Кіріспе

Шамсабад - Үндістанның Уттар Прадеш штатының Фаррухабад ауданындағы қала және қалашық.

Демография

2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша Шамсабадтың тұрғындарының саны 23 584 адам. Ерлер халық санының 53% -ын, ал әйелдер 47% құрайды. Шамсабадтың сауаттылығы орташа 43%, ұлттық орташа 59,5% -дан төмен: ерлердің сауаттылығы 50%, әйелдердің сауаттылығы 36%. Шамсабад қаласында халықтың 18% -ы 6 жасқа толмаған.

Географиялық сипаттама

Шамсабад Фарухабадтан батысқа қарай 22 км қашықтықта орналасқан. Бұрын Ганг өзені солтүстік шекарасында ағып өткен болса керек. Мұны еске түсіретін жері - "Гатаяпур" өткелінің жері. Ганг өзені 4 км-дей жерде.

Ауа райы

Шамсабад мамыр мен маусым айларында ыстық және шаң-тозаңға толы, ал желтоқсан мен қаңтарда қысқы суық. Жазғы температура 40 градусқа дейін көтерілуі мүмкін, ал қысқы ең төменгі температура 0 градусқа дейін жетуі мүмкін. Муссон маусымы маусымның соңында басталып, қыркүйекте 26 дюймге жуық жауын-шашынмен аяқталады.

