Кіріспе

Нью-Йорк қор биржасының бұрынғы төрағасы және бас директоры Ричард А. "Дик" Грассо (26 шілде 1946 жылы Нью-Йорк штатының Куинс округіндегі Джексон Хайтс қаласында туған) 1995 жылдан 2003 жылға дейін Нью-Йорк қор биржасының төрағасы және бас атқарушы директоры болды. Ол 1968 жылы биржаға кеңсе кызметкері ретінде жұмысқа орналасқан. Кейіннен ол өте жоғары жалақысы және 188,5 миллион долларлық "алтын парашюті" туралы даулар мен сот процестеріне қатысты. Нью-Йорк штатының бас прокуроры NYSE үшін бұл өтемақының артық екенін мәлімдеп сотқа шағымданып, ол кезде биржа коммерциялық емес ұйым болатын. Алайда, 2008 жылдың 1 шілдесінде Нью-Йорк штатының апелляциялық соты Грассоға қарсы барлық талаптарды қабылдамады, себебі NYSE коммерциялық емес ұйымнан коммерциялық ұйымға өз статусын өзгертті, бұл бас прокурордың Грассоны сотқа беру құқығын жоғалтқандығын білдірді.

Ерте өмір және білім

Грассо Нью-Йорк қаласындағы Джексон Хайтс ауданында анасы мен екі тәтесі тәрбиеледі. Әкесі Ричард өте кішкентай кезінде отбасын тастап кеткен. Ол Куинс аймағындағы Ньютаун орта мектебін бітіріп, екі жыл Пейс университетінде оқығаннан кейін әскерге қатарына жазылды.

Нью-Йорк қор биржасы

1968 жылы армиядан шыққаннан кейін екі апта өткен соң Грассо Нью-Йорк қор биржасында кеңсе қызметкері болып жұмысқа орналасты. Грассо биржадағы қызмет бабымен өсіп, 1990-шы жылдардың басында биржа президенті, кейін бас директор болды. Бас директор ретінде ол NYSE-нің АҚШ-тың басты қор нарығы ретінде бекітілуіне зор үлес қосты. Грассо сонымен қатар Йель басқару мектебінің кеңесшілер кеңесіне мүше болды.

FARC сапары

1999 жылдың 26 маусымында Рейтер агенттігі Грассоның Колумбиялық FARC көтерісшілерімен кездескенін хабарлады. АҚШ Мемлекеттік департаменті FARC-ты террористік ұйым деп санайды (1997 жылдан бері Шетелдік террористік ұйымдар тізіміне енгізілген) және олардың революциялық қызметін қаржыландыру мақсатымен адамдарды ұрлау және есірткі тасымалымен айналысқандары айтылады (наркотерроризм қараңыз). Мақалада Грассоның: «Мен FARC мүшелерін Нью-Йорк қор биржасына шақырамын, осылайша олар нарықты өздері танып білсін», – деген сөзі келтірілген. FARC капитализмге қарсы идеологияны қолдайтынын және ресми мойындалған қаржылық күші жоқ екенін ескере отырып, кейбіреулер бұл кездесуді түсініксіз деп санады. Грассо журналистерге АҚШ қаржы секторынан ынтымақтастық туралы хабар әкелгенін мәлімдеді.

NYSE өтемақы даулары

2003 жылдың 27 тамызында Грассоға шамамен 140 миллион долларлық кейкелген төлемдерден тұратын өтемақы пакеті берілгені белгілі болды. Бұл дереу қырқыс дау тудырды, себебі қолмен таңдалған өтемақы комитеті негізінен NYSE тізіміндегі компаниялардың өкілдерінен құралған, ал Грассо бас директор ретінде оларға қатысты реттеуші билікке ие болған. АҚШ Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының төрағасы Уильям Х. Дональдсон (Грассодан бұрын Нью-Йорк биржасының төрағасы болған) және бірнеше зейнетақы қорларының басшылары (Америка Құрама Штаттарындағы ең ірі акционерлік капиталдың бір бөлігін басқаратындар) осы мәмілені сынағаннан кейін, Нью-Йорк биржасының директоры Грассодан 13-7 дауыспен кетуін сұрады. Ол 2003 жылдың 17 қыркүйегінде қызметтен кетті, ал сол айда бірнеше жоғары лауазымды шенеуніктер де оның үлгісімен кетіп қалды. Winston & Strawn заң фирмасы NYSE атынан тергеу жүргізді және Грассоның жоғары шамадан тыс өтемақысы мен жәрдемақысын, сондай-ақ оның артында тұрған басқарудағы кемшіліктерді талдаған толыққанды есеп желтоқсан айында аяқталды.

