Майкл Милкен: Қаржыгер, қайырымдылық шаруасы және өмір жолы

Кіріспе

Американдық қаржыгер (1946 жылы туған)

Майкл Роберт Милкен (4 шілде 1946 жылы туған) – американдық қаржыгер. Ол жоғары кірісті облигациялар («мәселелі облигациялар») нарығын дамытудағы рөлімен және АҚШ-тың бағалы қағаздар заңдарын бұзғаны үшін қылмыстық істе кінәлі деп танылып, сотталғанымен белгілі. 1980-жылдардың соңында «Дрексел Бернхам Ламберт» компаниясының жоғары кірісті облигациялар бөлімінің басшысы болған кезеңде Милкеннің төрт жыл ішіндегі табысы 1 миллиард доллардан асып, сол кездегі АҚШ табысы бойынша рекордты көрсеткішті құрады. 2022 жылы 6 миллиард долларлық жеке капиталымен ол әлемдегі ең бай адамдардың қатарында. АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы оны бағалы қағаздар индустриясынан мәңгілікке шеттету туралы шешім қабылдады. Бұрынғы әріптестеріне қарсы куәлік бергені және жақсы мінез-құлқы үшін оның жазасы кейіннен екі жылға қысқартылды. 2020 жылдың 18 ақпанында президент Дональд Трамп Милкенді кешірді. Түрмеден босатылғаннан бері ол қайырымдылық қызметімен танымал. Ол Милкен отбасы қорының негізін қалаушы, Милкен институтының төрағасы және меланома, қатерлі ісік және өмірге қауіп төндіретін басқа да ауруларды зерттеуді қаржыландыратын медициналық қайырымдастықтардың құрылтайшысы. Простата қатерінен аман қалған Милкен осы ауруды зерттеуге елеулі қаржылай көмек көрсетіп келеді.

Ерте өмір және білім

Милкен Калифорния штатының Энсино қаласында орташа табысты еврей отбасында дүниеге келді. Ол Бірмингем орта мектебін бітірді, онда ол жетекші шаруа болды және оқу кезінде асханада жұмыс істеді. Оның сыныптастарының арасында болашақ Disney президенті Майкл Овиц, актрисалар Салли Филд және Синди Уильямс болды. 1968 жылы ол Берклидегі Калифорния университетін үздік дипломмен бітірді. Ол Phi Beta Kappa-ға сайланды және Sigma Alpha Mu студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Пенсильвания университетінің Уортон бизнес мектебінен MBA дәрежесін алды. Берклиде оқып жүргенде Милкенге Кливленд Федералдық резерв банкінің бұрынғы президенті В. Брэддок Хикмен жазған кредиттер туралы зерттеулер әсер етті. Хикмен инвестициялық емес облигациялар портфелі инвестициялық деңгейдегі портфельге қарағанда "тәуекелге сәйкес" жоғары табыс әкелетінін атап көрсетті.

Мансап

Уортон университетінің профессорлары арқылы Милкен 1969 жылы Drexel Harriman Ripley ескі инвестициялық банкінде жазғы мамандыққа орналасты. MBA-ны аяқтағаннан кейін ол Drexel (кейін Drexel Firestone деп аталған) компаниясына төмен сапалы облигацияларды зерттеу директоры болып жұмысқа қабылданды. Оған белгілі бір капиталды басқару құқығы берілді және сауда жасауға рұқсат болды. Келесі 17 жылдың ішінде оның тек төрт айы табыссыз болды. 1976 жылы Drexel Burnham Lambert аталған компаниядағы Милкеннің табысы жылына 5 миллион долларға бағаланды. 1978 жылы Милкен жоғары кірісті облигациялар операциясын Лос-Анджелестегі Century City-ге көшірді.

