Германия, Австро-Венгрия және Италия арасындағы үштік одақ (1882) – әскери-саяси альянс. Балқандардағы жағдай, Италияның Франциямен құпия келісімі талданды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германия, Австрия-Мажарстан және Италия арасындағы одақ
Alliance between Germany, Austria Hungary, and Italy
Үшжақты одақ – Германия, Австрия-Мажарстан және Италия арасындағы қорғаныс әскери одақ. Ол 1882 жылдың 20 мамырында құрылды.
The Triple Alliance was a defensive military alliance between Germany, Austria Hungary, and Italy. It was formed on 20 May 1882
1902 жылдың маусым айында одақ жаңартылғаннан кейін көп ұзамай Италия Францияға жасырын түрде ұқсас кепілдік берді. Арнайы келісім бойынша, Австрия-Мажарстан мен Италия Балқандағы жағдайды алдын ала кеңеспей өзгерте алмайтын еді. 1883 жылдың 18 қазанында Румыния королі I Кароль өзінің премьер-министрі Ион К. Брэтиану арқылы Үшжақты одақты қолдауға құпия уәде берді, бірақ кейіннен Австрия-Мажарстанды агрессор деп есептегендіктен Бірінші дүниежүзілік соғыста бейтарап қалды. 1902 жылдың 1 қарашасында, Үшжақты одақ жаңарғаннан кейін бес ай өткен соң, Италия Франциямен өзара түсіністікке келді, егер біреуіне шабуыл жасалса, екеуі де бейтарап болады. 1914 жылдың тамызында Австрия-Мажарстан қарсыласы – Үшжақты Антантамен соғысқа түскенде, Италия Австрия-Мажарстанды агрессор деп санай отырып, бейтараптығын жариялады. Италия 1912 жылы Үшжақты одақтың жаңаруында келісілгендей, Балқандағы жағдайды өзгерту алдында кеңесіп, өтемақы туралы келісу міндеттемесін де орындамады. Үшжақты одақ (Италияны бейтарап ету мақсатында) және Үшжақты Антанта (Италияны қақтығысқа тарту мақсатында) екеуімен параллель келіссөздер жүргізгеннен кейін, Италия Үшжақты Антанта тарапына шығып, Австрия-Мажарстанға соғыс жариялады.
Shortly after renewing the Alliance in June 1902, Italy secretly extended a similar guarantee to France. By a particular agreement, neither Austria Hungary nor Italy would change the status quo in the Balkans without previous consultation. On 18 October 1883 Carol I of Romania, through his Prime Minister Ion C. Brătianu, had also secretly pledged to support the Triple Alliance, but he later remained neutral in the First World War due to viewing Austria Hungary as the aggressor. On 1 November 1902, five months after the Triple Alliance was renewed, Italy reached an understanding with France that each would remain neutral in the event of an attack on the other. When Austria Hungary found itself at war in August 1914 with the rival Triple Entente, Italy proclaimed its neutrality, considering Austria Hungary the aggressor. Italy also defaulted on the obligation to consult and agree to compensations before changing the status quo in the Balkans, as agreed in 1912 renewal of the Triple Alliance. Following parallel negotiation with both Triple Alliance (which aimed to keep Italy neutral) and the Triple Entente (which aimed to make Italy enter the conflict), Italy sided with the Triple Entente and declared war on Austria Hungary.
Германия
Үшжақты одақ құруға негізінен Германияның канцлері Отто фон Бисмарк жауапты болды. Оның басты мақсаты 1871 жылы Германияны біріктіргеннен кейін Еуропадағы жағдайды сақтап қалу болды. Ол Францияның Эльзас-Лотарингияны қайтаруға көмектесетін одақтастар табуынан ерекше алаңдады. Австрия-Венгрия мен Италияға шабуыл жасалған жағдайда көмек көрсетуге уәде беру арқылы Бисмарк оларды Германияға тәуелді етуге және француздық әрекеттерге немқұрайлы болуға тырысты.
The man chiefly responsible for the Triple Alliance was Otto von Bismarck, the Chancellor of Germany. His primary goal was to preserve the status quo in Europe after he had unified Germany in 1871. He was particularly concerned about France finding allies to help it regain Alsace Lorraine. By promising to aid Austria Hungary and Italy in the event of attack, Bismarck sought to make them somewhat dependent on Germany and therefore unsympathetic to French adventures.
