Кіріспе

Британдық коммерциялық емес медициналық зерттеулерді шолу (1993 жылы құрылған)

Кокрейн – денсаулық сақтау саласындағы араласулар туралы дәлелдерге негізделген шешімдерді қабылдауға көмектесу үшін медициналық зерттеулердің нәтижелерін жинақтау мақсатымен құрылған британдық халықаралық қайырымдылық ұйымы. Оған әлемнің әртүрлі зерттеу институттарында орналасқан 53 шолу тобы кіреді. Кокрейннің бүкіл әлемнен шамамен 30 000 ерікті сарапшысы бар. Ұйым денсаулық сақтау саласындағы араласулар мен диагностикалық тесттерді жүйелі түрде қарап шығып, нәтижелерін Кокрейн кітапханасында жариялайды. Мысалы, еңбек қорғау саласындағы кейбір шолулар кездейсоқ емес байқау зерттеулерінің, сондай-ақ бақылаудағы бұрынғы-кейінгі (CBA) зерттеулерінің және үзіліс тізбегі зерттеулерінің нәтижелерін де қамтиды.

Тарих

Кокрейн, бұрын Кокрейн ынтымақтастығы деп аталған, 1993 жылы Иэн Чалмерс басшылығымен құрылды. Ол Арчи Кокрейннің денсаулық сақтау саласындағы барлық қатысты рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің жүйелі және жаңартылған шолуларын жүргізуге жасаған шақыруына жауап ретінде дамыды. 1998 жылы Кокрейн экономикалық әдістемелер тобы (CEMG) денсаулық сақтау экономикасы, дәлелге негізделген медицина және жүйелі шолулар негізінде шешім қабылдауды жеңілдету үшін құрылды. Кокрейн жүктілік және босандыру кезінде бақыланатын зерттеулерді дайындау және жүргізу әдістемелерін кеңінен қолдануды ұсынды, бұл ұсыныс Ұлттық денсаулық сақтау қызметін қолдау мақсатымен басталған Ғылыми-зерттеу және даму бағдарламасымен қабылданды. Майкл Пекхэм басқарған NHS ғылыми-зерттеу және даму бағдарламасы арқылы «Кокрейн орталығын» құруға қаржы бөлінді, ол Ұлыбританияда және басқа елдердегі әріптестермен денсаулық сақтаудың барлық салаларында рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің жүйелі шолуларын жеңілдету үшін бірлесіп жұмыс істейді. 2004 жылы Кэмпбелл ынтымақтастығы CEMG-мен бірігіп, Кэмпбелл және Кокрейн экономикалық әдістемелер тобын (CCEMG) құрды. 2013 жылы ұйым дамытушы елдердегі мамандарды Кокрейн шолуларын жүргізуге оқыту бойынша жұмыстарын сипаттайтын редакциялық мақала жариялады. 2017 жылғы редакциялық мақалада Кокрейннің әдістемелік тәсілдерінің тарихы, соның ішінде рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің орнына басқа әдістемелерді қолданатын зерттеулерді қосу және дәлелдерді тәжірибеге енгізудегі қиындықтар талқыланды. HPV вакцинасына шолу жасалды. Гётцшенің қуылғандығы төрт сайланған кеңес мүшесінің наразылық білдіріп отставкаға кетуіне әкелді, бұл кеңеске ұйым жарғысында белгіленген сайланған және тағайындалған мүшелер арақатынасына сәйкес келу үшін екі тағайындалған мүшені қысқартуға итермеледі. Гётцше бұл туралы ашық хат арқылы мәлімдеді, онда Кокрейнде «жоғарыдан төменге қарай авторитарлық мәдениет пен коммерциялық бизнес-модельдің қалыптасып келе жатқанын» және бұл «ұйымның ғылыми, моральдық және әлеуметтік мақсаттарына қауіп төндіріп отырғанын» айтты. Гётцше Кокрейннің фармацевтикалық өнеркәсіппен қарым-қатынасына қатысты сыншылдығын жалғастыруда. Кокрейн кеңесі Гётцшенің мінез-құлқына байланысты қуылғанын, оны Кокрейн жалдаған тәуелсіз кеңес қарағанын мәлімдеді. Сәбилердің сүексіздігі, физиотерапия және ортодонтия салаларындағы Кокрейн мета-талдауларының сапасын басқа көздер жариялаған зерттеулермен салыстырған зерттеулер Кокрейн шолулары жоғары әдістемелік талаптарға сай екенін көрсетті. Көптеген терапиялық салаларды қамтитын кеңірек талдау ұқсас қорытындыларға келді, бірақ оны Кокрейн авторлары жүргізді. Кокрейн емес шолулармен салыстырғанда, Кокрейн шолулары медициналық араласулардың тиімділігі туралы оң қорытындыға аз жетеді. Кокрейн зерттеулеріне бағытталған негізгі сын-ескертпелерге жарияланбаған зерттеулердің жеткілікті санының болмауы, соңғы нүктелерді немесе зерттеулерді қосу үшін алдын ала белгіленген ережелерді анықтамау немесе сақтамау, шолуларды жиі жаңартудың жеткіліксіздігі, қорытындысыз шолулардың жоғары үлесі және «көлеңкелі авторлық» және құрметті авторлықтың жоғары деңгейі жатады. Кейбір жағдайларда Кокрейннің ішкі құрылымы ішкі сарапшылардың алдын ала қалыптасқан пікірлеріне қайшы келетін зерттеулерді жариялауды қиындатуы мүмкін.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы

