Кіріспе

Американдық әнші-күйші (1942–1999)
музыкант

Кертис Ли Мейфилд (3 маусым 1942 – 26 желтоқсан 1999) – американдық әнші-күйші, гитарист және студиялық продюсер, соул және саяси саналы афроамерикандық музыканың ең ықпалды музыканттарының бірі. "Жіңішке гений" атанған ол алғаш рет 1950-ші және 1960-шы жылдардағы азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде Rock and Roll Hall of Fame-ге енген The Impressions тобымен табысқа жетіп, танылды, кейін жеке орындаушы ретінде жұмыс істеді. Мейфилд музыкалық мансабын шіркеу хорында бастады. 1956 жылы 14 жасында Чикагоның Солтүстік жағына көшіп келген ол Джерри Батлермен танысып, The Impressions вокалдық тобына қосылды. Ән жазушы ретінде Мейфилд соул музыкасына әлеуметтік сананың маңызды тақырыптарын енгізген алғашқы музыканттардың бірі ретінде танымал болды. 1965 жылы ол The Impressions үшін "People Get Ready" әнін жазды, ол Rolling Stone журналының "Барлық заманның 500 ең ұлы әні" тізімінде 24-орынды иеленді. Ән көптеген марапаттарға ие болды: ол Rock and Roll Hall of Fame-нің "Рок-н-роллды қалыптастырған 500 ән" тізіміне енді және 1998 жылы Grammy Hall of Fame-ге қосылды. 1970 жылы The Impressions тобынан жеке мансабын дамыту үшін кеткеннен кейін Мейфилд бірнеше альбом шығарды, соның ішінде 1972 жылы Super Fly фильмінің саундтрегі. Саундтрек әлеуметтік мәселелерге толы болды, көбінесе қалалық азаматтардың қылмыс, кедейлік және есірткіге тәуелділік сияқты проблемаларын қамтыды. Албом Rolling Stone журналының "Барлық заманның 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 72-орынды иеленді. 1990 жылы 13 тамызда Нью-Йорктегі Бруклиндегі Флатбуш қаласындағы Уингейт стадионында өнер көрсеткен кезде жарықтандыру құралдары құлап, Мейфилд мойнынан төменге парализге ұшырады. Осыған қарамастан, ол жазушы музыкант ретінде мансабын жалғастырып, 1996 жылы соңғы альбомын – "New World Order" шығарды. Мейфилд 1994 жылы "Grammy Legend Award" және 1995 жылы "Grammy Lifetime Achievement Award" сыйлықтарын жеңіп алды. Мэрион Вашингтон мен Кеннет Мейфилдтің ұлы, бес баланың бірі. Мейфилдтің әкесі ол бес жасқа толғанда отбасын тастап кетті, анасы (және анасының анасы) оның жасөспірім шағында Кабрини-Гринге қоныстанғанға дейін бірнеше Чикаго қалалық тұрғын үй кешендеріне көшті. Мейфилд екінші курстан кейін Уэллс қауымдастық академиялық орта мектебінен шығып кетті. Анасы оған фортепиано ойнауды үйретті, ал анасының анасы оны шіркеу музыкасын ұнататындай етіп ынталандырды. Жеті жасында ол әпкесінің шіркеуінде Солтүстік Юбилейлік шіркеу хорында ән шырқады. Мейфилд өзінің алғашқы гитарын он жасында алды, кейін ол гитарасын осылай жақсы көретінін, тіпті онымен бірге ұйықтайтынын еске алды. Ол өзін-өзі үйреткен музыкант, ол блюз әншісі Мадди Уотерс пен испан гитарисі Андрес Сеговияға құрметпен қарады. Екі жылдан кейін Ростерс, енді Сэм Гуденді қоса алғанда, Impressions тобына айналды. Батлердің орнына Ростерс тобының бұрынғы мүшесі Фред Кэш келді, ал Мейфилд топ үшін жиі ән жазатын жетекші әнші болды, "Gypsy Woman" әнімен бастады, ол поп хиттерінің тізіміне енді. Олардың "Amen" әні (Топ 10), ескі шіркеу әнінің жаңартылған нұсқасы, 1963 жылы шыққан United Artists фильмінің саундтрегіне енді, онда Сидни Пуатье басты рөлді сомдады. The Impressions 1960-шы жылдардың ортасы мен соңында "Keep On Pushing", "People Get Ready", "It's All Right" (Топ 10), "Talking about My Baby" (Топ 20) және "Woman's Got Soul" сияқты Мейфилд жазған әндерінің арқасында танымалдылығының шарына жетті. 1968 жылы Чикагода өзінің Curtom Records лейблін құрды, ал The Impressions оған қосылып, "Fool For You", "This is My Country", "Choice Of Colors" және "Check Out Your Mind" сияқты хиттерін жалғастырды. Мейфилд 1960-шы жылдардың басында Азаматтық құқықтар қозғалысының саундтрегінің көп бөлігін жазды, бірақ онжылдықтың соңында ол Джеймс Браун мен Слай Стоунмен бірге қара намыстың қозғалысының дауысы болды. Мейфилдтің "We're a Winner" әні олардың ABC үшін соңғы үлкен хиті болды. Billboard поп-парағында 14-орынға, R&B-парағында бірінші орынға ие болған ол 1967 жылдың соңында шыққанда қара күш пен қара намыстың әнұранына айналды, оның бұрынғы "Keep on Pushing" әні (мәтіні "We're a Winner" және "Move On Up" әндерінде келтірілген) Мартин Лютер Кингтің әнұраны болған сияқты. Мейфилд Чикагода The Impressions үшін жұмысынан тыс жерде де өнімді ән жазушы болды, көптеген басқа суретшілер үшін хиттер жазды және шығарды. Ол сондай-ақ Cameo Parkway таратқан Mayfield және Windy C лейблдерінің иесі болды, сонымен қатар Curtom (алғашқы тәуелсіз, содан кейін Buddah таратты, содан кейін Warner Bros және ақырында RSO) және Thomas лейблдерінің серіктесі болды (алғашқы тәуелсіз, содан кейін Atlantic, содан кейін тәуелсіз және ақырында Buddah). Мейфилдтің ең үлкен ән жазу жетістіктерінің бірі – ол Джерри Батлер үшін Vee Jay лейблінде жазған үш хит: "He Will Break Your Heart", "Find Another Girl" және "I'm A Tellin' You". Оның үйлесімді вокалы өте ерекше. Ол Jan Bradley-дің "Mama Didn't Lie" әнін жазуда және аранжировкалауда да үлкен жетістікке жетті. 1963 жылдан бастап ол OKeh Records үшін жазу және аранжировкалауға белсенді қатысты (Карл Дэвис продюсерлік етті), соның ішінде Major Lance-тің "Um, Um, Um, Um, Um, Um" және "The Monkey Time", сондай-ақ Walter Jackson, Billy Butler және The Artistics сияқты әншілердің хиттері бар. Бұл аранжировка 1965 жылға дейін жалғасты.

