Кіріспе

Мәнiпур, Үндістан Жiрибам (Meitei pronunciation:/jee ree baam/) - Үндістанның Мәнiпур штатының Жiрибам ауданындағы муниципальдық кеңес. Бұл Манипурдың ең жылдам дамып келе жатқан қалаларының бірі. Қала Ассамның Качар ауданына жақын орналасқан штаттың батыс шекарасында орналасқан. Оны Манипурдың батыс қақпасы деп те атайды. Жирибам қаласында метейлер, бенгалдар және басқа да қауымдар тұрады.

Тарих

Жирибамның жазылған тарихы британдықтардың отарлау кезеңінде басталған. XIX ғасырдың басында бірнеше тайпалар мен діни топтар Жири өзенінің бойындағы аймаққа көшіп келе бастады. Бұл дәуірде Жири өзені атақты жер болып, Жирибам ірі сауда орталығы болды. Бұл аймақты 1891 жылдан 1941 жылға дейін Махараджа Мейдинггу Чурачанд басқарған; ол билік құрған кезде кәмелетке толмаған еді. 1907 жылы Манипур мемлекеттік Дурбары Махараджаға аймақты басқаруға көмектесу үшін құрылды. Чурачандтың ұлы Махараджа Бодхчандра Сингх 1941 жылдан 1955 жылға дейін осы аймақты басқарды. Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1949 жылы 2 қыркүйекте Үндістан үкіметі мен Манипур махаражасы арасында келісімге қол қойылды. Осы келісімнің нәтижесінде 1949 жылы 15 қазанда Манипур аймағы Үндістанға қосылды. 1956 жылғы Одақ аумақтары туралы заң қабылданғаннан кейін Манипур Одақ аумақтарының бірі болды. Сол кезде Имфал штаттың астанасы болып жарияланды. 2017 жылы Манипурдың бенгал қауымынан шыққан кандидат М.Д. Асхаб Уддин Джирибам азшылық қауымының сайлауда жеңіске жеткен алғашқы мүшесі болды.

География

Жирибам қаласы

Климат

Джирибамның климаты ылғалды субтропиктік, қысқа қыстар мен қатты жауын-шашынмен ұзақ жаздармен сипатталады. Кейбір аудандарда қысқы айларда қар жаууы мүмкін. Үндістанның көптеген аймақтарында сияқты, Джирибамда да күшті муссон соғады. Джирибам оңтүстік-батыстағы муссонның тікелей әсерінде орналасқан, сондықтан да басқа жерлерге қарағанда жауын-шашын көп түседі. Жыл сайынғы жауын-шашынның 20-30 пайызы мамыр айында, муссон алдында түседі. Жауын-шашынның 60-70 пайызы маусымның екінші жартысынан қыркүйекке дейінгі жаңбырлы маусымда түседі. Жаңбырлы маусымда орташа жауын-шашын мөлшері Жирибамнан ылғалды, температурасы орташа ыстық. Мамыр мен маусым айлары ең ыстық болып табылады. Ең жоғары температура мамыр айында 40 ° C (104 ° F) шамасында тіркеледі. Күзде ауа температурасы өте қолайлы, ол қыркүйек пен қараша айларына дейін тұрады. Ең төменгі температура желтоқсанның екінші жартысынан қаңтарның бірінші жартысына дейін тіркеледі, онда түнде температура 2,78 ° C (37 ° F) төмен түседі. Алайда, күндері тіпті осы кезеңде де ыңғайлы жылы болады.

Демография

2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша Жирибамның тұрғындарының саны 6426 адам. Ерлер халық санының 49 пайызын, ал әйелдер 51 пайызын құрайды. Жирибам қаласында сауаттылық деңгейі орташа есеппен 73 пайызды құрайды, бұл елдегі 59,5 пайыздық көрсеткіштен жоғары. Ерлердің сауаттылығы 80 пайыз, ал әйелдердің сауаттылығы 66 пайыз. Жирибам қаласында халықтың 13 пайызы алты жасқа толмаған.

Саясат

Жирибам - Сыртқы Манипурдың (Лок Сабха округінің) бөлігі.

Экономика

Жирибам қаласы - ауданның әкімшілік орталығы. Сонымен қатар, бұл аймақта және оның айналасында медициналық, білім беру және коммерциялық нысандар бар. 2001 жылғы санақ бойынша жұмыс істейтін халықтың 80 пайызы ауыл шаруашылығымен айналыспайды және қаланың негізгі қызметі "қызметтер" болып саналады. Халықтың 20 пайызы мемлекеттік қызметкер, бұл басқа салаларға қарағанда көбірек табыс әкеледі.

Көлік

Жирибам темір жол станциясы Манипурдың алғашқы темір жол станциясы болды. Бұл станция Сильчармен байланыс жасайды. Жирибам Имфальмен 111 шақырымдық Жирибам-Тұпул-Имфаль темір жолы арқылы жалғасады. Бұл жол іске қосылғаннан кейін, "Радждани" экспресі сияқты маңызды пойыздар, супер жылдамдықты пойыздар осы жолмен өтеді.