Кіріспе

Италиялық композитор (1775-1840) Катерино Альбертович Кавос (30 қазан 1775 10 мамыр 1840 [O. S. 28 сәуір 1840]) - Ресейде қоныстанған итальян композиторы, органшы және дирижер. Ол орыс операсының тарихында маңызды рөл атқарды және Альберто Кавостың әкесі болды. Кавос Ресей музыка тарихында 1815 жылы Михаил Глинканың сол есімді операсынан 20 жыл бұрын "Иван Сусанин" операсын жазған адам ретінде аталып өтіледі. Орыс тарихындағы бір оқиғаға негізделген сюжет орыс шаруасы және патриот қаһарманы Иван Сусаниннің тарихын баяндайды.

Балалық шағы мен отбасы

Кавос 1775 жылы 30 қазанда Италияның Венеция қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Альберто Джованни Кавос, Primo Ballerino Assoluto (бас балет бишісі) және Венециядағы La Fenice театрының директоры болды. Он екі жасында Кавос Леопольд II-нің Венецияға келуін атап өту үшін кантата жазды. Он төрт жасында оған Санкт-Марк базиликасының органшысы лауазымын ұсынды, бірақ ол қызметтен бас тартып, бұл лауазымға жасы үлкен, кедей музыкантқа берілуге мүмкіндік берді.

Ресей жылдары

Жиырмадан асқан кезінде Кавос итальяндық опералық компания Астаритидің дирижері болып тағайындалды және 1797 жылы компаниямен Санкт-Петербургке сапар шекті. 1803 жылы император Александр I Кавосты итальяндық және орыс операсының капельмейстері етіп тағайындады, оны Большой Каменный театрына бастық етті. Ол сондай-ақ опера тетралогиясының екінші бөлігіне (1803 - 1807) атсалысты. "Шығармашы ретінде казак" (1812), бір актті водевиль, Виктор Коршиков (Виталий Песковтың күйеу баласы) сарказмге толы: "Шаховский финалды өзгертті: оның Сусанин батырының өліміне ұшырамайды, және поляк жасағымен бірге орман арқылы сахнаның әртүрлі бөліктеріндегі ағаштан ағашқа жүреді және күтеді, орыс жасағы келгенде поляктарды өлтіреді және оны босатады. Шаховскийдің Сусанині өз ерлігін ауыл тұрғындарына жол бойы түсіндіреді: "Мен қонақтармен бірге жүремін, ал сіз орыс сарбаздарын шақырасыз, олар келеді, барлық жауларды өлтіреді және мені үйге алып кетеді". Ал Сусанин өте мейірімді, сыпайы жауларымен бірге оқиға орнының кеңістігін аралап жүрді. Әрине, бейнелер мен батырлар мен жауларды осындай надандықпен түсіндіру патриоттық сананы қанағаттандыра алмады, ол күтілетін қайғылы пафосқа жетпеді. Сондықтан, сол тақырыпта жаңа музыкалық шығарма жасау қажет болды" Бірақ екі сыншы да операның музыкалық жетістіктерін, әсіресе хор әуендерінде атап өтеді. Бір сюжетті екі опера - Кавостың және Глинканың - Санкт-Петербургтегі Каменный театрының репертуарына бірнеше жыл бойы бір мезгілде енгізілген. Әнші Осип Петров (Катерино Кавостың шәкірті) екі операда да Иван Сусанин рөлін орындады (Кавостың операсындағы Иван Сусаниннің алғашқы әншісі Катерино Кавостың шәкірті Пётр Злов болды). Кавос орыс жұртшылығын Луиджи Черубини, Этьен Мехул, Карл Мария фон Вебер және басқалардың операларымен таныстырды. Кавос қырық жылдан астам уақыт Ресейде тұрып, Санкт-Петербургте қайтыс болды.

Кәсіби мұра және ұрпақтар

Ол туралы Орландо Фигес былай дейді: 1803 жылы император Александр қоғамдық театрларды өз қолына алып, Кавосты Болшой Каменныйға, сол кезге дейін тек итальяндық опера үшін ғана бөлінген жалғыз опера театрына, тағайындады. Кавос "Большой Каменныйды" орыс операсының бекінісі етіп жасады. Ол орыс тілінде либреттолары бар батырлық ұлттық тақырыптарға арналған "Илья Боготырь" (1807) сияқты шығармалар жазды, ал оның музыкасына орыс және украин халық әндері қатты әсер етті. Глинканың оперлік музыкасының көп бөлігі, оны ұлтшылдар орыс дәстүрінің негізі ретінде қолдады, шын мәнінде Кавос күткен. Осылайша, орыс музыкасының "ұлттық сипатын" алғаш рет шетелдік адам қалыптастырды. Кавостың әйелі Камилла Бальони (1773 - 1832) - колоратуралық сопрано, XVIII ғасырдың аяғында опера әншісі ретінде танымал болды. Опера Камилланың қанында еді; оның үш әпкесі мен екі ағасы да опера әншілері болды. Баглиони отбасының ең табысты мүшесі Камилланың ағасы Антонио Баглиони болды. Антонио он жылға жуық уақыт (1787 - 1795/6) Доменико Гуардасонидің опера труппасының жетекші теноры болды. Кавостың қызы Стефанида 1822-1837 жылдары Смольный институтында музыкадан сабақ берді. Кейін итальяндық Корриниге үйленіп, Венецияға қоныс аударды.

CD дискілері

Орыс гитарасының алтын дәуірі, 2 том. CD: Овчинников, Олег Тимофеев, Д. Кушенов Дмитриевский, Андрей Осипович Сихра, Катерино Кавос