Кіріспе

Қаптау - бұл жануардың түсі дененің жоғарғы немесе жоғарғы жағында қараңғырақ, ал төменгі жағында ашықрақ болатын маскировка әдісі. Бұл үрдіс сүтқоректілердің, бауырымен жорғалаушылардың, құстардың, балықтардың және жәндіктердің көптеген түрлерінде, жыртқыш аңдарда да, олжада да кездеседі. Жоғарыдан түстес шар сияқты үш өлшемді нысанға жарық түскенде, ол жоғарғы жағын ашық, ал төменгі жағын қараңғы етіп көрсетеді. Жарық пен көлеңкедің бұл үлгісі затты қатты етіп көрсетеді, сондықтан оны анықтау оңайырақ. 1909 жылы суретші Эбботт Хендерсон Тейер ашқан қараңғылықпен қараңғылықтан жарыққа қарай саралау арқылы қараңғылықпен қараңғылықтан қараңғылыққа қарай саралаудың классикалық түрі жұмыс істейді. Теориялық тұрғыдан бұл әскери маскировка үшін пайдалы болуы мүмкін, бірақ тәжірибеде ол Тейердің және кейін Екінші дүниежүзілік соғыста зоолог Хью Коттың күш-жігеріне қарамастан, сирек қолданылған. Жануарлардың түрлі түстерінің нақты функциясы, оларды қарама-қарсы көлеңкелеу деп атаған, Ханна Роуленд (2009) сияқты зоологтар талқылады, олар жақта қаралғанда жалпақтану мен фонды сәйкес келтіруді қоса алғанда, бірнеше функция болуы мүмкін деген ұсынысты ұсынды; жоғарыдан немесе төменнен қаралғанда фонды сәйкес келтіру, бұл жоғарғы және төменгі беттер үшін бөлек түсті схемаларды білдіреді; жоғарыдан контурды жою; және басқа да сыналмаған камуфляжсыз теориялардың әртүрлілігі. Байланысты механизм - қарсы жарықтандыру - биолюминесценция немесе шамдар арқылы жарық жасауды қосады, бұл фонның нақты жарықтығына сәйкес келеді. Қарсы жарықтандырудың маскировкасы семіздік сияқты теңіз организмдерінде жиі кездеседі. Ол әскери мақсаттарда кеме мен ұшақтарды пайдалану үшін прототипке дейін зерттелді, бірақ ол да соғыста сирек немесе ешқашан қолданылмаған. Қарсы көлеңкелеудің кері жағы, құрсағы артқы жағына қарағанда қараңғырақ боялған, қарама-қайшылықты арттырады және жануарларды айқын көрсетеді. Бұл жануарлар өздерін қорғай алатын жануарларда, мысалы, мысықтарда кездеседі. Үлгі таңғажайып немесе демативтік көріністерде және тәжірибелі жыртқыштарды ескерту үшін белгі ретінде қолданылады. Алайда, әдеттегідей, кері қарай өмір сүретін, бірақ мықты қорғаныс жоқ жануарлар, мысалы Нил тұқымдас балық және Лунна молдырауының балдырауы, маскировка үшін кері қарама-қарсы көлеңкеге ие.

