Кіріспе

AMD Opteron – AMD-нің x86 серверлік және жұмыс станциясы процессорларының бұрынғы желісі, және AMD64 командалар жиынтығын қолдайтын алғашқы процессор (көбінесе x86 64 деп аталады). Ол 2003 жылдың 22 сәуірінде SledgeHammer ядросымен (K8) шығарылды және серверлер мен жұмыс станциялары нарығында, әсіресе Intel Xeon процессорымен салыстырылатын сегментте бәсекелесу үшін жасалған. AMD K10 микроархитектурасына негізделген процессорлар (Barcelona кодовый атымен) 2007 жылдың 10 қыркүйегінде жарияланды, оларда жаңа төрт ядролық конфигурация болды. Соңғы шығарылған Opteron процессорлары – Piledriver негізіндегі Opteron 4300 және 6300 сериялы процессорлар, олардың кодовый аттары "Сеул" және "Абу-Даби". 2016 жылдың қаңтарында ARMv8 A негізіндегі Opteron брендті SoC шығарылды, бірақ бұл Opteron брендті өнімдер желісінің бастапқы Opteron технологиясымен қандай байланысы бар екені, серверлер саласындағы мақсатынан басқа, белгісіз.

Көп процессорлы мүмкіндіктері

Көп процессорлы жүйелерде (бір аналық платада бірден көп Opteron процессорлары), процессорлар жоғары жылдамдықты HyperTransport байланыстары арқылы Direct Connect Architecture пайдаланып байланысады. Әрбір процессор бағдарламашыға көрінбейтін түрде басқа процессордың негізгі жадына қол жеткізе алады. Opteron-ның көп процессорлы тәсілі стандартты симметриялық көп процессорлы тәсілден өзгеше; барлық процессорлар үшін бір жад блогы болған орнына, әрбір процессордың жеке жады болады. Осылайша, Opteron – біркелкі емес жадқа қол жеткізу (NUMA) архитектурасы. Opteron процессорлары тікелей 8 процессорлық конфигурацияны қолдайды, оны орта деңгейдегі серверлерде кездестіруге болады. Кәсіптік деңгейдегі серверлер әрбір серверде 8-ден астам процессорды қолдау үшін қосымша (және қымбат) маршрутизациялық чиптерді пайдаланады. Әртүрлі есептеу сынақтарында Opteron архитектурасы Intel Xeon-нан жақсы көп процессорлы масштабталуды көрсетті, себебі Xeon QPI пайда болғанға дейін нүктеден нүктеге байланыс жүйесіне ие болмады және Nehalem дизайнымен жад контроллерлерін интеграциялады. Бұл негізінен қосымша Opteron процессорларын қосу жад енінің артуына байланысты, ал Xeon жүйелерінде мұндай нәтиже әрқашан болмайды, сондай-ақ Opteron коммутациялық матрицаны пайдаланады, емес ортақ шинаны. Атап айтқанда, Opteron-ның интеграцияланған жад контроллері процессорға жергілікті RAM-ға өте жылдам қол жеткізуге мүмкіндік береді. Керісінше, көп процессорлы Xeon жүйелерінде процессорлар арасындағы және процессор мен жад арасындағы байланыс үшін тек екі ортақ шина ғана бар. Типик Xeon жүйесінде процессорлар санының артуымен ортақ шинаға талас туып, есептеу тиімділігі төмендейді. Intel, Intel Core i7 процессорлар отбасы және олардың Xeon түйіндемелері үшін Opteron-ға ұқсас жад архитектурасына көшті.

939-шы тұйық

AMD Socket 939 Opterons-ты шығарды, бұл төмен деңгейдегі серверлер мен жұмыс станциялары үшін аналық платалардың бағасын төмендетті. 1 МБ L2 кэшке ие болуынан басқа (Athlon 64 үшін 512 КБ-қа қарсы), Socket 939 Opterons Сан-Диего және Толедо ядролы Athlon 64 процессорларымен бірдей, бірақ олардың ядроларына мүмкін болғаннан төмен сағаттық жиілікте жұмыс істейді, осылайша олардың тұрақтылығы артады.

АМ2 розеткасы

Сокет AM2 Opteron процессорлары тек бір чиптік серверлер үшін қол жетімді. "Санта-Ана" кодовый атымен белгілі, F нұсқасының екі ядролы AM2 Opteron процессорлары 2 × 1 МБ L2 кэшке ие, көптеген Athlon 64 X2 процессорларынан айырмашылығы, олар 2 × 512 КБ L2 кэшке ие. Бұл процессорлардың модельдері 1210-нан 1224-ке дейін нөмірленеді.

