Кіріспе

Адамда кездесетін сүтқоректілер ақуызы Дипептидил пептидаза 4 (DPP4 немесе DPPIV), сондай-ақ аденозин деаминазасын кешендеуші ақуыз 2 немесе CD26 (дифференциациялау шоғыры 26) деп те аталады. Бұл адамда DPP4 генінің коды болып табылатын ақуыз. DPP4 FAP, DPP8 және DPP9 - ға байланысты. Ферментті 1966 жылы Хопсу Хаву мен Гленнер ашқан, және химияға қатысты әртүрлі зерттеулер нәтижесінде dipeptidyl peptidase IV [DP IV] деп аталды.

Функция

DPP4 генінің кодтауындағы ақуыз - бұл көптеген жасуша түрлерінің бетінде экспрессияланатын фермент және иммундық реттеумен, сигналдарды аударумен және апоптозбен байланысты. Бұл ІІ типті трансмембраналық гликопротеин, бірақ жасушааралық және трансмембраналық бөліктері жоқ ерігіш түрі қан плазмасында және әртүрлі дене сұйықтықтарында бар. DPP 4 - X пролин немесе X аланин дипептидтерін полипептидтердің N- терминалынан ажырататын серин экзопептидазасы. Пептидтік байланыстар циклдік аминокислота пролинді қамтиды, оларды протеазалардың көпшілігі ажырата алмайды, ал N терминалды X пролин әр түрлі биопептидтерді "қақпақтайды". Сондықтан бұл биопептидтерді реттеуде клеткадан тыс пролиндік спецификалық протеаздар маңызды рөл атқарады. DPP 4 субстраттардың кең ауқымын, соның ішінде өсу факторларын, химиокиндерді, нейропептидтерді және вазоактивті пептидтерді ажырататыны белгілі. Бөлінген субстраттар көп жағдайда биологиялық белсенділігін жоғалтады, бірақ RANTES хемокині мен Y нейропептидінің жағдайында DPP 4 медиацияланған бөліну рецептордың субтипті байланысуының ауысуына әкеледі. Сонымен қатар, ол кейбір ісіктердің дамуын тежейтін әсер етеді. DPP 4 сондай- ақ аденозин деаминаза ферментін ерекше және жоғары аффинділікпен байлайды. Бұл өзара әрекеттесудің маңыздылығы әлі анықталмаған.

Жануарлардағы зерттеулер

Жануарлар зерттеулері оның бауыр мен бүйрек сияқты әртүрлі мүшелердің фиброзын дамытудағы патогенетикалық рөлін көрсетеді.

Клиникалық маңызы

CD26/ DPPIV ісіктің биологиясында маңызды рөл атқарады және әртүрлі қатерлі ісіктердің маркері ретінде пайдалы, оның деңгейі жасуша бетінде немесе сарысуда кейбір neoplasms-та жоғарылайды және басқаларында төмендейді. Дипептидилпептидаза-4 ингибиторлары деп аталатын пероральді гипогликемиялық препараттар класы осы ферменттің әрекетін тежеп, инкретиннің in vivo әсерін ұзартады. Таяу Шығыс тыныс алу синдромы коронавирусының DPP4-ке байлағаны анықталды. Ол тыныс жолдарының (мысалы, өкпе) және бүйректердің жасушаларының бетінде кездеседі. Ғалымдар вирустың жасушаға енуіне кедергі жасап, осыны өз пайдасына пайдалана алады. DPP4 немесе оның микобактериялық гомологы MtDPP, C X C мотивті хемокин лиганды 10 (CXCL10) хемокині бөлінуі арқылы туберкулездің патогенезінде рөл атқаруы мүмкін.