Алғашқы зерттеулер

Ағылшын зоологы Эдвард Багналл Пултон "Жануарлардың түстері" (1890) кітабының авторы әртүрлі жәндіктердің қарсы көлеңкесін, соның ішінде қызғылт император көбелегінің кукшасын немесе хризалисін, Апатура ирисін, күкірт көбелегінің, Opisthograptis luteolata және қымыз көбелегінің, Бистон бетулярияның личинкаларын тапты. Алайда ол қарсы көлеңкелеу терминін қолданған жоқ, сондай-ақ әсер кеңінен орын алған деп те айтқан жоқ. Нью-Гэмпшир суретшісі Эббот Хендерсон Тейер контрастын зерттеу және жазу бойынша алғашқылардың бірі болды. 1909 жылы "Жануарлар әлеміне түстерді жасыру" атты кітабында ол контрастирование туралы суреттер мен суреттермен дұрыс сипаттады және суреттеді, бірақ барлық жануарлар контрастированиемен ауысады деп қате айтты. Осы себепті қарсы көлеңкелеуді кейде Тейер заңы деп атайды. Тейер бірнеше мысалдарды, соның ішінде Лунна шыбын-шіркейін (Actias luna) байқап, суретке түсірді. Олар әдеттегідей, кері қарай тамақтанатын күйінде, оның қарсы көлеңкесі жалпақ болып көрінеді, және жасанды түрде кері бұрылады. Сол күйінде күн сәулесі мен оның кері кері көлеңкесі қосылып, қатты көлеңкеде және сондықтан қатты болып көрінеді. Тейер 1902 жылы контрашэдингті қолдана отырып, әскери кемелерді, су асты кемелерін де, су үсті кемелерін де бояуға патент алды, бірақ АҚШ Әскери-теңіз күшін оның идеяларын қабылдауға көндіре алмады. Хью Бамфорд Кот 1940 жылы "Адаптативті жануарлар бояуы" атты кітабында Тейердің жалпы ұстанымын ұстанған, бірақ Тейердің шамадан тыс талаптарын сынға алған қарсы көлеңкелеудің көптеген жағдайларын сипаттады ("Ол "Барлық жануарлардың кез-келген үлгілері мен түстері белгілі бір қалыпты жағдайларда жойылады" дейді. ") Барлық жануарлар контрастирлеумен жамылтылған. Котт мұны "Тейер теорияны фантастикалық шектен тыс қысымға түсіреді" деп атады. Тейер де, Котт та өздерінің кітаптарына ақ түстегі көлеңкесіз ақ әтештің фотосуреттерін енгізді. Тейердің сөздері бойынша "бір түсті затты, оның фонды қандай болса да, 'жоюға' болмайды" немесе Котттың сөздері бойынша "Түсті ұқсастығы ғана жасыру үшін жеткіліксіз". Котт түсіндірді:

Жануарларда

Қарсы көлеңкелеу жануарлар тобының кең ауқымында, мысалы, бұғы сияқты құрлықта және акулалар сияқты теңізде байқалады. Бұл жыртқыш пен олжаның да маскировкасының негізі. Ол басқа маскировка түрлерімен қатар қолданылады, соның ішінде түстердің сәйкес келуі және бұзатын бояу. Басқа қарама-қарсы көлеңкелі теңіз жануарларына көк акула, селинг және дельфин жатады; ал скумбрий және сержант балық сияқты балықтар қарама-қарсы көлеңкелі және жолақтармен немесе дақтармен үлгіленген. Бұл киімді кеміргіштердің барлығы дерлік киеді. Бұл кони, есектер, антилопалар, бұғылар қабылдаған негізгі киім. Бұл кеңінен сумкалы жануарлар арасында қайталанады. Бұл қасиетті бөжәктерде әр түрлі күдіктілер мен шегірткелерде толықтай байқауға болады. Алайда, өзендерде және теңіздің беткі суларында қарсы көлеңкелеу ең жоғары дамуына және маңыздылығына жетеді. Хью Котт Орнитохидтік динозавр Пситтакозавр да осыған ұқсас қарсы көлеңкеленген көрінеді, бұл оның жыртқыш жануарлары өздерінің құрбандарын көлеңкеден пішінін шығарып тауып алғандығын білдіреді. Модельдеудің нәтижесінде динозаврдың орман сияқты жабық мекенге қолайлы көлеңкесі болғанын байқаймыз.

Қарсы жарықтандыру

Жануарларды маскировкалаудың тағы бір түрі биолюминесценцияны жануардың орташа жарықтығын фонның жарықтығына сәйкес келтіру үшін пайдаланады. Бұл - қарсы жарықтандыру. Бұл орта судағы пелагикалық балықтар мен омыртқасыз жануарларда, әсіресе сектарийлерде жиі кездеседі. Бұл қарсы жарықпен жарықтандырылған жануарды төменнен қарап тұрған жыртқышқа мүлдем көрінбейтін етеді. Осылайша, қарсы жарықтандыруды маскировкалауды қарсы көлеңкелеуден тыс кеңейту ретінде қарастыруға болады. Қарсы көлеңкелеу тек көлеңкелерді ғана бояғанда, қарсы жарықтандыру нақты жарықтарды қоса алады, бұл өзгеріп отыратын жағдайларда, соның ішінде фон жарық болған кезде, қарсы жарықтандырылмаған жануар көлеңке ретінде көрінуі мүмкін.