Кіріспе

Линкёпинг университеті (LiU; Linköpings universitet) – Швецияның Линкёпинг қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. 1969 жылы құрылған, ол 1975 жылы толыққанды университет мәртебесіне ие болды және Швецияның ең ірі академиялық оқу орындарының бірі болып табылады. Университеттің үш қалада төрт кампусы бар: Линкёпингтегі Valla және US кампустары, Норрчёпингтегі Norrköping кампусы және Стокгольмдегі Lidingö кампусы. Университет төрт факультеттен тұрады: Гуманитарлық және табиғи ғылымдар, Медицина және денсаулық сақтау ғылымдары, Педагогикалық ғылымдар және Табиғат ғылымдары мен инженерия (сонымен қатар Технология институты деп те аталады). Пәнаралық ынтымақтастықты ынталандыру үшін, бірнеше ғылым салаларынан білімді біріктіретін және көбінесе бірнеше факультет құрамына кіретін 12 ірі кафедра бар. 2021 жылы университетте 35 900 студент және 4 300 қызметкер жұмыс істеді. Линкёпинг университеті зерттеу және білім беру салаларындағы бизнес және қоғамдық аймақтармен диалогқа ерекше мән береді. Ол Conceive Design Implement Operate (CDIO) бастамасының негіздеуші мүшесі, сондай-ақ Еуропалық инновациялық университеттер консорциумының (ECIU), Еуропалық университеттер қауымдастығының (EUA), Еуропалық инженерлік білім беру қоғамының (SEFI) және NORDTEK мүшесі болып табылады.

Тарих

Линчепинг университетінің тарихы 1960 жылдарға дейін жетеді. 1965 жылы Швецияның Ұлттық заң шығарушы жиналысы (Риксдаг) технология және медицина салаларындағы бірқатар бағдарламаларды Линчепингке орналастыру туралы шешім қабылдады. 1967 жылы Линчепингке Стокгольм университетінің филиалы ашылды, ол гуманитарлық, әлеуметтік және табиғат ғылымдары бойынша білім беруді ұсынады. Екі жыл өткен соң, 1969 жылы медициналық білім беру бөлімі мен Технология институты құрылды, бұл университеттің негізі саналды. 1970 жылы барлық қызмет Линчепинг университетінің колледжінің үш факультетінде біріктірілді: өнер және ғылым факультеті, медицина факультеті және Технология институты. 1975 жылы Линчепинг университетінің колледжіне толыққанды университет мәртебесі берілді және ол Линчепинг университеті болып қайта аталды. 1977 жылы Линчепинг және Норрчепингтегі педагогиялық колледждер Линчепинг университетіне қосылды. 1986 жылы медицина факультетінің және денсаулық сақтау саласындағы аймақтық қаржыландырылатын білім беру негізінде Денсаулық сақтау ғылымдары факультеті құрылды. 1997 жылы көршілес Норрчепинг қаласында кампус ашылды. Әйгілі Карл Малмстен Жиһаз мектебі – ресми түрде Малмстенс Линчепинг университеті (MLU), көбінесе Малмстенс деп аталады – 2000 жылдан бері Линчепинг университетінің құрамында; шаһар орталығында 60 жылға жуық болғаннан кейін, 2009 жылы Малмстенс Стокгольмның шеткі аймағындағы жаңа ғимаратқа көшірілді.

Кампустар

Білім беру және ғылыми зерттеулер Линчепинг және Норрчепинг қалаларындағы үш кампуста – Кампус Валла, Кампус US және Кампус Норрчепинг – жүргізіледі. Олар Стокгольмнен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 200 және 160 километр қашықтықта орналасқан. Кампус автобусы (студенттер үшін тегін) Линчепинг және Норрчепингтегі үш кампусты байланыстырады. Төртінші кампус, Кампус Лидингё, Стокгольм архипелагының ішкі аймағындағы Лидингё аралында орналасқан.

Валла кампусы

Линчепинг қаласының орталығынан үш шақырым қашықтықта орналасқан Campus Valla университеттің ең ірі кампусы болып табылады және студенттер мен зерттеушілердің басым бөлігі осы кампуста оқиды және жұмыс істейді. Campus Valla батысында Линчепинг ғылым паркі мен Линчепинг гольф клубы, ал шығысында 200 акрға жуық аумақты қамтитын Valla орманы – табиғи қорық орналасқан. Campus Valla қабырғасында бірнеше мемлекеттік ғылыми-зерттеу институттары да бар, мысалы, Швеция қорғаныс ғылыми-зерттеу агенттігі (FOI) және Швеция ұлттық жол және көлік ғылыми-зерттеу институты (VTI).

АҚШ кампусы

Linköping қаласындағы Campus US (Университеттік аурухана кампусы) Медицина және денсаулық сақтау факультетіне орналасқан. Campus US Linköping университетінің ауруханасының және Linköping City Park (The Garden Society, Trädgårdsföreningen) саябағының қасында, сондай-ақ қала орталығынан бірнеше жүз метрлік қашықтықта жайласқан.

Норрчепинг кампусы

Campus Norrköping – Линчепингтен солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым қашықтықта, Норрчепинг қаласының орталық бөлігінде орналасқан қалалық кампус. Студенттердің шамамен төрттен бірі осы кампуста білім алады. Кампус тарихи Индустриялды ландшафт ауданында орналасқан, кампус ғимараттары Мотала өзенінің екі жағасында орналасып, Campusbron атты жаяу көпірмен байланысқан.

