Кіріспе

Пәкістанның қылмыстық кодексі дінге тіл тигізу туралы Пакистанның қылмыстық кодексі кез келген дінге қарсы тіл тигізуді заңсыз деп санайды, жазалар айыппұлдан бастап өлім жазасына дейін жетеді. Түрлі адам құқықтары жөніндегі ұйымдардың пікірінше, Пәкістанның дінге қарсы заңдары діни азшылықтарды қудалау және жеке басының, көбінесе басқа мұсылмандардың арасындағы қақтығыстарды шешу үшін қолданылған. 1967 жылдан 2014 жылға дейін 1300 адам Құдайды қорлауда айыпталды, айыпталушылардың басым көпшілігі мұсылмандар болды. 1987 және 2021 жылдың ақпан аралығында Пакистанның дінге қорлық туралы заңдары бойынша кем дегенде 1855 адам айыпталды. Көптеген жағдайларда Құдайды қорлау үшін өлім жазасы шығарылса да, Пакистан сотының немесе үкіметінің бұйрығымен ешкім өлім жазасына кесілген жоқ. Алайда Құдайды қорлауда айыпталғандарды ашулы топтар ешбір сот басталмас бұрын өлтіреді. 1947 жылдан 2021 жылға дейін кем дегенде 89 пакистандық Құдайға тіл тигізу айыбы бойынша соттан тыс қаза тапты. Мұндай қастандықтардың құрбандары арасында Пәнджаб губернаторы Салман Тасир, азшылықтар министрі Шахбаз Бхатти және өз бөлмесінде өлтірілген жоғары соттың судьясы Ариф Икбал Бхатти сияқты жоғары деңгейдегі пакистандықтар бар.

Пәкістанның дінге қарсы заңдарының дамуы

1920 жылдары Панжабтың Лахор қаласында жарық көрген "Рангила Расул" атты кітаптың баспашысын өлтіргеннен кейін, Британдық Радж әкімшілігі 1927 жылы мұсылман қауымының қысымымен Қылмыстық заңға XXV түзету актісінің бөлігі ретінде жек көрушілік туралы заңның 295 (А) бөліміне қол қойды. Бұл кез келген діни қауымның негізін қалаушыларды немесе басшыларын қорлауды қылмыстық қылмыс деп жариялады. 1947 жылы Пәкістан құрылғаннан кейін Пәкістанның Қылмыстық кодексіне көптеген дінге қарсы заңдар мен баптар енгізілді. 1986 жылы ол Ахмади мұсылмандарына қатысты қолданылатын жаңа көңілді қарауға қосымша болды (Ахмадилерді қудалауды қараңыз). 1987 және 2017 жылдар аралығында кем дегенде 1500 адам құдайды қорлауда айыпталды және кем дегенде 75 адам құдайды қорлауда айыпталғанда, Пәкістанда өлтірілді, деп хабарлайды Әлеуметтік әділеттілік орталығы. Басқа дереккөзге сәйкес, 2011 және 2015 жылдар аралығында, "2020 жылға дейін жинақталған деректер бар соңғы кезең", Пәкістанда "1,296-дан астам құдайды қорлау туралы іс қозғалды". Пәкістанда Құдайды қорлау өлім жазасына кесіледі. Алайда, мұсылмандардың дінге қарсы көңілі тек дінге ғана емес. Оларға халықаралық мәселелер әсер етеді. Әлемде мұсылман азшылықтары соның ішінде Израильдің басып алуындағы палестиналықтар, Ресейдің чечендері, Мьянмадағы рохинджалар және Қытайдағы ұйғырлар қуғын-сүргінге ұшырады.

