Кіріспе

Гвинеялық саясаткер (1944-2017) Эль-Хадж Абубакар Сомпаре (; 31 тамыз 1944 2 қараша 2017) - 2002 жылдан 2008 жылға дейін Гвинеяның Ұлттық Ассамблеясының президенті болған Гвинеялық саясаткер. Ол 1978 жылдан 1984 жылға дейін Гвинеяның Францияда елшісі болды және 1995 жылдан 2002 жылға дейін Біріккен Ұлт және Прогресс партиясының (PUP) бас хатшысы болды.

2002 жылға дейінгі саяси мансап

Сомпаре Боке префектурасындағы Даконта қаласында дүниеге келген. Ол 1970 жылдың тамызынан 1973 жылдың қыркүйегіне дейін Лабэдегі білім берудің өңірлік директоры, 1973 жылдың қыркүйегінен 1976 жылдың желтоқсанына дейін университетке дейінгі білім беру министрлігінің орта білім беру басқармасының бас директоры, 1976 жылдың желтоқсанынан 1978 жылдың ақпанына дейін Ақпараттық қызметтердің бас директоры болды. Кейін ол 1978 жылдың ақпанынан 1984 жылдың қыркүйегіне дейін Гвинеяның Францияда елшісі болып Парижде орналасты; Парижден оралғаннан кейін ол 1984 жылдың қарашасынан 1986 жылдың шілдесіне дейін Әкімшілік реформалар және мемлекеттік қызмет министрлігінде кеңесші болды. Ол 1986 жылдың шілдесінен 1987 жылдың мамырына дейін Конакридегі Ұлттар сарайында (президенттік сарай) әкімші болды және 1987 жылдың мамыр айынан 1989 жылдың мамырына дейін Конакри университетінің ректоры болды. Ол президент Лансана Контемен Ұлттық Ассамблеяның президенті болып сайланды. Контеге парламенттік депутаттар арасында Сомпареге қажетті қолдау табу қиын болды, сондықтан ол Ұлттық Ассамблеяның ашылуын кешіктірді. Ақырында ол 2002 жылдың 23 қыркүйегінде өткен арнайы сессияда Ұлттық Ассамблеяның төрағасы болып сайланды. Сол уақытта Сомпаре PUP Бас хатшысы Секу Конатемен бәсекелестікке түскен.

2008 жылғы желтоқсан оқиғалары

2008 жылдың 23 желтоқсанының таңертеңінде Сомпаре теледидардан президент Контедің "ұзақ сырқаттан кейін" өткен күні қайтыс болғанын хабарлады. Конституцияға сәйкес, бос орын пайда болған жағдайда, Ұлттық Ассамблеяның президенті Республика президенті қызметін атқаруға тиіс еді, ал 60 күн ішінде жаңа президенттік сайлау өткізілуі тиіс еді. Сомпаре Жоғарғы Соттың президенті Ламин Сидимеден президенттік лауазымы бос екенін жариялап, конституцияны қолдануды өтінді. Премьер-министр Ахмет Тидиан Суаре мен армия басшысы Диарра Камара Сомпаремен бірге болды. Сомпар кейінірек берген сұхбатында Сидимеге Конте қайтыс болғаннан кейін қол жеткізу мүмкін емес екенін және Сидиме кейіннен Халық сарайына келіп, жағдайды талқылау үшін кезіккенде, ол келесі күнге дейін рәсім ұйымдастыра алмайтындығы туралы "жалған сылтау"пен қажетті заңдық қадамдарды жасауды кешіктірді. Сомпаре Контедің өлімін жариялағаннан кейін алты сағаттан кейін теледидардан әскери төңкеріс туралы мәлімдеме оқылды. Бұл мәлімдеме Демократия және даму жөніндегі ұлттық кеңес (CNDD) деп аталатын хунта атынан оқылып, "республиканың үкіметі мен институттары таратылды" деп мәлімделген; сонымен қатар конституцияның тоқтатылғанын жариялады. Сомпаре жасырынғаннан кейін баспасөзге жаңа құрылған хунтаның оны іздеп жүргенін айтты. Ол халықаралық қоғамдастықты "әскерилердің демократиялық процесті үзіп кетуіне жол бермеу үшін жұмылдыруға" шақырды. Бірнеше күн жасырынғаннан кейін, ол 27 желтоқсанда саяси және әлеуметтік өкілдердің жиынына қатысу үшін шыққан, оны хунта шақырды және Альфа Яя Диалло әскери лагерінде өткізді.

Саяси мансап (2009-2017 жж.)

PUP тарихында алғаш рет биліктен шығып, 2009 жылдың қаңтар айының соңында партияда "қайта құру" қозғалысы құрылды, оның мақсаты - Сомпаре мен оның бұрынғы қарсыласы Секу Конате жақтастарын партия басшылығынан алып тастау. Партияның болашағы күмәнді деген болжамдардың арасында Сомпаре мен Конате 2009 жылдың наурыз айында татуласты. Сомпаре төңкерістен кейінгі бір жыл ішінде көпшілік алдында үнсіз болды. Контедің басқа да көптеген лауазымды адамдарынан айырмашылығы, ол CNDD хунтасының қолдауымен жалғыз қалды. 2010 жылдың 6 наурызында өткен ПУП отырысында Сомпаре төңкерісті қолдаған оппозициялық партияларды сынға алды. Сомпаре 2010 жылдың 27-28 наурызында партия съезінде 2010 жылдың маусым айында өтетін президент сайлауына ПУП кандидаты болып сайланды.

Өлім

Сомпаре 2017 жылы 2 қарашада қайтыс болды.