Тарихи негіздер

Шамсабад - Фаррухабад пен Каимгандж қалаларына қарағанда ескі қоныс. Екеуі де XVIII ғасырдың басында құрылған. Шамсабадтан батысқа қарай 25 км жерде орналасқан Кампил деген жақын маңдағы шағын қала да ежелгі орын. Бұл махабараттың атақты панчалдарымен байланысты. Тарихшылар Үнді-еуропалық тілдерде сөйлейтін халықтардың шығысқа көшіп-қону кезінде Орта Ганг аймағына қарай жылжи бастағанын және Кампил және Амритпур сияқты елді мекендер пайда болғанын айтады. IX-XII ғасырлардың басым бөлігінде Шамсабадты "Хор Нагар" ("Хор" - патша, "нагар" - қала) деп атаған. Шамамен 1212 жылы Шамс-Уддин Илтимиш басып алған кезде Пражан Пал немесе Джай Сингх Дев немесе Раи Сингх Гахарвар билік құрған және Шамсабад соңғысының атымен аталған. Алайда, Зия Уддин Барни өзінің "Тарех е Фирозшахи" (Шамс Уддин Илтимиш қайтыс болғаннан кейін 150 жыл өткен соң жазылған) еңбегінде Ганг өзенінде болған ерекше оқиғаны сипаттағанда әлі күнге дейін осы жердің атын "Хор Нагар" деп атайды. Дели сұлтандығы кезеңінде (1202 - 1526 жж.) Шамсабад субдедиарлық провинцияның астанасы болғандықтан өте маңызды орын болды. Сол жерден шығыстан Делиге дейінгі жол өтеді. Шамсабад Делидің Лоди (1451-1526) және Джаунпурдың Шарки патшалары арасындағы сұйық шекарадағы стратегиялық қала болғандықтан, қызу нүкте болды және екеуі арасында қол алмасты. Шамсабадтың шығысында әлі күнге дейін "Ганж-е-шахидан" деп аталатын зират бар, онда лодилер мен шарқилер арасында шайқас болған. Хизер хан (14141421) және Сикандар Лоди (14891517), Дели сұлтандығының патшалары Шамсабадқа келді. Сикандар Лоди Шамсабадтың маңында алты ай бойы қоныстанған. Шамсабадтың батысында орналасқан Сикандар пур Махмуд деген ауыл осы оқиғадан кейін аталған болуы мүмкін. Сикандар Лодидің Шамсабадтағы Субедарлары Имад хан Фармоли мен Сүлеймен хан Фармоли болды. Сикандарпур Махмудқа жақын орналасқан тағы бір ауыл Имадпур деп аталады. Бұл екі ауылдың да Сикандар Лоди мен Имад ханның есімдерімен аталғаны туралы пікірді нығайтады. 1526 жылы өз патшалығын құрған моғолдар да Шамсабадқа қызығушылық танытты. Бабар 1528 жылы Викрама Жиет Сисодияны Шамсабадтың губернаторы етіп тағайындады. Хумаюн Шер-шах Суриден 1541 жылы Қанаудж маңындағы Чаусада (бұл ауылға атақты мангоның атауы берілген) жеңілгеннен кейін Шамсабад арқылы Делиге қашып кетті. Шамсабадтың саидтары Ганг өзенінің суға толып жатқан кезінде Хумаюнға қайықтарды берді. Шер Шахтың артынан қуып бара жатқанда, Саидтар оған қатты ашуланды. Алайда, ол саидтардың діни қасиеттілігін ескеріп, оларға құлақтарын кесу деген жеңіл жаза берді, ал Хумаюнға көмектескен басқаларға одан да қатаң жаза берді. Ақбардың тұсында (1556 1605) Шамсабад Каннаудж Саркардың (Аудан) парганесі (техсил) болды. Мирза Тахир мен Раи Дамодар Дас а Кайаста 1589 жылдан бастап Шамсабадты қайта тұрғыза бастаған Ақбардың бас офицерлері болды. Шамсабадтың солтүстік шекарасындағы ауыл "Акбарпур Дамодар" деп аталады. Маңжли хавели деп аталатын мохалла Раи Дамодар Дастың ортаңғы ұлының есімімен аталған. Бұл мохалла Шамсабадтың солтүстік бөлігінде орналасқан. Шамсабадта Ақбардың тұсында атақты медресе (мектеп) болған, оның сарай қызметкері, белгілі тарихшы Абдул Қадыр Бадиуни де біраз уақыт осы жерде болған. Моғол империясының әлсірегенінен кейін және 1714 жылы Мохаммед Хан Бангаш (Делидегі Моғол патшасы Фаррух Сиярдың субдедары) Фаррухабадты құрғаннан кейін Шамсабадты іс жүзінде Бангаш Навабтары 1802 жылы маусымда Шығыс Үндістан компаниясымен келісімге келгенге дейін басқарды. Содан кейін 1947 жылға дейін, 1857 жылы Бірінші тәуелсіздік соғысында бірнеше айды қоспағанда, ол британдық билік астында болды. Шамсабад пен оның тұрғындары да осы соғыста белгілі бір рөл атқарды. Ақырында, ағылшын әскерлері 1858 жылдың қаңтарында Шамсабадтың батысында орналасқан Жанна Хар деген жерде азаттық күрескерлерін жеңді. Шамсабад 1908 жылы "Белгіленген / Қалалық аймақ туралы" заңға сәйкес келді. Мұнда 33 мохалла бар, ал 2011 жылғы санақ бойынша оның уақытша халқы 27 385 адам болды.