Жеке мансап

1970 жылы Мейфилд «Impressions» тобын тастап, жеке карьерасын бастады. «Curtom» лейблы Мейфилдтің 1970-ші жылдардағы көптеген жазбаларын, сондай-ақ «Impressions», Leroy Hutson, «Five Stairsteps», «Staples Singers», Mavis Staples, Linda Clifford, «Natural Four», «The Notations» және «Baby Huey and the Babysitters» жазбаларын шығарды. 1960 жылдары Мейфилдпен бірге жұмыс істеген Gene Chandler және Major Lance де «Curtom» лейблында қысқа мерзімге қол қойды. Лейблдің көптеген жазбаларын Мейфилд өндірген. Мейфилдтің алғашқы жеке альбомы «Curtis» 1970 жылы жарық көрді, ол ең үздік 20-ға кірді және сыншылар тарапынан мақтауға ие болды. Ол Marvin Gaye-дің «What’s Going On» альбомынан бұрын шықты, және олар екеуі де әлеуметтік өзгерістерге қатысты тақырыптарды қамтығандықтан салыстырылады. Оның жеке карьерасының коммерциялық және сындық шыңы – «Super Fly» саундтрегі, бұл «blaxploitation» жанрындағы «Super Fly» фильміне арналған, ол «Billboard Top LPs» тізімінде бірінші орынға шықты және 12 миллионнан астам дана сатылды. Бұл фильмдердегі дилерлер мен суретшілердің қылмыстық өмірін бейнелеу арқасында, көбінесе қара нәсілді төмен тапқа арналған, Мейфилдтің альбомы осы фильмді ерекшелендірді. «Freddie’s Dead» сияқты әндермен, есірткіге тәуелді болған және дилеріне берешегі болғандықтан «адам үшін есірткі сатуға» мәжбүр болған Freddie-нің өліміне арналған ән, және «Pusherman» әні, геттодағы көптеген адамдар есірткіге тәуелді болғанын және дилерлеріне қарыз болғанын көрсетеді, Мейфилд геттодағы өмірдің қараңғы жағын көрсетті, бұл «blaxploitation» фильмдері көбінесе сынға алмайтын. Алайда, Мейфилдтің саундтрегі дилерлер мен суретшілерді даңқтауға сын айтқанмен, ол осы даңқталудың орын алып жатқанын жоққа шығармады. Бұл фильмдердің тақырыбы туралы сұрағанда, ол: «Мен адамдардың осы фильмдердің тақырыбына неге шағымданатынын түсінбеймін» және «Фильмдерді тазартудың жолы – көшелерді тазарту» деді. «What’s Going On» және Stevie Wonder-дің «Innervisions» альбомдарымен бірге, бұл альбом әлеуметтік саналы, фанки стильдегі жаңа жанр музыкасын енгізді. «Freddie’s Dead» және «Super Fly» синглдері әрқайсысы бір миллионнан астам дана сатылды және R.I.A.A. тарапынан алтын дискімен марапатталды.