Лидинго кампусы

Campus Lidingö-де 2000 жылдан бері Linköping University құрамындағы Карл Малмстеннің жиһаз мектебі (Malmstens Linköping University) орналасқан. Шамамен 60 жыл қала орталығында болғаннан кейін, 2009 жылы мектеп Стокгольм қаласының шетіндегі Лидингеге жаңа ғимаратқа көшірілді.

Білім

Линчепинг университеті 120 оқу бағдарламасы, 550 жеке курстар және мамандандырылған, сондай-ақ салааралық магистратуралар арқылы негізгі және жоғары білім беру деңгейін ұсынады. Білім беру бағдарламаларының көптегені медицина, бизнес және экономика, педагогтік білім беру және инженерия салаларында білікті мамандықтарға жол ашады. Көптеген бағдарламалар пәнаралық сипатқа ие, мысалы, өндірістік басқару және инженерия, медицина және инженерия, немесе экономика, құқық және тілдерді үйлестіреді. 1986 жылы Медицина және денсаулық сақтау факультеті медициналық білім беру және денсаулық сақтау бағдарламаларында проблемалық оқытуды енгізген Швециядағы алғашқы факультет болды. 2000 жылы Массачусетс технология институты Швецияның үш университетімен – Линчепинг университеті, Чалмерс технология университеті және КТХ Корольдік технология институтымен – бірлесіп инженерлік білім беруге арналған Conceive Design Implement Operate (CDIO) бастамасын ресми түрде құрды. CDIO халықаралық ынтымақтастыққа айналды, әлемнің университеттері осы аяны қолданды. 2007 жылы Медицина бағдарламасы және Электр және электроника инженері, басқару жүйелері кафедрасы Швецияның жоғары білім беру агенттігі тарапынан үздік оқу орталықтары ретінде мойындалды. Линчепинг университеті Швеция университеттерінде мойындалған 8 үздік орталықтың 2-сіне ие болды, бұл сарапшылар тобының жүргізген толық сапалық бағалауының нәтижесінде мүмкін болды.

Зерттеу

Линчепинг университеті технология, медицина және гуманитарлық, табиғи, білім беру, әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдары салаларында ғылыми зерттеулер мен аспирантуралық білім беруді жүзеге асырады. Ол көпсалалы зерттеулерге ашық екендігімен ерекшеленеді және 1980 жылы өнер және ғылым факультетінде пәраралық тақырыптық зерттеулерді және докторанттарға арналған аспирантурада пәраралық көзқарасты алғаш рет енгізген швед университеті болды. Линчепинг университеті Швеция үкіметінен бес стратегиялық зерттеу саласына гранттар алады: АТ және мобильді байланыс, материалтану, қауіпсіздік және төтенше жағдайларды басқару, электрондық ғылым және көлік зерттеулері.

Ғылыми парктер

Екі ғылыми парк – Линчепинг ғылыми паркі мен Норрчепинг ғылыми паркі – Линчепинг университетімен тығыз байланыста.

Линчепинг ғылыми паркі

Линкёпинг ғылыми паркі – Линкёпинг және оның айналасындағы аймақта орналасқан көп алаңды ғылыми парк, онда төрт алаң бар. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Линкёпинг ғылыми паркі стартаптардан бастап көпұлтты компанияларға дейін шамамен 600 компанияны, жалпы саны 14 000 қызметкерді қабылдайды. Ірі резиденттер – Ericsson, IFS, Infor, Sectra, Combitech, Releasy және CGI Group. Сондай-ақ, ARRIS Group, Flextronics, Autoliv, Toyota Industries және Beyond Gravity сияқты ірі көпұлттық компаниялар да өкілдік етілген. Линкёпинг ғылыми паркінің төрт алаңы:

Мьярдеви – Campus Valla (Линкёпинг университетінің негізгі кампусы) және Линкёпинг гольф клубының жанында орналасқан бірінші және негізгі алаң. Мьярдевиде Линкёпинг университетінің LEAD бизнес-инкубаторы да орналасқан. Эббепарк – ойын әзірлеу, медициналық технологиялар және визуализация салалары өкілдік етілген. Кавок ауданы – авиация, ғарыш және озық материалдарға бағытталған жаңа және дамып келе жатқан алаң. Кавок ауданы Линкёпинг қалалық әуежайымен және Линкёпинг университетінің стратегиялық серіктесі SAAB-тің даму және өндіріс негізгі орнымен шектеседі, оның ішінде Saab JAS 39 Gripen сияқты истребительдерді әзірлеу және өндіру де осы орынды қамтиды. SAAB Generic Future Fighter – Швеция әуе күштері бастаған, Линкёпинг университетімен бірлесіп бесінші буынның аз көрінетін истребителін әзірлеу жобасы. Врета кластері – жасыл индустрияға бағытталған. Люнсбродада, Линкёпингтен 8 шақырым қашықтықта орналасқан.

Норркопинг ғылыми паркі

Норрчепинг қаласындағы Норрчепинг ғылыми паркі шамамен 130 компанияға қонақжайлық етеді. Зерттеу және әзірлеудің басты салалары – басылған электроника, өзара әрекеттесу және визуализация.