Жоғары өнімді облигациялар және кредиттік өтемдер

1980 жылдардың ортасына қарай Милкеннің жоғары кірісті облигацияларды сатып алушылар желісі (әсіресе Фред Каррдың “Executive Life Insurance Company” және Том Шпигельдің “Columbia Savings & Loan” компаниялары) оған үлкен сомада ақшаны жылдам жинауға мүмкіндік беретін деңгейге жетті. Бұл ақша жинау қабілеті “Kohlberg Kravis Roberts” және “greenmailers” сияқты кредиттік сатып алу (LBO) фирмаларының қызметін де жеңілдетті. Олардың көпшілігі Drexel компаниясынан “жоғары сенімді хат” алып жүрді, бұл Drexel корпоративтік қаржы бөлімі жасаған құрал, ол сатып алушының міндеттемелерін орындау үшін қажетті қарызды уақтылы ұсынуға уәде берді. Бұл хаттың заңдық күші болмаса да, сол кезде Милкен өзі кепілдік берген облигацияларға нарық жасай алатынын дәлелдеген еді. Осы себепті “жоғары сенімді хаттар” төлем қабілетін сенімді түрде көрсететін құрал саналды. Джордж Гилдердің “Телекосмос” (2000) кітабында айтылғандай, Милкен соңғы жиырма жылда экономикалық өсуге түрткі болған ұйымдық өзгерістердің негізгі көзі болды. Ең айқын өзгеріс – капиталдың өнімділігінің артуы, себебі Милкен және басқалар ескі кәсіпорындарда тоқырап тұрған үлкен қаражатты қайта нарыққа енгізді. Мартин Фридсон (бұрынғы Merrill Lynch қызметкері) және автор Бен Стейн Милкеннің жақтастары болды. Милкеннің жоғары кірісті облигациялар саласындағы “пионер” мәртебесі күмәнді болып шықты, өйткені “алғашқы шығарылым” жоғары кірісті облигациялар Ұлы депрессия кезінде және одан кейін де кең таралған. Милкеннің өзі жоғары кірісті облигациялардың тарихы жүздеген жылға соққанын, 17 ғасырда Массачусетс шығанағының колониясы және Американың алғашқы қазынашылық хатшысы Александр Гамильтон оларды шығарғанын атап көрсетті. 1980 жылдардағы қаржы әлеміндегі ықпалына қарамастан (бір дереккөз оны J. P. Morgan-нан бері ең қуатты американдық қаржыгер деп атады), Милкен өте жасырын өмір сүретін, жариялылықтан қашатын адам; ол өзінің суретінің көп бөлігіне ие еді. Ол K12 Inc. компаниясына инвестиция салды, бұл онлайн білім беру қызметтерін ұсынатын, соның ішінде чартерлік мектептерге, олардың қызметтері мемлекеттік қаражат есебінен төленеді, және бұл ең ірі EMO болып табылады.

By the mid 1980s, Milken's network of high yield bond buyers (notably Fred Carr's Executive Life Insurance Company and Tom Spiegel's Columbia Savings & Loan) had reached a size that enabled him to raise large amounts of money quickly. This money raising ability also facilitated the activities of leveraged buyout (LBO) firms such as Kohlberg Kravis Roberts and of the so called "greenmailers". Most of them were armed with a "highly confident letter" from Drexel, a tool Drexel's corporate finance wing crafted that promised to raise the necessary debt in time to fulfill the buyer's obligations. It carried no legal status, but by that time Milken had a reputation for being able to make markets for any bonds that he underwrote. For this reason, "highly confident letters" were considered to reliably demonstrate capacity to pay. Supporters, like George Gilder in his book Telecosm (2000), state that Milken was "a key source of the organizational changes that have impelled economic growth over the last twenty years. Most striking was the productivity surge in capital, as Milken and others took the vast sums trapped in old line businesses and put them back into the markets." Among his significant detractors have been Martin Fridson, formerly of Merrill Lynch, and author Ben Stein. Milken's high yield "pioneer" status has proved dubious, as "original issue" high yield issues were common during and after the Great Depression. Milken himself points out that high yield bonds go back hundreds of years, having been issued by the Massachusetts Bay Colony in the 17th century and by America's first Treasury Secretary Alexander Hamilton. Despite his influence in the financial world during the 1980s, (at least one source called him the most powerful American financier since J. P. Morgan), Milken is an intensely private man who shuns publicity; he reportedly owned almost all photographs taken of him. He invested in K12 Inc., a publicly traded education management organization (EMO) that provides online schooling, including to charter school students, for whom services are paid by tax dollars, which is the largest EMO in terms of enrollment.

Ашулы оқиға

Дэн Стоун, бұрынғы Дрексел атқарушысы, өзінің "Апрель әдемі" атты кітабында Милкеннің 1979 жылдан бастап Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының дерлік үнемі қадағалауында болғанын, себебі жоғары кірісті бөлімде этикалық емес және кейде заңсыз әрекеттер жасаған деп жазды.