Шариғат

Федералды шариғат соты (ФШС) - белгілі бір заңның исламның өсиеттеріне қайшы келетінін шешетін діни орган. Егер заң исламға қайшы келсе, "Федералды заң шығару тізіміндегі немесе бір мезгілдегі заң шығару тізіміндегі мәселеге қатысты заң болған жағдайда Президент немесе осы тізімдердің бірінде де көрсетілмеген мәселеге қатысты заң болған жағдайда губернатор, мұндай заңды немесе ережені исламның бұйрықтарына сәйкес келтіру үшін заңға түзетулер енгізу шараларын қолданады" (Конституция, 203D бап). 1990 жылдың қазан айында FSC § 295 C исламға қайшы келеді деп шешті, өйткені ол өлім жазасына балама ретінде өмір бойы бас бостандығынан айыруға рұқсат берді. Сот "Пайғамбарды қорлаудың жазасы өлім" деп шешті. Егер Президент 1991 жылғы 30 сәуірге дейін заңға өзгерту енгізу бойынша іс-қимыл жасамаса, онда 295 C бап оның үкімімен өзгертіледі деп шешті. 1990 жылы FSC-нің шешімі шығарылғаннан кейін, епископ Дани Л. Таслим Пакистанның Жоғарғы сотына шағым берді, ол FSC-ді жоққа шығаруға құқылы. 2009 жылдың сәуір айында Жоғарғы соттың Шариат апелляциялық алқасы апелляциялық шағымды қарады. Федералды үкіметтің атынан жүгінген Бас прокурордың орынбасары Аға Тарик Мехмуд Шариат апелляциялық алқасы апелляция арызын қараудан бас тартқанын айтты, өйткені апелляция арызданушы оны жалғастырмаған. Апелляциялық шағымда шағымданушы ешқандай дәлел келтірмеді, өйткені, хабарларға сәйкес, ол енді тірі емес еді. Осыған байланысты Пакистанда 295 C бап бойынша сотталған адамдар айыппұлмен немесе айыппұлсыз өлім жазасына кесілуі керек.

Сақтық

Құдайды қорлауда айыпталғандар қорлау, қорқыту, шабуылға ұшырауы мүмкін. Полиция, адвокаттар мен судьялар да Құдайды қорлау мәселесі туындаған кезде, оларды қорлау, қорлау және шабуылдаудың құрбаны болуы мүмкін. Құдайды қорлауда айыпталғандар дереу түрмеге қамалады, ал көпшілігіне бұқаралық зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін кепілдік берілмейді. Пәкістанның дінге қарсы заңдарын айыпталушылардан жеке пайда табуға тырысушылар жиі бұзады, бұл туралы Имран Ғафур Мәсихтің ісі дәлелдейді. Мәсихті айыптаған және мәсіхшілердің дүкенінің алдында тұрған жерді иемдену үшін көршісі оны алдап, Құранның көшірмесін лақтырып жіберуге мәжбүрлеген соң, ол Құдайды қорлау заңдарының 295B бөлімі бойынша өмір бойына түрмеге кесілді.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

Пәкістанның дінге қарсы заңдарды қолдауы оның халықаралық аренада дінге немесе сенімге қатысты еркіндікті және сөз бостандығын шектеуді жаһандық деңгейде ынталандыруда белсенді болуына себеп болды. 2009 жылдың наурыз айында Пәкістан БҰҰ-ның Женевадағы Адам құқықтары жөніндегі кеңесіне дінге жала жабуға қарсы заң шығаруды шақыратын резолюция ұсынды. 2021 жылдың қаңтар айында терроризмге қарсы сот (АТС) әлеуметтік желілерде құдайға қарсы мазмұнды жариялаған үш адамды кінәлі деп танып, өлім жазасына кесіп жіберді. Осы істің төртінші айыпталушысы, урду тілі профессоры Анвар Ахмед 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол Исламбадтың үлгілі колледжінде оқыған дәрісінде даулы, Құдайды қорлайтын пікірлерді таратты деп айыпталған болатын. Екінші жағынан, Халықаралық дағдарыс тобының хабарлауынша, исламдық партиялар көшедегі билікті қолға алуда ең сәтті нәтижеге қол жеткізеді, егер бұл мақсат жиі діни зорлық-зомбылық пен қақтығыстарды туғызатын және заң үстемдігі мен конституционализмді әлсірететін дискриминациялық діни заңдарға реформаларды кедергі келтіруге тығыз байланысты болса. Пәкістандық құқық қорғаушылар дінге қарсы айыптаулар азшылықтарды қудалау және жеке жанжалдарды шешу үшін қолданылып жатқанын айтады. Оңтүстік Азияның саяси бақылаушысы Харшил Мехта Outlook журналында жазған мақаласында "бұл заңдарды алмастырудың аса маңызды екендігін" атап өтті. Егер Ислам Республикасы "дін бостандығының панасы болғысы келсе, онда ол осы кері заңдарды тыйым салуы керек" деп жазды.