Gerald FitzGerald, 11th Earl of Kildare

Кіріспе

Ирландиялық жұрты Джеральд Фицджеральд, 11-ші Кильдар графы (1525 16 қараша 1585), сондай-ақ "Сөзгер граф" (Генри Персиге де берілген лақап) деп те белгілі, ирландиялық жұрты болды. Ол Геральд Фицджеральд, Кильдардың 9-шы графы және оның екінші әйелі Грей патшалық әулетінен шыққан Елизавета Грейдің ұлы болды.

Өмірбаян

Жас лорд Кильдар он екі жасында Кильдар Джеральдиндерінің жалғыз еркек өкілі болды, оның жарты ағасы, онінші граф Силкен Томас 1537 жылы ақпанда Тейбернде бес ағасымен бірге өлтірілгеннен кейін. Ол келесі бірнеше жылды Ирландияда қашып жүріп, Ульстердегі Тир Чонаилл (қазіргі Донегал графлығы) қаласында, Леди Элеонор Маккарти әпкесі, Манус О'Доннеллдің әйелі, Ан О Домхнаиллдің қамқорлығымен өткізді. Қысқа өмір сүрген Джеральдин лигасы, О'Нилл, О'Доннелл, Томмонд О'Брайендері және басқа да күшті ирландтық кландар, олармен неке арқылы Джеральдиндерге байланысты, Фицджеральдтың Килдар графтығына деген талабы бойынша құрылды. Алайда, Лиганың негізгі мүшелері 1539 жылы тамыздағы Палеге шабуылдан кейін қазіргі Монаган графтығында қатты жеңілгеннен кейін ештеңеге қол жеткізе алмады. Фицджеральд бірнеше адал қызметшілерімен бірге Ирландиядан қашып кетіп, Францияның Франциск I және Киелі Рим империясының Карл V-і Генрих VIII патша мен оның агенттерінен қорғады. Ол Льеждегі монастырда білім алған, кейіннен Монтуяның лорд-епискобы, Монтуяның үйінің ұрпағы және Мантуя герцогтігінің тиімді 'регенті' Эрколь кардинал Гонзагамен бірге уақыт өткізді. Кардиналдың сотында болғандықтан, Фицджеральд итальян тілін жетік білген және қайта өрлеу дәуіріндегі Италияның соттық мәдениетін бастан кешірген. Содан кейін ол Римге көшіп барып, үш жыл бойы туысы Реджинальд Кардинал Поулдың, кейіннен Кентерберияның лорд-архиепискобының басшылығымен оқыды. Ирландиядан жер аударылған кезінде Фицджеральд Родос салт аттыларымен түріктерге қарсы соғысты және Ливиядағы Триполиге дейін сапар шекті, содан кейін ол Сент-Джон салт аттыларының қолында болды. 1547 жылы Генрих VIII қайтыс болғаннан кейін ол Англияға сапар шегіп, Эдуард VI сотында қабылдады. Жас патша сол кезде Килдар жерін өзіне қайтарып берді. Мэри I билігі кезінде Фицджеральд 1554 жылы сэр Томас Уайттың көтерілісін басуға көмектесті. Кейін ол Килдар графтығы және Оффли бароны болып қайта құрылды. Көп ұзамай ол Ирландияға оралды. Ол өте ақылды және мәдениетті адам, "Ренессанстың өнімі" болды, бірақ ол өзінің бабасының саяси дағдыларын жоғалтқан сияқты, Кильдардың 8-ші графы, ол 35 жыл бойы Ирландияны басқарып келді, ал 1560 және 70-жылдардың саяси ахуалда ол шабуылға ұшырайды, әсіресе ол ашық түрде Рим католиктік сенімін ұстанып жүрді. Ол сондай-ақ, бүкіл мансабында елге опасыздық жасады деп күдіктелген Лорд Дельвиннің қайын атасы болған. Оның Килдар графтығына қайта оралуы көптеген, ескі ағылшын және жаңа ағылшын, және бірінен кейін бірі лорд депутаттарының жауыздығын тудырды, және бүкіл мансабында ол жиі опасыздыққа айыпталып, Дублин замогында және кейін Лондон мұнарасында тұтқындалды. Ол өмір сүруіне негізінен Елизавета патшаның жеке көңілінен шықты, ол оған қарсы екі рет сатқындық айыбын жоққа шығарды. Ол Елизавета патшайымның билік етуінің басында протестанттық дінге кірді. Соңғы жылдары, техникалық тұрғыдан еркін адам болғанымен, оған Лондоннан шығуға тыйым салынды, бірақ оған 1585 жылдың сәуір-мамыр айларында Дублинде жиналған Ирландия парламентіне отыруға рұқсат етілді. Лорд Кильдер 1585 жылы 16 қарашада Лондонда жартылай тұтқындалған күйінде қайтыс болды.

