Кіріспе

Балық түрлері Атлантикалық тарпон (Megalops atlanticus) - жағалау суларында, сағаларда, лагуналарда және өзендерде тіршілік ететін, қанаттарымен шашақты балық. Оны күміс патша деп те атайды. Атлант мұхитында, әдетте тропикалық және субтропикалық аймақтарда кездеседі, бірақ солтүстікке қарай Новая Шотландия мен Оңтүстік Францияның Атлант жағалауына дейін, ал оңтүстікке қарай Аргентинаға дейін хабарланған. Барлық елопиформдар сияқты, ол теңізде ұрық береді. Оның тамақтануына кішкентай балықтар мен балық тұқымдас балықтардың түрлері жатады. Тарпонның әуеде керемет қимыл-қозғалысы бар, оның көлемі таңғаларлық, ал қалқандары таңғаларлық. Жалпы алғанда, бұл балық азық-түлік сапасы төмен деп саналады, бірақ демалыс балықшылары оны аң балығы ретінде жоғары бағалайды.

Сипаттама

Атлантикалық тарпон шамамен 18 миллион жыл бұрын пайда болды және ең көне тірі балықтардың бірі.

Мінез-құлық

Атлантикалық тарпонның ең маңызды жыртқыштары - акулалар мен адамдар. Атлантикалық тарпон 1510 жылы Микеланджелоның Сикстин шіркеуінің төбесіндегі фрескада бейнеленген. Атлантикалық тарпонды алғаш рет 1847 жылы зоолог Ахилл Валенсиенес ғылыми тұрғыдан сипаттады. Атлантикалық тарпон қала және қала маңындағы ортаға жақсы бейімделеді, өйткені олар қайық қозғалысына төзімді және судың сапасы төмен. Адамдар айналасында Атлантикалық тарпон негізінен түнгі тіршілік етеді. Атлантикалық тарпонды АҚШ-та өте сирек тұтынады, бірақ бірнеше елде балық аулау мен коммерциялық балық аулау бар.

Балық аулау

Тарпондар тек олардың көлемі мен қол жетімді жерлері үшін ғана емес, сонымен қатар ілгектелген кезде олардың күрестік рухы үшін де тұщы судағы ұлы ойын балықтарының бірі болып саналады; олар өте күшті, ауада керемет секірулер жасайды. Олар - жайнаған судағы балық аулаушылардың ең үлкен нысанасы. Еті жағымсыз, әдетте иісі мен сүйектері бар деп сипатталады. Флорида мен Алабама штаттарында тарпонды өлтіру мен ұстау үшін арнайы рұқсат қажет, сондықтан тарпонды балық аулаудың көпшілігі аулау және босату болып табылады. Техаста олар тек мемлекеттік деректерді (75 дюймнен астам балық) сақтауға рұқсат етілген құрметті ойын балығы болып табылады. Тарпонды ағылшын тілінде сөйлейтін балықшылар "Күміс патша" деп атайды.

Географиялық таралу және көші-қон

Таранның азық-түлік ретінде коммерциялық құндылығы жоқ болғандықтан, олардың географиялық таралуы мен көші-қоны туралы деректері өте аз. Олар Атлант мұхитының екі жағында да мекендейді. Олардың Атлантиканың шығысындағы таралу аймағы Сенегалдан Конгоға дейін сенімді түрде анықталды. Атлантикалық мұхиттың батысында мекендейтін тарпондар, негізінен, Мексика шығанағы, Флорида және Вест-Индияда орналасқан. Алайда балықшылар оларды жиі ұстап тұрады. Ғылыми зерттеулер 80 жылдан астам уақыт бойы мектептер Панама каналы арқылы Атлантикадан Тынық мұхитқа және кері қарай көшіп келгенін көрсетеді. Таранның тұздылығы әртүрлі, ал азық алу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, олардың көшіп-қонуына тек су температурасы ғана кедергі келтіреді. Олар су температурасын артық көреді; төмен температурада олар белсенді болмайды, төмен температурада олар өлімге әкелуі мүмкін. Сан-Хуан өзенінде және Никарагуа көлінде тарпонның үлкен қауымдастығы кездеседі. Тынық мұхит жағалауында Коста-Рикаға бір топ адам қоныстанды. Атлантикалық тарпон ашық мұхитта ұрық шығаратын топтарда көбейеді. Атлантикалық тарпонның лептоцефалия деп аталатын бірегей личинкалық сатысы сүйекті балық, қыз балық және балықпен бөліседі. Басқа балықтардың личинкаларынан айырмашылығы, бұл личинкалар тамақ жемейді, өйткені олардың ұзын, жұқа денелері өте аз энергия талап етеді. Бұл тістер олардың ауыздарынан қалдықтарды алып тастау үшін алға қарай қарай өседі. Лептоцефалилер жасөспірімдерге айналып, жағаға жетеді, көбінесе оттегі мөлшері өте төмен, тоңазытқышқа төзімді емес суға. Үш жасқа толғанда Атлантикалық тарпон осы судың арғы жағындағы мекендерден жағалауға жақын орналасқан әртүрлі мекендерге көшіп кетеді, олар тез өседі, бірақ негізінен ұзындығы бойынша емес. Сегіз жасында Атлантикалық тарпон жыныстық жетілуіне жетеді және ұзындығы мен көлемін арттыра бастайды. Өсу қарқыны да осы кезеңде еркектер әйелдерге қарағанда баяу өседі. Жыныстық жағынан жетілген атлантикалық тарпон ұрық шашу үшін көшіп-қонуды бастайды.