Кіріспе

Қатты ісіктердегі жауаптың бағалау критерийлері (RECIST) - қатерлі ісікпен ауыратын науқастардың ісіктері емдеу кезінде жақсарғанда (" жауап беру "), бір қалыпта қалғанда (" тұрақтандыру ") немесе нашарлағанда (" прогресс ") анықталатын жарияланған ережелердің жиынтығы. Бұл критерийлерді 2000 жылдың ақпан айында Еуропалық онкологиялық зерттеулер және емдеу ұйымы (EORTC), АҚШ Ұлттық онкологиялық институты және Канада Ұлттық онкологиялық институтының клиникалық зерттеулер тобы қоса алғанда халықаралық ынтымақтастық жариялады. Қазіргі уақытта қатқыл ісіктердегі объективті әсерді бағалау үшін онкологиялық емделудің клиникалық сынақтарының көпшілігі RECIST- ті қолданады. Бұл критерийлер 2000 жылдың ақпан айында әзірленіп, жарияланды, ал кейіннен 2009 жылы жаңартылды. Бұл критерийлер пациенттердің жағдайы жақсарғанын немесе жақсармағанын анықтауға арналған емес, өйткені олар пациенттің емес, ісіктің орталығында орналасқан критерийлер. Бұл айырмашылықты емдейтін дәрігерлер де, қатерлі ісікпен ауыратын науқастардың өздері де жасауы керек. Көптеген онкологтар өздерінің күнделікті клиникалық практикасында пациенттерінің қатерлі ісігін қайта-қайта бейнелеу зерттеулері арқылы бақылайды және объективті және симптоматикалық критерийлер негізінде емдеуді жалғастыру туралы шешім қабылдайды. Бұл RECIST нұсқаулары осы шешім қабылдауда рөл атқарады деп ойламайды, егер емдеуші онколог қажет деп таппаса.

Ерекшеліктері

RECIST спецификациясы өлшенетін зақымданулардың ең төменгі мөлшерін белгілейді, зақымданулардың санын шектейді және бір өлшемді өлшемдерді стандарттайды.

Құқықтық негіздеме

Тек бастапқы кезде ауруы өлшенетін науқастарды ғана протоколдарға енгізу керек, онда негізгі мақсат - ісікке объективті жауап. Өлшеуге болатын ауру кем дегенде бір өлшеуге болатын зақымданудың болуы. Егер өлшенетін ауру жалғыз зақымданумен шектелсе, оның неопластикалық сипаты цитология/гистология арқылы расталуы тиіс. Өлшеуге болатын зақымданулар кем дегенде бір өлшемде дәлдігімен өлшенетін зақымданулар, ең үлкен диаметрі ≥20 мм, кәдімгі әдістермен немесе ≥10 мм спиральді КТ-сканермен. Өлшеуге болмайтын зақымданулар барлық басқа зақымданулар, соның ішінде кіші зақымданулар (ең үлкен диаметрі < 20 мм, кәдімгі әдістермен немесе < 10 мм, спиральді КТ сканерлеумен), яғни сүйек зақымданулары, лептоменгеялық ауру, асцит, плевралық/ перикардтық төгілу, сүт қабыну ауруы, лимфангит/ өкпе қабыну, цистикалық зақымданулар, сондай-ақ бейнелеу әдістерімен расталмаған және соңынан ерілмеген құрсақ массалары. Барлық өлшемдер метрикалық жазумен, билік немесе калибрлер арқылы алынады және жазылады. Барлық бастапқы бағалаулар емді бастағанға дейін мүмкіндігінше жақын және емді бастағанға дейін 4 аптадан бұрын жүргізілмеуі керек. Бастапқы кезде және бақылау кезінде анықталған және мәлімделген әр зақымдануды сипаттау үшін бірдей бағалау әдісі мен әдісі қолданылуы тиіс. Клиникалық зақымданулар тек қана беткі (мысалы, тері түйіндері мен сезінетін лимфа түйіндері) болған кезде ғана өлшенетін болып есептеледі. Тері зақымданулары кезінде зақымданудың көлемін бағалау үшін сызықшаны қоса алғанда, түстер фотосуреті арқылы құжаттама жасау ұсынылады.

