Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Добс-Линн - Шотландиядағы Моффат пен Селкирк арасындағы A708 жолының солтүстігінде орналасқан Дамфрис пен Галлоуэйдегі шағын тік аңғар. Ол Шотландияның Ұлттық қорығына тиесілі Grey Mare's Tail Nature Reserve табиғи қорығының бөлігі болып табылады. Дәстүрге сәйкес, Добс-Линн Хальберт Добсонның атымен аталған, ол ХVІІ ғасырдың соңында Өкiмет әскерлерiнен қашып, онда бас сауғалаған. Добс-Линн геологияда маңызды, өйткені ол Ордовик және Силур кезеңдерінің арасындағы шекараны белгілейтін және геологиялық уақыт шкаласында Лландовир дәуірінің негізін белгілейтін Глобалды шекаралық стратотиптік бөлім мен нүктесінің (GSSP) орналасқан жері. Добс-Линн 1984 жылы Халықаралық геологиялық ғылымдар одағымен GSSP ретінде ратификацияланды. Шекара - бұл Parakidograptus acuminatus және Akidograptus ascensu граптолиттерінің бірінші пайда болуы ретінде анықталады. Сланцевый бөлімде сондай-ақ хитинозоалар мен конодонттар бар, бірақ олардың екеуі де жақсы сақталмаған. Добс Линннің граптолитті биостратиграфикалық реттілігін басқа жерлердегі терең емес су реттіліктерімен байланыстыру қиындығы үшін сынға алынды, дегенмен стратотип сонымен қатар әлемде анықталатын соңғы ордовик дәуіріндегі көміртек 13 изотоптық экскурсияға сәйкес келеді. Бұл аймақты алғаш рет XIX ғасырдың аяғында Чарльз Лапворт зерттеген. Оның еңбегі стратиграфиялық реттілікті түсіну әдісі ретінде қазба граптолиттерін қалыптастырды. Лапворт белгілеген аймақтарды санап, аймақтың жақындағырақ сипаттамасы Британдық аймақтық геология монографиясында берілген. Лапворттың жұмысына дейін Оңтүстік биіктіктердегі силурлік тау жыныстары бір реттілікті құрады деп ойланған, оның қалыңдығы шамамен 6000 м болуы керек. Добс-Линннің әсер ету аймақтарындағы белгілі бір граптолит түрлерін анықтау арқылы Лапворт, Силурлық шөгінділермен сәйкес келетін, биік жерлер басқа жерлерде, қайта-қайта бүгіліп, бүлінген, бір қабаттың бірнеше рет қайталануымен, жиі кері қарайтын, әлдеқайда жұқа қабаттан тұратындығын көрсете алды. Седименттік тау жыныстарының реттілігі кері айналуы мүмкін деген түсінік Лапворттың да қатысы бар жоғарғы таулар даусын шешуде маңызды рөл атқарды.
Dob's Linn is a small steep valley in Dumfries and Galloway, just north of the A708 road between Moffat and Selkirk, in Scotland. It is part of the Grey Mare's Tail Nature Reserve which is owned by the National Trust for Scotland. According to tradition, Dob's Linn is named for a covenanter, Halbert Dobson, who took refuge there from Government troops during The Killing Time in the late 17th century. Dob's Linn is important in geology as the location of the Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) which marks the boundary between the Ordovician and Silurian periods, and marks the base of the Llandovery epoch, on the geologic time scale. Dob's Linn was ratified as the GSSP by the International Union of Geological Sciences in 1984. The boundary is defined as the first appearance of graptolites Parakidograptus acuminatus and Akidograptus ascensu 1.6 m above the base of the Birkhill Shale Formation. The shale section also contains chitinozoa and conodonts, but neither are well preserved. Dob's Linn has been criticized for the difficulty in relating its graptolite biostratigraphic sequence with shallow water sequences elsewhere, although the stratotype also appears to correspond with a carbon 13 isotope excursion in the latest Ordovician which can be identified worldwide. The area was first studied by Charles Lapworth in the late 19th century. His work established fossil graptolites as a method of understanding stratigraphic sequences. A more recent description of the area, enumerating the zones established by Lapworth, is given in the British Regional Geology Monograph. Before Lapworth's work, it was thought that the Silurian rocks of the Southern Uplands formed a single sequence, that would have to be about 6000m in thickness. By his identification of particular graptolite species in different zones of the Dob's Linn exposure, Lapworth was able to demonstrate that the Uplands consist of a much thinner layer, consistent with Silurian deposits elsewhere, that had been repeatedly folded and faulted, with multiple repetitions of the same strata, often upside down. The understanding that sequences of sedimentary rocks could be inverted played an important part in the later resolution of the Highlands Controversy in which Lapworth was also involved.