«Super Fly» Мейфилдке қосымша саундтректерге қатысуға мүмкіндік берді, олардың кейбіреулерін ол өзі жазып, өндірді, ал вокалды басқалар орындады. Gladys Knight & the Pips 1974 жылы Мейфилдтің «Claudine» саундтрегін жазды, ал Aretha Franklin 1976 жылы «Sparkle» саундтрегін жазды. Мейфилд сонымен қатар «The Staples Singers» тобымен 1975 жылғы «Let’s Do It Again» фильмінің саундтрегінде жұмыс істеді. Мейфилдтің ең сәтті фанк-диско қосылыстарының бірі – 1977 жылғы «Do Do Wap is Strong in Here» хиті, ол Miguel Piñero-ның «Short Eyes» пьесасының Роберт М. Янг фильміне арналған саундтрекке кірді. 2003 жылы Curtis Mayfield-дің өмірбаянында, «People Never Give Up» авторы Peter Burns Мейфилдтің «Curtom» студиясында 140 ән сақталғанын атап өтті. Burns әндердің қазірдің өзінде аяқталғанын немесе аяқталу сатысында екенін, осылайша оларды коммерциялық түрде шығаруға болатынын айтты. Бұл жазбаларға «The Great Escape», «In The News», «Turn up the Radio», «What’s The Situation?» және «Curtis at Montreux Jazz Festival 87» деген жазба кіреді. «Curtom» студиясында сақталған және әлі шығарылмаған Curtis Mayfield-дің тағы екі альбомы – 1982/83 жылғы «25th Silver Anniversary» (Мейфилд, «Impressions» және Jerry Butler орындаған) және 1966 жылдың қыркүйегінде «Impressions» тобының «Live at the Club Chicago» деп аталатын тікелей орындалуы. 1982 жылы Мейфилд отбасымен Атлантаға көшіп, Чикагодағы жазба студиясын жапты.

Апат

1990 жылы 13 тамызда Мейфилд Бруклиндегі Флатбуш қаласындағы Уингейт Филдте ашық ауада өткен концертте таныстырылып жатқанда, сахна жарықтандыру құралдары оның үстіне құлап, мойнынан төменге дейін сал болып қалды. Содан кейін ол Гари Катц продюсерлік еткен "Let's Do It Again" әнінің ремейкінің екінші шумағын, All Men Are Brothers: A Tribute to Curtis Mayfield жобасы үшін "Реперкуссиялар" тобымен бірге жаздыру студиясында арқасына жатып жатып орындады. Гитарада ойнау мүмкіндігі болмаса да, ол ән жазу мен ән айтуын жалғастырды, оны жатып, ауырлық күшінің көкірек және өкпесіне әсер ететінін сезді. 1996 жылғы "New World Order" альбомы осылай жазылды, вокал кейде бір-бір шумақтан жазылды.