Кокрейн Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен ресми қарым-қатынас ұстап тұрады, осы арқылы Кокрейн ДДСҰ отырыстарына, соның ішінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ассамблеясының сессияларына дауыс беру құқығы жоқ өкілдерді тағайындауға және ДДСҰ қарарлары бойынша мәлімдеме жасауға құқылы.

Уикипедия

2014 жылы Кокрейн мен Уикипедиянің серіктестігі ресми түрде бекітілді. Бұл, барлық Уикипедия медициналық мақалаларына қатысты деректерді қосуға, сондай-ақ Уикипедиядағы медициналық ақпараттың жоғары сапасы мен дұрыстығын қамтамасыз етуге бағытталған процестерді қолдайды. Уикипедия мен Кокрейн Уикипедия мақалаларына Кокрейн зерттеулерін енгізуді ұлғайту және Уикипедия редакторларына медициналық деректерді түсіндіруге қажетті ресурстарды ұсыну үшін бірлесіп жұмыс істейді. Кокрейн және Кокрейн шолуларын жариялайтын Джон Уайли және Ұлдары Уикипедияның медициналық редакторларына жүз тегін Кокрейн аккаунтын ұсынады, олардың қаржылық құны Кокрейн бағалауынша жылына отыз мыңнан сексен мың АҚШ долларына дейін жетеді, сондай-ақ Кокрейнде тұратын Уикипедияшыны қолдау үшін шағын стипендия және жол шығыстарын төлейді. 2014 жылы Кокрейн блогында Уикипедияның төрт медициналық редакторы жазған, Американдық остеопатиялық қауымдастығы журналында жарияланған және Уикипедияның медициналық мазмұнының дұрыстығын сынаған мақалаға жауап жарияланды.

Қаржыландырушы серіктестер

Кокрейн үкіметтерден, ұлтаралық ұйымдардан, үкіметтік емес ұйымдардан, академиялық мекемелерден, ауруханалардан және қайырымдылық қорлардан қаржы алады, бірақ корпоративтік мүдделерден қаржы алудан қашып қалады. Басты мемлекеттік демеушілерге Ұлыбританияның Денсаулық сақтау және күтімді зерттеу ұлттық институты (NIHR), Данияның Денсаулық сақтау басқармасы, Германияның Федералды денсаулық сақтау министрлігі және АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институттары (NIH) кіреді. Академиялық демеушілердің қатарында Макмастер университеті, Амстердам университетінің медициналық орталықтары, Казань федералды университеті және Копенгаген университеті бар. Қайырымдылық қорлардан түсетін қаржыға Оңтүстік Африканың Ұлттық зерттеу қоры және Гербер қоры кіреді.