Young Lord Kildare became the sole male representative of the Kildare Geraldines at the age of twelve, after his half brother, Silken Thomas, the tenth earl, was executed at Tyburn in February 1537 with five of his uncles. He spent the next few years on the run in Ireland and spent some time in Tír Chonaill (now mainly County Donegal) in Ulster, under the guardianship of his aunt, Lady Eleanor McCarthy, the wife of Manus O'Donnell, An Ó Domhnaill. The short lived Geraldine League, a federation including the O'Neills, the O'Donnells, the O'Briens of Thomond, and other powerful Irish clans related to the Geraldines through marriages, formed around FitzGerald's claim to the Earldom of Kildare. The League came to nothing, however, after the principal members were badly defeated in modern day County Monaghan following a raid into The Pale in August 1539. FitzGerald escaped Ireland with a few loyal servants and was protected from King Henry VIII and his agents by both Francis I of France and Charles V of the Holy Roman Empire. He was educated at a monastery in Liège, and later spent time with Ercole Cardinal Gonzaga, Lord Bishop of Mantua, a scion of the House of Gonzaga and the effective 'Regent' of the Duchy of Mantua. Due to his time in the Cardinal's court, FitzGerald was fluent in Italian and experienced the court culture of Renaissance Italy. From there, he then moved on to Rome, and for three years studied under the guidance of his kinsman, Reginald Cardinal Pole, later Lord Archbishop of Canterbury. During his exile from Ireland, FitzGerald fought with the Knights of Rhodes against the Turks and travelled as far as Tripoli in Libya, then held by the Knights of St. John. Following the death of Henry VIII in 1547, he travelled to England and was received at the court of Edward VI. The young king restored the Kildare lands to him at this time. During the reign of Mary I, FitzGerald assisted in suppressing the rebellion of Sir Thomas Wyatt in 1554. He was then restored as Earl of Kildare and Baron of Offaly. He returned to Ireland soon after. He was a highly intelligent and cultivated man, "a product of the Renaissance", but he seems to have lacked the political skills of his grandfather, The 8th Earl of Kildare, who virtually ruled Ireland for 35 years, and in the turbulent political atmosphere of the 1560s and 70s he was increasingly vulnerable to attack, especially since he openly professed the Roman Catholic faith. He was also unfortunate in being the father in law of Lord Delvin, who was suspected of treason throughout his career. His restoration as Earl of Kildare aroused the hostility of many, both Old English and New English, and successive Lord Deputies, and throughout his career he was frequently accused of treason, and was imprisoned in Dublin Castle and later in the Tower of London. He owed his survival mainly to the personal regard of Queen Elizabeth, who twice dismissed the charges of treason against him. He conformed to the Protestant religion at the beginning of the reign of Queen Elizabeth. In his last years although technically a free man he was forbidden to leave London, save that he was permitted to take his seat in the Parliament of Ireland which met in Dublin during April–May 1585. Lord Kildare died in London, still in a condition of semi captivity, on 16 November 1585.

Тақырыбы

Леди Элизабет Фицджеральд (12 қаңтар 1617 жылы қайтыс болды), Доннад Маккончхобер О'Брайенге, Томмондтың 4-ші графына үйленді, оның ұрпағы болды. Лорд Джеральд Фицджеральд, Лорд Оффэли, Лорд Гарратт (28 желтоқсан 1559 - 1580 маусым), 1578 жылы қазанда Мэри Болейннің немересі Кэтрин Ноллиске үйленді. Олардың Леттис Дигби, 1-ші баронша Оффли деген қызы болды, ол сэр Роберт Дигбиге үйленді. Олар XIX ғасырдағы атақты авантюрист Джейн Дигбидің тікелей ата-бабалары болды. Лорд Генри На Туа Фицджеральд, 12-ші Кильдар графы (1562-1597), леди Фрэнсис Ховардқа үйленді, оның әйел ұрпағы болды. Лорд Уильям Фицджеральд, Кильдардың 13-ші графы (1599 жылы сәуірде қайтыс болды), үйленбеген күйеусіз қайтыс болды. Леди Мэри Фицджеральд (1 қазан 1610 жылы қайтыс болды), Кристофер Нюгентке, 6-шы барон Дельвинге үйленді, оның ұрпағы болды. Леди Мейбл Фицджеральд (туған. 1564 ж. 1587 ж.), Дэдли Багеналға үйленді, оның ұрпағы болды. Мейбл 1610 жылы қайтыс болды, оның соңғы жылдары немересі Леттис ерік-жігерін алаяқтықпен өзгертті деп айыптап, сотқа берген.

Көркем шығармаларда

Джеральд Фицджеральд Карен Харпердің "Ирландиялық ханшайымы" романында Фицджеральдтың әпкесі Элизабет Фицджеральдтың өмірін ойдан шығарылған суреттейді.