Соңғы жылдары және өлімі

Мейфилд 1994 жылы «Грэмми» өмір бойына жеткені үшін сыйлық алды. 1998 жылдың ақпанында қант диабеті салдарынан оң аяғын кесуге мәжбүр болды. 1999 жылдың 15 наурызында ол Рок-н-ролл Даңқ залына енгізілді. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол салтанатты шараға қатыса алмады, онда Пол Маккартни, Билли Джоэл, Брюс Спрингстин, Дасти Спрингфилд, Джордж Мартин және 1970 жылдардағы Curtom лейблымен келісім шарт жасасқан Staple Singers тағы басқалар да болды. Мейфилдтің дискографиядағы соңғы жұмысы 2000 жылғы Discosis альбомына енген Bran Van 3000 тобымен бірлескен «Astounded» әні болды, ол өмірінен озғанша жазылып, 2001 жылы жарық көрді. Алайда, оның денсаулығы сал қалудан кейін тұрақты түрде нашарлағандықтан, вокалы жаңа емес, «Move On Up» сияқты архивтік жазбалардан алынған. Мейфилд 1999 жылдың 26 желтоқсанында, жексенбі күні сағат 7:20 EST (12:20 GMT) Джорджия штатының Розуэлл қаласындағы Солтүстік Фултон аймақтық ауруханасында 2-ші типті қант диабетінің асқынуларынан қайтыс болды. Ол көбінесе фальцетте ән айтқан. Оның гитарада ойнауы, ән айтуы және қоғамдық мәселелерді қоздыратын әндер жазуы Джими Хендрикс, Боб Марли, Трейси Чэпман, Слай Стоун, Марвин Гей, Стиви Уондер және Синеад О’Коннор сияқты көптеген әртістерге әсер етті. 2017 жылы Лионель Ричи Мейфилд туралы көркем фильм түсіру құқығын алғанын хабарлады. Ричи: «[Мейфилдтің жесірі] Алтеида Мейфилд, [ұлы] Чиа Мейфилд және Кертис Мейфилдтің мұрагерлерімен тығыз жұмыс істегеніме өте қуаныштымын және осы керемет жобаны алға жылжытуға барынша ынталымын, өйткені ол бірегей музыкалық гений еді» деді.

Марапаттар

The Impressions тобының 1965 жылы шыққан, Мэйфилд жазған "People Get Ready" әні, Пол Маккартни, Брайан Уилсон, Хэл Дэвид сияқты 20 жетекші өнеркәсіп әнші-жазушылары мен продюсерлерінен құралған комиссия тарапынан барлық уақыттардағы ең жақсы 10 әннің қатарына енді. Бұл туралы британдық Mojo музыка журналы хабарлады. 2019 жылы "Super Fly" әні Конгресс кітапханасы тарапынан "мәдени, тарихи және эстетикалық маңызы бар" есебінен Ұлттық дыбыс жазбалар тізіліміне енгізіліп, сақтауға алынды.

Rolling Stone рейтингтері

The Impressions тобының "People Get Ready" және "For Your Precious Love" хиттері Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың ең ұлы 500 әні" тізімінде сәйкесінше 24-ші және 327-ші орындарда саналады. Мейфилд Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 100 ең ұлы гитаристі" тізімінде 34-ші орында. Мейфилд Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 200 ең ұлы әншісі" тізімінде 38-ші орында. Мейфилд Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 100 ең ұлы әншісі" тізімінде 40-шы орында. Мейфилд Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 275 ең ұлы гитаристі" тізімінде 48-ші орында. Мейфилдтің Super Fly альбомы Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 72-ші орында. Мейфилд Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 100 ең ұлы ән жазушысы" тізімінде 78-ші орында. 2004 жылы Rolling Stone журналы Мейфилдті "Барлық уақыттың 100 ең ұлы суретшісі" тізімінде 98-ші орынға қойды. The Impressions тобының The Anthology 1961–1977 альбомы/CD Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 179-шы орында. Мейфилдтің Curtis альбомы Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 275-ші орында.

Марапаттар мен ұсыныстар

1972 жылы Франция жаз академиясы Мейфилдтің тұңғыш жеке альбомы «Curtis» үшін үздік R&B жазбасы деп танылып, Prix Otis Redding сыйлығымен марапаттады.

Атак-даңқ залы

1991: «Импрессионс» тобымен бірге ол Рок-н-ролл даңқы залының мүшесі атанды. 1999: Мейфилд жеке орындаушы ретінде Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді, осылайша ол екі рет даңқ залына іліккен санаулы артистердің бірі болды. 1999: Мейфилд қайтыс болғанға дейін Ән жазушылар даңқы залына қабылданды. 2003: «Импрессионс» тобының құрамында ол қайтыс болғаннан кейін Вокалдық топтар даңқы залына енгізілді.