Иван Боеский және тергеудің қарқындылығы

SEC тергеулері 1986 жылға дейін тергеу сатысынан әрі кетпеді, содан кейін арбитражер Иван Боески ішкі саудаға қатысты үлкен тергеудің бөлігі ретінде бағалы қағаздармен алаяқтық жасағанын мойындады. Боески кінәсін мойындағанда Милкенді бірнеше заңсыз операцияларға қатыстырды, оның ішінде ішкі сауда, қор нарығын манипуляциялау, алаяқтық және қорды «тұраққа қою» (басқа біреудің пайдасына акция сатып алу). Бұл Дрекселге қатысты SEC тергеуіне, сондай-ақ Нью-Йорк оңтүстік округінің прокуроры Руди Джулианидің жеке қылмыстық тергеуіне әкелді. Екі тергеу де негізінен Милкеннің бөліміне бағытталған болса да, Милкен Дрекселмен (өз ішкі тергеуін бастаған) тек адвокаттары арқылы ғана сөйлесуден бас тартты. Сол кезде халыққа белгісіз болған «Макферсон Партнерс» компаниясының табылуы Милкеннің директорлар алдындағы беделін күрт төмендетті. 1988 жылдың 21 желтоқсанында Дрексел қорды тұраққа қою және қор нарығын манипуляциялау бойынша алты айыптама бойынша Алфорд келісіміне келді. Бұл Дрекселге өзін кінәсіз деп санай беруге мүмкіндік берді, бірақ үкімет тарапынан қойылған айыптамаларды «наразылық білдірмейтінін» мойындады. Келісімнің шарты бойынша, егер Милкенге айып тағылса, ол компаниядан кетуге міндетті болды. Пейзер Милкенге қарсы прокурорларға маңызды дәлелдер ұсынды. 1990 жылы бағалы қағаздармен алаяқтық жасағаны үшін сот алдындағы отырыста Пейзер қылмыстық қудалаудан және SEC санкцияларынан иммунитет алған үшін Милкенге қарсы куәлік берді. 1990 жылдың 24 сәуірінде Милкен бағалы қағаздар және салық заңнамасын бұзғаны үшін алты айыптама бойынша кінәсін мойындады. Үкіметке сыншылар үкімет Милкенді келісімге келтіру үшін оның бауыры Лоуэллді сотқа тартты деп айыптайды, бұл кейбір заңгерлер этикалық емес деп айыптайды. «Туыстарды келіссөз үстеліне қою идеясы мені және басқа да ғалымдарды алаңдатады», - деді 1990 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында Колумбия университетінің құқық мектебінің профессоры Вивиан Бергер. Келісімнің шарты бойынша Лоуэллге қарсы қозғалған іс тоқтатылды. Федералды тергеушілер Милкеннің кейбір туыстарын да олардың инвестициялары туралы сұраққа алды. 1991 жылы шартты түрде босату жөніндегі комиссия алдындағы мәлімдемесінде судья Вуд «Милкеннің қылмыстарынан туындаған жалпы шығын» 318 000 долларға бағаланғанын, бұл үкімет бағалаған 4,7 миллион доллардан кем екенін айтты және оны үш жылдан кейін шартты түрде босатуға ұсынды. Кейін Милкеннің мерзімі он жылдан екі жылға қысқартылды; ол 22 ай түрмеде отырды.

The SEC inquiries never advanced beyond the investigation phase until 1986, when arbitrageur Ivan Boesky pleaded guilty to securities fraud as part of a larger insider trading investigation. As part of his plea, Boesky implicated Milken in several illegal transactions, including insider trading, stock manipulation, fraud, and stock parking (buying stocks for the benefit of another). This led to an SEC probe of Drexel, as well as a separate criminal probe by Rudy Giuliani, then United States Attorney for the Southern District of New York. Although both investigations were almost entirely focused on Milken's department, Milken refused to talk with Drexel (which launched its own internal investigation) except through his lawyers. The discovery of MacPherson Partners—whose existence had not been known to the public at the time—seriously eroded Milken's credibility with the board. On December 21, 1988, Drexel entered an Alford plea to six counts of stock parking and stock manipulation. It allowed Drexel to maintain its innocence while conceding that it "was not in a position to dispute" the allegations made by the government. As part of the deal, Drexel agreed that Milken had to leave the firm if indicted. Peizer provided material evidence to prosecutors against Milken. At Milken's pre sentencing hearing for securities fraud in 1990, Peizer testified against Milken in exchange for immunity from both criminal prosecution and SEC sanctions. On April 24, 1990, Milken pleaded guilty to six counts of securities and tax violations. Critics of the government charge that the government indicted Milken's brother Lowell to pressure Milken to settle, a tactic some legal scholars condemn as unethical. "I am troubled by – and other scholars are troubled by – the notion of putting relatives on the bargaining table," said Vivian Berger, a professor at Columbia University Law School, in a 1990 interview with The New York Times. As part of the deal, the case against Lowell was dropped. Federal investigators also questioned some of Milken's relatives about their investments. In statements to a parole board in 1991, Judge Wood estimated that the "total loss from Milken's crimes" was $318,000, less than the government's estimate of $4.7 million, and she recommended that he be eligible for parole in three years. Milken's sentence was later reduced to two years from ten; he served 22 months.