Сот ісі

2004 жылдың 24 мамырында Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер Грассоны 140 миллион долларлық жалақысының басым бөлігін қайтаруға талаппен сотқа берді. Қызметтен босатылар алдында Грассо алған 139,5 миллион доллардан тағы 48 миллион доллар алуға мүмкіндігі болған еді; оған қосымша қаражат төленбеді. 2004 жылдың 26 мамырында Грассо Биржаға және оның төрағасы Джон Ридке қарсы шағым айтты. Шағым екі бөліктен тұрды: ол зейнеткерлік төлемдерінің төленбеген бөлігін қайтаруды және Биржадағы кейбір адамдарды "оның абыройын жоққа шығарды" деп айыптады. Содан кейін Грассо Уолл-стрит журналында 1500 сөздік мақала жариялап, бұл шағымды және Спитцерге қарсы наразылығын толық баяндады. Грассоға қарсы сот процесі 2006 жылы сотқа жақындады, бірақ тараптардың ешқайсысы келісімге келуге мүдде көрсетпеді. 2006 жылдың 19 қазанында Нью-Йорк штатының Жоғарғы соты "Экс-NYSE басшысы 188 миллион доллардың бір бөлігін қайтаруға міндеттелді" деген мақалада, артық төленген өтемақының маңызды сомасын қайтару туралы бұйрық берді. Грассо бұл шешімге шағымдануға ниеттенсе де, сол мақалада Спитцердің кеңсесі қайтарылуға тиіс сома ондаған миллион доллар көлемінде екенін хабарлады. Өз шешімінде судья Рамос Грассоның толық өтемақысының нақты мөлшерін жарияламауы, өтемақы комитетінің сенімгерлік міндеттерін орындауына кедергі келтіргенін жазды. Аталған CNN мақаласында Грассоның абыройды жоққа шығару туралы шағымы да қабылданбағаны туралы хабарланды. 2008 жылдың 1 шілдесінде Нью-Йорк штатының апелляциялық соты Грассоға қарсы барлық талаптарды қабылдамады. Басым пікірде Нью-Йорк биржасы коммерциялық мақсаттағы көпұлттық корпорацияның еншілес компаниясы болғандықтан, Нью-Йорк штатының бұл мәселеде компанияның істерін бақылауға құқығы жоқ екені және қудалау "қоғамдық мүддеге қайшы" екені айтылды. Қазіргі бас прокурор Эндрю Куомо бұл шешімге шағымдану ниеті жоқ екенін және іс факті бойынша аяқталғанын мәлімдеді. Сот Грассоның өтемақының барлық сомасына құқылы екендігін айтты. Сондай-ақ, сот Грассоның NYSE және басқа да тараптарға қатысты іс-қимылдарына қатысты шағымдарын қабылдамады. SEC тергеуі кезінде Грассо NYSE-нің мамандандырылған фирмаларының мүмкін бұрыс әрекеттерін тергеу кезінде өзінің іс-әрекеттері туралы сұрақтарға жауап беруден бас тартып, өзін кінәлаудан қорғау үшін Бесінші түзету құқығын пайдаланды. Мамандандырылған фирмалар SEC-пен келісімге келу үшін 242 миллион доллар төледі, ал NYSE-нің өзі мамандандырылған фирмаларды тиісінше бақыламағаны үшін сынға ұшырады. Грассоға қарсы сот процесі сынға ұшырады, журналист Чарльз Гаспарино "Көшедегі қан" кітабының эпилогында оны сынады. Ол Гаспариноның "Клубтың патшасы" атты кітабының тақырыбы.