Австрия-Мажарстан
1870-ші жылдардың соңында Италия мен Германияның жаңа күштер ретінде өркендеуі Австрияның Италия түбегіндегі және Орталық Еуропадағы аумақтық мүдделеріне тосқауыл қойды. Осман империясының әлсіреуі мен реформаларының сәтсіз аяқталуы салдарынан, Балқандағы славян халықтарының наразылығы күшейді, бұл Ресей мен Австрия-Мажарстан үшін аймақта кеңеюге мүмкіндік туғызды. 1876 жылы Ресей Балқанды бөлісуді ұсынды, бірақ венгр саясаткері Гюла Андраши одан бас тартты, себебі Австрия-Мажарстан бұрыннан-ақ "қаныққан" мемлекет еді және қосымша территорияны қабылдауға шамасы жетпейді. Осылайша, империяның барлығы жаңа стильдегі дипломатиялық тартысқа тартылды, оның бастамасын Андраши жасады, бұл тартыс негізінен Босния мен Герцеговина провинциясы төңірегінде өрбіді. Бұл аймақ көбінесе славян халқымен қоныстанған және әлі де Осман империясының бақылауында болды. Ұлы Балқан дағдарысынан кейін, 1878 жылдың тамызында Австрия-Мажарстан әскерлері Босния мен Герцеговинаны басып алды, ал 1908 жылдың қазанында Австрия-Мажарстан Босния мен Герцеговинаны Австрияға немесе Мажарстанға қосып алмастан, қаржы министрлігінің бақылауындағы ортақ иелік ретінде аннексиялады. Босния мен Герцеговинаны басып алу Ресейдің Бессарабияға жасаған шабуылына жауап ретінде жасалды. Сербияны бақылау мәселесінде Осман және Ресей империялары арасында делдалдық жасауға тырысқан Австрия-Мажарстан, империялар арасындағы қақтығыс соғысқа ұласқанда бейтараптық жариялады. Бұл 1881 жылы Францияның Тунисді басып алуына наразылық білдірумен көрінді, итальяндық баспасөз бұл оқиғаны "Тунис соққысы" (Schiaffo di Tunisi) деп атады, көптеген итальяндықтар оны болашақ колония деп қарады. Одаққа қосылу арқылы Италия, егер басқа елдерден агрессия болса, қолдау алатынына үміттенді. Негізгі одаққа сәйкес, кез келген қол қойған ел егер басқа екі ел шабуыл жасаса, одақтас елдерге көмектесуге міндетті болды. Германия 1870 жылы Францияға қарсы соғыста жеңіске жеткендіктен, Италия үшін табиғи одақтас болды. Осылайша Италия өзінің тарихи қарсыласы Австрия-Мажарстанмен келісімге келді, оған қарсы Италия алғашқы шартқа қол қойғанға дейін 34 жыл ішінде үш рет соғысқан еді. Дегенмен, итальяндық қоғамдық пікір өз елінің Австрия-Мажарстанмен одақтасуына, Италияның бірігуінің бұрынғы қарсыласы және Трентино мен Истриядағы итальяндықтар қоныстанған аудандар итальяндық ирредентистердің басып алынған территориялары ретінде қарастырылған мемлекетпен одақтасуына ынтасыз болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары көптеген көрнекті әскери сарапшылар Италия үлкен қақтығыс кезінде өз одақтасы деп саналатын елге шабуыл жасайды деп болжады. Өз тарапынан, Австрия-Мажарстан Бас штабы 1903 жылдан бері Римге қарсы соғыс жоспарларын сақтап келді. Өзара күдіктер екі ел арасындағы шекараны нығайтуға және 20 ғасырдың басындағы жылдары баспасөз беттерінде соғыс туралы болжамдарға әкелді. 1911 жылы Австрия-Мажарстан Бас штабының бастығы граф Франц Конрад фон Хётцендорф Италияның болжамды одақтасына қарсы алдын ала соққы беруді жақтады. Бұл болжам Италияның Ливияны басып алуы және аннексиялауымен күшейді, бұл оны Германия қолдаған Осман империясымен қақтығысқа түсірді.