Президент кешірім беруі

2018 жылдың маусым айында президент Дональд Трамптың жақтастары мен достарының арасында, Кевин Маккарти, Руперт Мердок, Шелдон Адельсон, Элейн Чао және бұрынғы федералды прокурор Руди Джулиани – Милькеннің сотталуына әкелген қылмыстық тергеуді жүргізген адам, президенттен Милькенді кешіруге көндіруге тырысты. Милькен президенттік кешірім алуға бірнеше әкімшілікке жүгінген. 2020 жылдың 18 ақпанында Трамп Милькенге толық кешірім берді. Дегенмен, ол сотталғаннан кейін жоғалтқан бұрынғы сауда лицензиясы күшін жойған күйінде қалды және бағалы қағаздармен сауда жасау үшін жаңа лицензия алу үшін қайтадан өтініш беруі керек болды.

2013 жылғы SEC тергеуі

2013 жылдың ақпан айында SEC Милкеннің бағалы қағаздар индустриясынан өмір бойына алынған тыйымын бұзды ма деген күдікпен тергеу жүргізіп жатқанын хабарлады. Тергеу Милкеннің Guggenheim Partners арқылы инвестициялық кеңес берген деген күмәнді қамтыды. 2011 жылдан бері SEC Гуггенхайм мен Милкеннің арақатынасын тергеп келген.

Қайырымдылық

Forbes журналының мәліметінше, Милкен өзінің байлығының 5-10% -ын қайырымдылыққа жұмсаған, осылайша қайырымдылық бойынша 5 балдық шкала бойынша 3 балл алған. 1993 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Милкен простата қатерлі ісігін зерттеу үшін Простата қатерлі ісігі қорын құрды, ол 2010 жылға қарай "простата қатерлі ісігін зерттеуге арналған ең ірі қайырымдылық көзі" атанды. Милкен түрмеден шыққан айдың өзінде простата қатерлі ісігі диагнозын алды. Қазіргі таңда оның қатерлі ісігі ремиссияда. Простата қатерлі ісігі қоры, простата қатерлі ісігі туралы хабардарлықты арттыру және медициналық зерттеулерге қаржы жинау мақсатында "Home Run Challenge" бағдарламасы арқылы Бейсбол лигасымен тығыз байланыста жұмыс істейді. Әр маусымда Әкелер күніне дейінгі апталарда Милкен көптеген бейсбол стадиондарын аралап, ойындар кезінде телеарналар мен радиода сұхбат береді. 2003 жылы Милкен Вашингтонда FasterCures деп аталатын зерттеу орталығын құрды, ол барлық қауырсың ауруларды зерттеуде тиімділікті арттыруға бағытталған. FasterCures жобаларына TRAIN, Cures серіктестігі және қайырымдылық кеңес беру қызметі кіреді.

Танымал мәдениетте

1991 жылы Милкен экономика саласындағы Иг Нобель сыйлығының алғашқы иегері атанды. Аяд Ахтардың 1980 жылдардағы облигациялық сауда даулары кезінде өтетін "Жанк" пьесасы Милкеннің "намыссыз құлауына" ішінара негізделген. Милкен пьесадағы басты кейіпкерге шабыт берді. Милкенге "Симпсон" мультсериалының "Сен тек екі рет көшесің" атты эпизодында Хэнк Скорпио сілтеме жасайды. Милкенге "Солтүстік экспозиция" сериалының 6-маусымы, 5-эпизодында ("Киім", 31:29 минутта) Крис Стивенс сілтеме жасайды. "Сенім мен адалдық. Милкеннен кейінгі әлемде Диогеннің мәңгілік ізденісі."

Жеке өмір

Милкен Лори Энн Хакельге үйленген, онымен орта мектепте танысқан. Олардың үш баласы бар. Денсаулығы үшін пайдалы болғандықтан, ол жемістер мен көкөністерге толы, вегетариандыққа ұқсас диета сақтайды және Бет Гинзбергпен бірлесіп вегетариандық тағамдар кітабын жазған.