаймен бірлесіп, таңдалған аймақтарда ғана сандық жер үсті телеарнасын іске қосты. DTMB арқылы PTV Network, ATV және екі қытай телеарнасының бес телеарнасы жер үсті сәулесі арқылы қол жетімді. Көптеген ұлттық және халықаралық арналар спутник арқылы қол жетімді. Кейбір ұлттық телеарналар "көріп тұру үшін ақы төлеу" болып табылады. Интернет-теледидар қызметі жоғары сапалы және қалалық орталықтарда өте танымал Пакистан телекоммуникациялар компаниясы лимиттімен қамтамасыз етіледі. Кейблдік телеарналар - Пәкістанда теледидар таратудың ең танымал түрі. Пәкістанда үйге тікелей (DTH) қызмет жоқ, бірақ бұл бағытта күш-жігер жұмсалуда.
Реттеу
Пәкістанның электрондық медианы реттеуші органы Пәкістанда телеарналарды реттейді. Бұл орган кез келген телеарнаны Пакистанда іске қосу үшін лицензия береді. Жоғарыда аталған ұлттық телерадиокомпаниялар, яғни PTV Corp және SRBC PEMRA-ның қарамағына кірмейді.
PEMRA-ның рөлі
Пәкістанның теледидар саласы маңызды нормативтік-құқықтық базамен ерекшеленеді, Пәкістанның электрондық медианы реттеуші органы (PEMRA) осы саланы қадағалау мен басқаруда орталық рөл атқарады. 2002 жылы құрылған PEMRA лицензиялар беру, мінез-құлық кодекстерін сақтау және электрондық медиа секторындағы стандарттарды сақтау үшін жауапты реттеуші орган болып табылады. PEMRA-ның мандаты теледидар, радио және басқа да электрондық медиа платформаларын қамтиды. Билікке сөз бостандығын қолдап, этикалық және кәсіби стандарттарды ұстанатын медиа ортаны қалыптастыру міндеті жүктелген. Жылдар бойы PEMRA БАҚ-тың өзгеріп келе жатқан міндеттері мен динамикасына жауап беретін саясатты қалыптастыруға және жетілдіруге белсенді түрде қатысып келеді. Реттеулік базаға мазмұн, лицензия және жарнама стандарттары бойынша нұсқаулар кіреді, PEMRA сөз бостандығы мен жауапты медиа практикасы арасындағы тепе-теңдікті сақтауда маңызды рөл атқарады. Аудиторлық орган лицензияларды беру және қайтарып алу, сондай-ақ телерадио хабар таратушылардың белгіленген ережелерді сақтауын қамтамасыз ету өкілеттігіне ие. Сонымен қатар, PEMRA технологияның дамуы мен қоғамның өзгеріп жатқан нормаларына сай келетін саясатын үнемі қайта қарастырады және жаңартады. Регламенттік база есеп беруді және жауапты телерадио хабарларын таратуды қамтамасыз етсе де, ол реттеу мен баспасөз бостандығы арасындағы нәзік тепе-теңдік туралы талқылауларды туғызды.
PEMRA-ны сынға алу
Пәкістанның электрондық ақпарат құралдарын реттеуші органы (PEMRA) сынға ұшырамай, Пәкістандағы еркін баспасөз қағидалары мен реттеу арасындағы нәзік тепе-теңдік туралы талқылауларды туғызды. Бір қайталанатын сын PEMRA-ның саяси ықпалға бейімдігі туралы болып, оның бейтараптығына қатысты алаңдаушылық тудырады. Сыншылар саяси ойларға байланысты ережелерді және шешімдерді таңдаулы қолдану БАҚ тәуелсіздігіне нұқсан келтіреді деп санайды. Тағы бір мәселе - лицензияны беру және қайтарып алу процесі, бұл талаптардың еріксіздігі. Сыншылар мұндай тұрақсыздықтар медиа-орталықтағы дауыстар мен көзқарастардың әртүрлілігін тұншықтыруы мүмкін деп санайды. PEMRA-ға жауапты медиа-тәжірибелерді сақтау тапсырылса да, оның ашықтығы мен бейтараптығы туралы үнемі айтылып жүрген пікірлер Пәкістандағы динамикалық және тез дамып келе жатқан медиа-ортаны реттеуде туындайтын қиындықтарды көрсетеді.