Өлшеу әдістері

КТ және МРТ - жауапты бағалау үшін таңдалған мақсатты зақымдануларды өлшеу үшін қазіргі кездегі ең жақсы және қайталанатын әдістер. Кәдімгі КТ және МРТ кесінділері 10 мм немесе одан аз қалыңдықтағы кесінділермен бір-біріне жақын жүргізілуі тиіс. Спиральды КТ 5 мм жалғасты реконструкция алгоритмімен орындалуы тиіс. Бұл кеуде, құрсақ және жамбас бездерінің ісіктеріне қатысты. Бас, мойын және аяқ-қол ісіктері үшін әдетте арнайы ем-шара қажет. Кеуде рентгеніндегі зақымданулар анық анықталған және ауамен қоршалған болса, өлшенетін зақымданулар ретінде қабылданады. Алайда КТ артық. Зерттеудің негізгі қорытынды нүктесі объективті жауаптың бағалауы болған кезде, ісіктің зақымдануын өлшеу үшін УЗИ (US) қолданылмауы керек. Алайда, бұл - беткі жағы сезінетін лимфа түйіндерін, тері асты зақымдануларын және қалқанша безінің түйіндерін клиникалық өлшеудің ықтимал баламасы. US сонымен қатар әдетте клиникалық тексеру арқылы бағаланатын беткі зақымданулардың толық жоғалуын растау үшін пайдалы болуы мүмкін. Эндоскопия мен лапароскопияны объективті ісікті бағалау үшін пайдалану әлі толық және кеңінен расталған жоқ. Мұндай орталықтарды пайдалану үшін күрделі жабдықтар мен жоғары деңгейдегі мамандар қажет, олар тек кейбір орталықтарда ғана болуы мүмкін. Сондықтан, осындай әдістерді объективті ісіктің жауабын анықтау үшін арнайы орталықтарда тек қана тексеру мақсатында қолдану керек. Алайда, мұндай әдістер биопсия алынғанда толық патологиялық жауапты растауда пайдалы болуы мүмкін. Реакцияны бағалау үшін тек ісіктік маркерлерді ғана қолдануға болмайды. Егер маркерлер бастапқыда норманың жоғарғы шегінен жоғары болса, онда олар пациенттің толық клиникалық жауапқа ие екендігіне көз жеткізу үшін, барлық зақымданулар жойылған кезде нормаға көшуі керек. Ситология мен гистологияны PR және CR арасындағы айырмашылықты сирек жағдайларда (мысалы, емделгеннен кейін, қалған игі зақымданулар мен қалған қатерлі зақымданулар арасындағы айырмашылықты анықтау үшін, мысалы, түйіндік жасушалардағы ісіктерде) ажырату үшін қолдануға болады.

"Нысаналы" және "Нысанасыз" зақымданулардың бастапқы құжаттамасы

Барлық зақымдардың өлшенуі, ең көп дегенде, бір мүшеге 2 зақым және барлығы 5 зақым, барлық зақымданған мүшелердің өкілі ретінде белгіленген және бастапқы кездегі зақымдар ретінде тіркелуі және өлшенуі тиіс. Мақсатты зақымданулар олардың көлеміне (ең үлкен диаметрлі зақымданулар) және олардың қайталанатын дәл өлшемдерге (бейнелеу әдістерімен немесе клиникалық) жарамдылығына байланысты таңдалуы керек. Барлық мақсатты зақымданулар үшін ең үлкен диаметрдің (LD) қосындысы есептеледі және базалық LD қосындысы ретінде көрсетіледі. Негізгі LD жиынтығы объективті ісіктің жауаптарын сипаттау үшін эталон ретінде қолданылады. Барлық басқа зақымданулар (немесе аурудың орын алған жерлері) мақсатты емес зақымданулар ретінде анықталуы керек және бастапқыда тіркелуі керек. Бұл зақымдануларды өлшеу қажет емес, бірақ олардың бар-жоғын бақылау кезінде ескерту керек.

Иммуноонкология

RECIST критерийлері иммунотерапия үшін қиындықтар тудырады, сондықтан 2009 жылы иммундық жауап критерийлері әзірленді және кейбір иммунотерапиялық клиникалық сынақтарда қолданылады.

Тарих

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 1981 жылы алғашқы ісіктің реакция критерийлерін жариялады. Алайда, арнайы құжаттарда нақтылық жоқ, бұл критерийлерді түзету мен тұжырымдарды өзгертуге әкелді. 1990 жылдардың ортасында жауап беру критерийлерін жеңілдету және стандарттау үшін Халықаралық жұмыс тобы құрылды; содан кейін ол 2000 жылы RECIST жариялады. Бұл жаңа критерийлер реттеуші органдарда кеңінен қолданылды. АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы бекіткен жаңа қатерлі ісік дәрілерінің орташа жауап көрсеткіші салыстырмалы тәуекел ретінде 1, 38x мен 2, 37x аралығында.