By the late 1870s, Austrian territorial ambitions in both the Italian Peninsula and Central Europe had been thwarted by the rise of Italy and Germany as new powers. With the decline and the failed reforms of the Ottoman Empire, Slavic discontent in the occupied Balkans grew, which both Russia and Austria Hungary saw as an opportunity to expand in the region. In 1876, Russia offered to partition the Balkans, but the Hungarian statesman Gyula Andrássy declined because Austria Hungary was already a "saturated" state and could not cope with additional territories. The whole empire was thus drawn into a new style of diplomatic brinkmanship, which was first conceived of by Andrássy, centering on the province of Bosnia and Herzegovina, a predominantly Slav area that was still under the control of the Ottoman Empire. On the heels of the Great Balkan Crisis, Austro Hungarian forces occupied Bosnia and Herzegovina in August 1878, and Austria Hungary eventually annexed Bosnia and Herzegovina in October 1908 as a common holding under the control of the finance ministry, rather than attaching it to either Austria or Hungary. The occupation of Bosnia Herzegovina was a step taken in response to Russian advances into Bessarabia. Unable to mediate between the Ottoman and the Russian Empires over the control of Serbia, Austria–Hungary declared neutrality when the conflict between the empires escalated into war. That was reflected in anger at the French seizure of Tunisia in 1881, the so called Schiaffo di Tunisi by Italian press, which many Italians had seen as a potential colony. By joining the Alliance, Italy hoped to guarantee itself support in case of foreign aggression. The main alliance compelled any signatory country to support the other parties if two other countries attacked. Germany had won a war against France in 1870 and was a natural ally for Italy. Thus, Italy found itself coming to terms with its historical enemy, Austria Hungary, against which Italy had fought three wars in the 34 years before the signing of the first treaty. However, Italian public opinion remained unenthusiastic about their country's alignment with Austria Hungary, a past enemy of Italian unification and whose Italian populated districts in the Trentino and Istria were seen as occupied territories by Italian irredentists. In the years before World War I, many distinguished military analysts predicted that Italy would attack its supposed ally in the event of a large scale conflict. On its own hand, the Austro Hungarian General Staff maintained at least from 1903 plans for a possible war against Rome. Mutual suspicions led to reinforcement of the frontier and speculation in the press about a war between the two countries into the first decade of the 20th century. As late as 1911, Count Franz Conrad von Hötzendorf, the chief of the Austro Hungarian General Staff, was advocating a preemptive strike against Austria's supposed Italian ally. That prediction was strengthened by Italy's invasion and annexation of Libya, bringing it into conflict with the German backed Ottoman Empire.
Румыния
Румыния королі Кароль I неміс тегінен шыққан болатын. Оның Румынияны Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы тұрақтылық орталығына айналдыру ниеті, Ресейдің кеңеюінен сескенуі және Бессарабия үшін болған талас-тартыстар оның 18 қазан 1883 жылы Румынияны Үштік одаққа құпия түрде қосылуына себеп болды. Бұл жайлы король мен бірқатар румыниялық саясаткерлер ғана білді. Румыния мен Австрия-Мажарстан Ресей, Сербия немесе Болгария шабуыл жасаған жағдайда бір-біріне көмектесуге міндеттенді. Дегенмен, Румыния мен Венгрия арасында бірнеше дау болды, олардың ең маңыздысы – Трансильваниядағы румындардың мәртебесі және қауымдық құқықтары. Румыния Балқан соғыстары мен 1913 жылғы Бухарест шартынан кейін аймақтық держава мәртебесіне қол жеткізді. Бірақ бір жылдан соң Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. Румыния бейтараптық саясатын ұстанды, сол кезде Орталық державалар мен Одақтастар Румынияны өз жақтарына тартуға тырысты. Соңында, 1916 жылы Румыния Одақтастарға қосылды, себебі оларға венгр халқы көп қоныстанған жерлерді беруге уәде берілген еді. Румынияның соғыс басталғанда Үштік одақпен бірге болмауының ресми себебі Италияның себебімен сәйкес келді: Үштік одақ – қорғаныс одағы болғандықтан, Германия мен Австрия-Мажарстан шабуылға шықты.
King Carol I of Romania was of German ancestry, which, combined with his wish to turn Romania into a centre of stability in Southeastern Europe and his fear of Russian expansion and the competing claims on Bessarabia, led to Romania secretly joining the Triple Alliance on 18 October 1883. Only the King and a handful of senior Romanian politicians knew about it. Romania and Austria Hungary pledged to help each other in the event of a Russian, Serbian or Bulgarian attack. There were, however, several disputes between Romania and Hungary, the most notable being the status and community rights of Romanians in Transylvania. Romania eventually managed to achieve the status of regional power in the aftermath of the Balkan Wars and the 1913 Treaty of Bucharest, but less than a year later, World War I started, and Romania, after a period of neutrality in which both the Central Powers and the Allies tried persuading Romania to join their respective sides, eventually joined the Allies in 1916, after it had been promised significant Romanian inhabited Hungarian lands. Romania's official reason for not siding with the Triple Alliance when the war started was the same as Italy's: The Triple Alliance was a defensive alliance, but Germany and Austria Hungary had taken the offensive.