Кіріспе

DATAPAC немесе кейбір құжаттарда Datapac Канаданың X.25 пакетті коммутациялайтын дерек желісі болды. Тек дерек желісі бойынша алғашқы жұмыстар 1972 жылы басталды және оны 1974 жылы Bell Canada Dataroute деп жариялады. DATAPAC қолданыстағы Dataroute желілеріне пакеттерді ауыстыруды қосу арқылы іске асырылды. Ол 1976 жылы X.25 үшін арнайы жасалған әлемдегі алғашқы мемлекеттік деректер желісі ретінде пайдалануға берілді. Алдымен Trans Canada Телефон жүйесі, содан кейін Telecom Canada, содан кейін Stentor Alliance, ақыр соңында Stentor Alliance 1999 жылы таратылған кезде Bell Canada компаниясына қайта оралды. Батыс әлеміндегі X.25 желілерінің көпшілігі сияқты, DATAPAC қызметтерін TCP/IP 1990-шы және 2000-шы жылдары негізінен алмастырды. Bell компаниясы бұл қызметті 2009 жылдың 31 желтоқсанында тоқтатты.

Тарих

Bell Canada компаниясы ұзақ уақыт бойы өз кеңселері арасында деректерді тасымалдауға қажетті банктер мен сақтандыру компаниялары сияқты ірі бизнес клиенттеріне жалға алынған желілерді ұсынды. Компания тек физикалық байланысты ұсынды, бұл клиенттерге өз жүйелерін біріктіруге қажетті жабдықты ұсынуға байланысты болды, әдетте оларды негізгі мейнфрейм жеткізушілері ұсынды. Мұндай құрылғыны орнату мен пайдалану арзан емес еді. 1970 жылдардың басында Bell компаниясы бұл қызметті кіші компаниялар мен кеңселерге тартымды етудің жолдарын іздестіре бастады. Бұл "Dataroute" компаниясына әкелді, ол Трансканадалық микротолқынды желіде жағалаудан жағалауға дейін жүргізілді. Бұрынғы жалға алынған желілерден айырмашылығы, Dataroute бірнеше клиенттерге бір арнаны бөлісуге мүмкіндік берді, олар уақыт бөлінісін мультиплекстеу арқылы біріктірілді, содан кейін бүкіл ел бойынша жоғары жылдамдықты микротолқынды желілерде жіберілді. Сонымен қатар, клиенттерге тек төменгі жылдамдықты немесе күннің белгілі бір уақытында деректерді алмасуды қажет етсе, ақша үнемдеуге болады. 1973 жылы ақпанда коммерциялық түрде шыққанда, оған The Dataroute деген атау берілді. Осы кезеңде алғашқы эксперименталды пакет коммутациялау желілері орнатылды. Бұл желіге қатысатын тұтынушылар санын ұлғайту мүмкіндігін берді. Уақытты бөлуде әр клиентке белгіленген уақыт аралығы беріледі, ол осы кезеңде ештеңе жібермесе де пайдаланылады. Ал пакеттік коммутациялау көптеген интерфейстерден деректерді жинап, оларды мүмкіндігінше үздіксіз жібереді. Бұл кез келген клиенттің пайдаланылмаған уақытын басқа клиенттен пакеттерді жіберу үшін пайдалануға болады дегенді білдіреді. Жалпы пайдалану төмен немесе ең жоғары деңгейдегі жүйелерде бұл көптеген клиенттерге бір сілтемені пайдалануға мүмкіндік береді. Жаңа жүйе 1976 жылдың наурыз айында жарияланды. Белл пакеттерді ауыстыруды зерттеген көптеген телекоммуникациялық компаниялардың бірі болды және кез-келген PTT желілеріндегі деректерді басқаға үздіксіз өтуіне мүмкіндік беру, компьютерлерді ұлттық шекаралар арқылы қосуға мүмкіндік беру деген ниет болды. 1975 жылы бұл әрекеттер халықаралық X.25 жобасы аясында ресмиленді, ол 1976 жылы "Сары кітап"пен басталған кітаптар сериясында өз стандарттарын шығарды. Белл желісі осы уақытқа дейін жақсы дамыған болатын және бастапқы стандартқа сәйкес келу үшін өзгерістер енгізу керек болды, ол SNAP деп аталады. X.25-ті қолдау үшін қажетті көптеген негізгі жүйелерді орнатып болғаннан кейін, DATAPAC SNAP стандарты жарияланғаннан кейін көп ұзамай ашылды. Трафик Bell Northern Research жобалаған және Northern Telecom жасаған SL 10 коммутатормен бағытталды. Бастапқы желіде Калгари, Торонто, Оттава және Монреальдегі SL 10 түйіндері болды, олар Dataroute-тің қолданыстағы 56k микротолқынды желілерін пайдалана отырып, өзара байланысты. Оттавада желілік операциялар орталығы құрылды, ол желіге 9600 бпс желісі арқылы тікелей Оттава мен Торонто түйіндеріне қосылды. 1980 жылы желі он төрт ірі қалада қол жетімді болды, ал 80-ші жылдардың ортасына қарай жергілікті қоңырау нөмірлері көптеген қалаларда және ірі қалаларда қол жетімді болды. Оның бастапқы қондырғыларында клиенттердің сайттары желіге SNAP интерфейсі арқылы немесе модем қосылымын эмуляциялаған оңайлатылған "Интерактивті терминал интерфейсі" арқылы қосылатын. Пайдаланушылар трафикті басымдыққа ие ету үшін көбірек төлеуі мүмкін. Қалыпты пайдаланушылар үшін пакеттердің орташа жүру уақыты 0,36 секунд, ал басым пайдаланушылар үшін 0,13 секунд болды.

Қолдану

DATAPAC желісін қолданудың бірі - Interac тікелей төлем EFTPOS желісі арқылы бөлшек сауда және қаржы мекемелері (банктер) арасындағы дебеттік карта транзакцияларын жіберу болды. Кейбір банкоматтар DATAPAC желісін де қолданды. Сондай-ақ, ол клиенттер сатып алған лотерея билеттерінің нөмірлерін беру үшін де қолданылды.

Қосылым түрлері

DATAPAC 3101 Телетип (ASCII) қосылымдары, қоңырау шалу және жалға алу. DATAPAC 3201Қосылымдар арнайы қаржы саласының кодында жалға алынған желілер арқылы жасалды. DATAPAC 3000X.25 қосылымдары

Болашақтағы пайдалану

IP/MPLS сияқты арзан WAN технологиясының пайда болуымен DATAPAC-тың маңыздылығы нарықта азайды. Bell DATAPAC-ті қолдауды кезең-кезеңмен тоқтатты, бұл қызметті 2009 жылдың соңында тоқтатты.