АМ2+ розеткасы

AMD 2007 жылы бір процессорлық серверлер үшін Socket AM2+ ұясында үш төрт ядролы Opteron процессорын ұсынды. Бұл процессорлар 65 нм технологиясымен өндірілді және Agena Phenom X4 процессорларымен ұқсас. Socket AM2+ төрт ядролы Opteron процессорлары "Будапешт" кодолық атымен белгіленді. Socket AM2+ Opteron процессорлары 1352 (2,10 ГГц), 1354 (2,20 ГГц) және 1356 (2,30 ГГц) модельдік нөмірлерімен шығарылды.

АМ3 розеткасы

AMD 2009 жылы бір процессорлық серверлер үшін Socket AM3 ұясында үш төрт ядролы Opteron процессорын ұсынды. Бұл процессорлар 45 нм технологиясымен өндірілді және Deneb негізіндегі Phenom II X4 процессорларына ұқсас. Socket AM3 төрт ядролы Opteron процессорлары "Сузука" кодолық атымен белгіленді. Бұл процессорлардың модельдері 1381 (2,50 ГГц), 1385 (2,70 ГГц) және 1389 (2,90 ГГц) болып табылады.

Сокет AM3+

AM3+ ұясы 2011 жылы ұсынылды және ол Bulldozer микроархитектурасы үшін AM3-тің өзгертілген нұсқасы болып табылады. AM3+ корпусындағы Opteron процессорлары Opteron 3xxx деп аталады.

F сокет

F сокеті (LGA 1207 контактілері) – AMD Opteron сокетінің екінші буыны. Бұл сокет Santa Rosa, Barcelona, Shanghai және Istanbul аталымды процессорларын қолдайды. "Жабық торлы массив" (lidded land grid array) сокеті DDR2 SDRAM қолдауын қосады және HyperTransport 3 нұсқасының жақсартылған байланысын қамтамасыз етеді. Физикалық тұрғыдан сокет пен процессор жиынтығы дерлік бірдей, бірақ 1207 FX сокетімен толық үйлесімді емес.

G34 розеткасы

G34 ұясы (LGA 1944 контактілері) – C32 ұясымен қатар Opteron ұяларының үшінші буынының бірі. Бұл ұя Magny Cours Opteron 6100, Bulldozer негізіндегі Interlagos Opteron 6200 және Piledriver негізіндегі "Абу-Даби" Opteron 6300 сериялы процессорларын қолдайды. Бұл ұя төрт каналды DDR3 SDRAM-ды (CPU ядросының әрқайсысына екі каналдан) қолдайды. Алдыңғы көппроцессорлық Opteron ұяларынан айырмашылығы, Socket G34 процессорлары дәстүрлі тіркелген ECC RAM-нан өзге, буферленбеген ECC немесе ECC емес RAM-мен де жұмыс істей алады.

C32 тұйық

C32 ұясы (LGA 1207 контактілері) Opteron ұяларының үшінші буынының тағы бір мүшесі болып табылады. Бұл ұя физикалық тұрғыдан F ұясына ұқсас, бірақ F ұясының процессорларымен үйлесімді емес. C32 ұясы DDR3 SDRAM-ды қолданады және тек DDR2 SDRAM-ды қолдана алатын F ұясы процессорларын орнатудан қорғау үшін басқаша кілттеледі. G32 ұясы сияқты, C32 ұясы процессорлары тіркелген ECC SDRAM-дан өзге, буферленбеген ECC немесе ECC емес RAM-ды да қолдана алады.

Микроархитектураны жаңарту

Opteron желісі AMD K10 микроархитектурасын енгізу арқылы жаңартылды. 2007 жылдың үшінші тоқсанында шығарылған жаңа процессорлар (коды Барселона), жадты алдын ала жүктеу, болжамды жүктемелер, SIMD орындау және тармақталу болжауы сияқты бірқатар жақсартуларды қамтиды, бұл K8 негізіндегі Opteron процессорларымен салыстырғанда айтарлықтай өнімділікке қол жеткізуге мүмкіндік береді, қуат тұтыну деңгейі сақталған күйінде. 2007 жылы AMD жаңа процессорлардың «күнделікті орташа» пайдалану кезіндегі қуат тұтынуын сипаттау жүйесін ұсынды, ол орташа CPU қуаты (ACP) деп аталды.

FT3 розеткасы

Opteron X1150 және Opteron X2150 APU BGA 769 немесе Socket FT3 арқылы қолданылады.

Тану

Custom PC журналының 2010 жылғы ақпандағы санында (Ұлыбританияда шығатын, компьютерлік аппараттауға арналған журнал) AMD Opteron 144 (2005 жылғы жазда шығарылған) "Аппараттық даңқ залына" енді. Ол төмен құны мен штаттық жылдамдығынан әлдеқайда жоғары жылдамдықпен жұмыс істеу қабілетіне байланысты "барлық уақытта жасалған ең жақсы разгонға арналған процессор" деп сипатталды. (Custom PC мәліметінше, ол "ауада шамамен 3 ГГц" жылдамдықпен жұмыс істей алатын.)