Кіріспе
Қызыл қан жасушаларының беткі антигендеріне негізделген фенотиптік топтастыру Жануарлардың эритроциттерінде полиморфизмге ұшырап, қан топтарын тудыратын жасуша беткі антигендері болады. Адамның АВО қан тобының антигендері маймылдарда және Ескі әлем маймылдарында да кездеседі, ал типтер гуманоидтардың шығу тегіне дейін барады. Басқа жануарлар қаны кейде адам қан тобының реагенттерімен (түрлі деңгейдегі қарқындылықпен) агглютинацияланады, бірақ жануарлардағы қан тобының антигендерінің құрылымы адамдарда әдетте кездесетіндермен бірдей емес. Сондықтан жануарлардың қан топтарын жіктеуде адам қанын жіктеуде қолданылатын жүйелерден басқа қанды жіктеу жүйелері қолданылады.
Animal erythrocytes have cell surface antigens that undergo polymorphism and give rise to blood types. Antigens from the human ABO blood group system are also found in apes and Old World monkeys, and the types trace back to the origin of humanoids. Other animal blood sometimes agglutinates (to varying levels of intensity) with human blood group reagents, but the structure of the blood group antigens in animals is not always identical to those typically found in humans. The classification of most animal blood groups therefore uses different blood typing systems to those used for classification of human blood.
Маймылдардың қан тобы
Адам мен маймылдардың қаны екі топқа бөлінеді. Адам мен маймылдың қаны екі топқа бөлінеді. Қарапайым шимпанзелер, бабуиндар мен макактардың қан топтары туралы мәліметтер бар.
РГ қан тобы
Резус-құс жүйесі Карл Ландштейнер мен Александр С. Винердің эксперименттері нәтижесінде резус-құс қызыл жасушаларымен иммундалған қояндар көптеген адамдардың қызыл қан жасушаларын агглютинациялайтын антидене шығаратынын көрсетті.
Шымпанзе мен Ескі әлем маймылдарының қан тобы
Шымпанзелердің екі күрделі қан тобының жүйелері, V A B D және R C E F жүйелері, адам МНС және Rh қан тобының жүйелерінің сәйкесінше эквиваленттері болып табылды. Ескі әлем маймылдарында екі қан тобы жүйесі анықталды: макактардың Drh жүйесі және бабуиндардың Bp жүйесі, екеуі де қан тобының кез келген жүйесімен бөлісетін кем дегенде бір түрмен байланысты.
Иттің қан тобы
13 ит қан тобы сипатталған. DEA (ит эритроциттер антигенінің) сегіз түрі халықаралық стандарт ретінде танылған. ДЭА- ның осы түрлерінің ішінде ДЭА 4 және ДЭА 6 иттердің ~ 98% қызыл қан жасушаларында пайда болады. Осылайша, тек DEA 4 немесе DEA 6 бар иттер иттердің басым көпшілігі үшін қан доноры бола алады. ДЭА- ның кез келген түрі қан құюдан кейін иммундық реакцияны ынталандыра алады, бірақ ДЭА 1. 1+ реакциясы ең ауыр. DEA 1.1 позитивті иттер (халықтың 33- 45% -ы) - жалпы қабылдаушылар, яғни олар кез келген қан түрін алуы мүмкін, олар үшін өмірге қауіп төндіретін гемолитикалық трансфузия реакциясы күтілмейді. DEA 1.1 теріс бағасы бар иттер - жалпы донорлар. DEA 1.1 позитивті иттердің қанын DEA 1.1 негативті иттерге ешқашан құюға болмайды. Егер бұл итке бірінші рет қан құйылса, онда қанға құйылған қызыл жасушалардың өмір сүру мерзімі қысқарады, себебі жасушаларға қарсы аллоантиденелер пайда болады, ал жануар DEA 1.1 оң қанға мәңгілік сезгіш болады. Егер бұл екінші рет қан құю болса, онда бірнеше сағат ішінде адам өміріне қауіп төндіретін жағдайлар пайда болады. Сонымен қатар, бұл аллоантителолар аналық ит сүтінде (колострумда) болады және DEA 1.1 теріс күшіктердің денсаулығына кері әсер етеді. DEA қан тобынан басқа, Dal - иттерде кең тараған тағы бір қан тобы.