Ескерткіштер мен ғимараттар

1. Жасырын Чау Мукхей Махадев: Бұл ғибадатхана Шамсабадтан солтүстік-батысқа қарай 1 км жерде орналасқан. Ғибадатхананы Хор патшасы салған. Басты ғибадат орны шамамен тоғызыншы ғасырда салынған. 2. Қауіпсіздік. Кот Ки мешіті / Шахи / Мәжіліс мешіті: Бұл ескі қоныстардың орны болып табылатын Телл (таған) жерінде салынған. Бұл мешіттің орталық есігінің жоғарғы жағындағы тасқа ойылған хронограммасы бар, бұл мешіттің 702 жылы, шамамен 1302 жылы Мұхаммед ханның қолымен салынғандығын көрсетеді. Ол Алла Уддин Хилджидің (1296 - 1316 жж.) тұсында субедар немесе басқа лауазымды адам болған болуы мүмкін. Сондай-ақ, мешіт "Король Хор" қамалының қираған жерінде салынған, өйткені Шамсабад кейіннен аталған. 3. Өмірлік. Оның билік ету кезеңі Шамс Уддин Илтимиштің басып алу кезеңімен тұспа-тұс келеді. Алайда, құрылымы ескі емес. 4. Ауыртпалық Ханзада Ка Гумбад: Шамсабадтың шығысында орналасқан және Мұхаммедтің қабірі бар. Шах хан ханзада. Кейбір тарихшылардың пікірінше, ол Шан-Джаханның (1628-1658) тұсында салынған. 5. Қалай? Сати Ки Матия: Шамсабадтың солтүстік-шығысында орналасқан. 6. Қалай? Барадари Шамсабадтың оңтүстік-шығысында орналасқан. Мұнда Наваб Рашид ханның інісі Наваб Мирза ханның қабірі орналасқан. Оның сәулет өнерінің көрінісі Мау Рашидабадта, Каимганж қаласының маңында орналасқан. Наваб Мирза хан 17 ғасырдың аяғында Деккан қаласында шайқаста қаза тапты, бірақ Аурангезебтің (1658 - 1706) тұсында Шамсабадтың бас офицері болғандықтан, Мирза ханның қалауы бойынша ол Шамсабадта жерленген. 7. Ауысым. Шамсабадтың шығысындағы Сайид Камалдың қабірі, ол халық арасында Хирни Вале Баба деп аталады. Кейбір діндарлардың пікірінше, бұл қабір керемет күшке ие. 8. Қалай? Шамсабадтың оңтүстік-батысында орналасқан Хұсайын шаһтың қабірі. ХІХ ғасырдың басында өмір сүрген бір қасиетті адам мұнда жерленген. 9. Қалай? Кербала: Ирақтағы Имам Хусейн кесенесінің көшірмесі. 1867 жылы Наваб Джафри Бегум үлкен жер учаскесін отбасылық зиратқа және Кербалаға айналдырды. Бұл кешенді Лакхнаудан келген сәулетшілер салған. Оның орталық күмбезі жақсы мөлшерде. Жыл сайын Шамсабадтың шииттерінің көбісі "Кербеланың" "тазия" қағаздарын осы жерге көміп қояды.

Әлеуметтік және мәдени іс-шаралар мен фестивальдар

7.1 Құрбан айт, Құрбан айт мерекесі мұсылман халқының үлкен ықыласымен аталып өтеді. 7.2 Дүйсенбі күні бұл жерде дәстүрлі мерекелер тойланады. Бұл мерекенің 12 күн немесе одан да көп уақытқа созылатын шежіресі бар, ал кешке Рамаян әңгімелерінен жасалған драмалық нұсқасы - Рам Лила қойылады. 7.3 Дипавали, Холи және Жанмаштыми мерекелері үлкен ықыласпен тойланады. 7.4 Кейде отпен бірге желкен ұшыру - Холи мерекесінде жастардың басты қызығушылығы. Мохаррам: Мохаррамда Кербеладағы трагедия туралы айтылып, имам Хусайнның "алам" және "тазия" үлгілерінің көшірмелері шығарылады. 19 ғасырдың аяғында салынған "Бара имам-бара" деп аталатын орталық имамы бар. Қазіргі ғимаратқа шамамен 80 жыл болды. 7.6 "Урс": Қаувал - Мырза Сахаб Ки Зиараттағы құлшылық суфи музыкасының бір түрі. Бұл мерекені жыл сайын сәуір айында үлкен ықыласпен атап өтеді. Әртүрлі әулиелерге байланысты басқа да орындарда жыл сайын еске алу шаралары өткізіледі. 7.7 Бара Вафат: Ислам пайғамбары Мұхаммедтің туған күні жыл сайын хиджри күнтізбесі бойынша үлкен құлшыныспен және үлкен шерулермен атап өтіледі.

Жұмыспен қамту мүмкіндіктері

Шамсабадтың жастары көбінесе Делиге барып, жұмыс іздеп кетеді. Кейбір жұмыс орындары қымыз өндірумен байланысты. Шамсабадтың маңындағы гуава бақшалары жалпы ауыл шаруашылығы қызметінен бөлек, маусымдық жұмыспен қамтамасыз етеді, әсіресе темекі өсіру, ол өте еңбекке бағдарланған.