Қас қан тобы
Мысықтардың қан тобының басым бөлігі AB қан тобымен қамтылған, бұл мысықтарды A, B немесе AB деп атайды. Бұл типті мысықтың CMAH аллельдері анықтайды. Көпшілік А аллелі рецессивті В түріне қарағанда басым болып көрінеді, ол АҚШ-тан басқа кейбір елдерде жиі кездеседі. "AB" типті үшінші рецессивті аллель арқылы білдіріледі. Англияда жүргізілген зерттеуде тұқымдық емес мысықтардың 87,1% -ы А типті, ал тұқымдық мысықтардың 54,6% -ы ғана А типті болды. А және В типті мысықтарда табиғи түрде қарама-қарсы қан тобының аллоантителолары бар, бірақ В типті мысықтардың А қанға реакциясы керісінше ауыр. Осыған байланысты барлық мысықтарға қан құю немесе көбейту алдында қан тобының қарапайым тестілеуін жүргізу керек, сонда гемолиз ауруы немесе жаңа туған нәрестелердің изоэритролизіне жол берілмейді. Қосымша қан тобының жүйесі - Mik (+/ ). Ол тек 2007 жылы ғана анықталды, әлі күнге дейін нақты ген картасы жоқ, бірақ Мик таралуы алаңдаушылыққа толы болып көрінеді.
Жылқының қан тобы
Жылқының сегіз қан тобы бар, оның жетісі - А, С, Д, К, П, К, У - халықаралық деңгейде танылған, ал сегізіншісі - Т - негізінен зерттеуде қолданылады. Әр қан тобында кем дегенде екі аллельдік фактор бар (мысалы, А қан тобының a, b, c, d, e, f және g) және олар кез келген комбинацияларда (Aa, Afg, Abedg және т.б.) біріктірілуі мүмкін. ), көптеген әр түрлі аллельдерді жасауға мүмкіндік береді. Бұл дегеніміз, жылқыларда 400 000-ға жуық аллельдік комбинациялар болуы мүмкін, бұл қанды тексеруді жылқыны анықтаудың немесе ата-анасының ата-анасын анықтаудың дәл әдісі ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Адамдардан айырмашылығы, жылқылар өзінде жоқ қызыл қан жасушалары антигендеріне қарсы табиғи түрде антиденелер өндірмейді; бұл тек егер олар қандай да бір жолмен басқа қан тобына, мысалы, қан құю немесе босану кезінде трансплаценталық қан кету арқылы әсер етсе ғана пайда болады. Егер жылқының қан тобы басқа, әдетте Aa немесе Qa қан тобы бар айғырға көбейтілсе, егер төлге айғырдың қан тобы мұрагерлікпен берілсе, онда жаңа туған нәрестеге изоэритролиз қаупі бар. С тобы да белгілі бір деңгейде алаңдатады. Бұл "есек фактор" салдарынан, егер есекпен жезөкше өсірілсе де болуы мүмкін. Бұл иммундық жүйе арқылы жүретін ауру өмірге қауіп төндіреді және көбінесе қан құюды қажет етеді. Қан құюдан бұрын кросс- матчты анықтау керек, немесе жалпы донорды пайдалану мүмкін. Бүкіл қан донорының идеалды түрі - Aa, Ca және Qa теріс А, Ca және Qa теріс таза қаннан емес. Егер ол болмаса, донор ретінде, мүмкін болса, пациентпен бірдей тұқымнан шыққан бала қолданылуы мүмкін, ал кросс-тестілеу донордың сарысуын пациент қанымен араластыру арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Егер қоспа агглютинацияланса, донор қанында пациенттің қанына қарсы антиденелер болады, сондықтан оны қолдануға болмайды.
Ірі қара малдың қан тобы
Малдың полиморфтық жүйелеріне A, B, C, F, J, L, M, S және Z полиморфизмдері жатады.