Кіріспе
Италиялық композитор (1775-1840) Катерино Альбертович Кавос (30 қазан 1775 10 мамыр 1840 [O. S. 28 сәуір 1840]) - Ресейде қоныстанған итальян композиторы, органшы және дирижер. Ол орыс операсының тарихында маңызды рөл атқарды және Альберто Кавостың әкесі болды. Кавос Ресей музыка тарихында 1815 жылы Михаил Глинканың сол есімді операсынан 20 жыл бұрын "Иван Сусанин" операсын жазған адам ретінде аталып өтіледі. Орыс тарихындағы бір оқиғаға негізделген сюжет орыс шаруасы және патриот қаһарманы Иван Сусаниннің тарихын баяндайды.
Catterino Albertovich Cavos (; Катерино Альбертович Кавос; October 30, 1775 – May 10 1840 [O. S. April 28 1840]) was an Italian composer, organist and conductor who settled in Russia. He played an important role in the history of Russian opera and was the father of Alberto Cavos. Cavos is celebrated in Russian musical history as the man who composed the opera Ivan Susanin in 1815, 20 years before Mikhail Glinka's opera of the same name. The plot, based on an episode from Russian history, tells the story of the Russian peasant and patriotic hero Ivan Susanin who sacrifices his life for the Tsar by leading astray a group of marauding Poles who were hunting him.
Балалық шағы мен отбасы
Кавос 1775 жылы 30 қазанда Италияның Венеция қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Альберто Джованни Кавос, Primo Ballerino Assoluto (бас балет бишісі) және Венециядағы La Fenice театрының директоры болды. Он екі жасында Кавос Леопольд II-нің Венецияға келуін атап өту үшін кантата жазды. Он төрт жасында оған Санкт-Марк базиликасының органшысы лауазымын ұсынды, бірақ ол қызметтен бас тартып, бұл лауазымға жасы үлкен, кедей музыкантқа берілуге мүмкіндік берді.
Ресей жылдары
Жиырмадан асқан кезінде Кавос итальяндық опералық компания Астаритидің дирижері болып тағайындалды және 1797 жылы компаниямен Санкт-Петербургке сапар шекті. 1803 жылы император Александр I Кавосты итальяндық және орыс операсының капельмейстері етіп тағайындады, оны Большой Каменный театрына бастық етті. Ол сондай-ақ опера тетралогиясының екінші бөлігіне (1803 - 1807) атсалысты. "Шығармашы ретінде казак" (1812), бір актті водевиль, Виктор Коршиков (Виталий Песковтың күйеу баласы) сарказмге толы: "Шаховский финалды өзгертті: оның Сусанин батырының өліміне ұшырамайды, және поляк жасағымен бірге орман арқылы сахнаның әртүрлі бөліктеріндегі ағаштан ағашқа жүреді және күтеді, орыс жасағы келгенде поляктарды өлтіреді және оны босатады. Шаховскийдің Сусанині өз ерлігін ауыл тұрғындарына жол бойы түсіндіреді: "Мен қонақтармен бірге жүремін, ал сіз орыс сарбаздарын шақырасыз, олар келеді, барлық жауларды өлтіреді және мені үйге алып кетеді". Ал Сусанин өте мейірімді, сыпайы жауларымен бірге оқиға орнының кеңістігін аралап жүрді. Әрине, бейнелер мен батырлар мен жауларды осындай надандықпен түсіндіру патриоттық сананы қанағаттандыра алмады, ол күтілетін қайғылы пафосқа жетпеді. Сондықтан, сол тақырыпта жаңа музыкалық шығарма жасау қажет болды" Бірақ екі сыншы да операның музыкалық жетістіктерін, әсіресе хор әуендерінде атап өтеді. Бір сюжетті екі опера - Кавостың және Глинканың - Санкт-Петербургтегі Каменный театрының репертуарына бірнеше жыл бойы бір мезгілде енгізілген. Әнші Осип Петров (Катерино Кавостың шәкірті) екі операда да Иван Сусанин рөлін орындады (Кавостың операсындағы Иван Сусаниннің алғашқы әншісі Катерино Кавостың шәкірті Пётр Злов болды). Кавос орыс жұртшылығын Луиджи Черубини, Этьен Мехул, Карл Мария фон Вебер және басқалардың операларымен таныстырды. Кавос қырық жылдан астам уақыт Ресейде тұрып, Санкт-Петербургте қайтыс болды.
Viktor Korshikov (Vitaly Peskov’s stepson) is full of sarcasm: "Shakhovskoy changed the finale: his Susanin not die the death of the hero, and wanders with the Polish detachment through the woods from tree to tree in different parts of the scene and waits, when comes Russian detachment kill poles and frees him. Susanin of Shakhovskoy himself explains his feat along the way to fellow villagers : „I will walk with the guests, and you call Russian soldiers, they will come, will kill all enemies and they'll take me at home". And Susanin was walking with very friendly polite enemies across the expanses of the scene. Of course, such a naive interpretation of images and heroes and enemies could not satisfy the sense of Patriotic consciousness, it did not reach the expected tragic pathos. Therefore, a new musical creation on the same topic was required"
But both critics celebrate the musical successes of the opera, especially in the chorus melodies. Both opera with one plot – of Cavos and of Glinka – were included in the repertoire of the Bolshoi Kamenny theater in St. Petersburg for many years simultaneously. Singer Osip Petrov (a pupil of Catterino Cavos) sang the role of Ivan Susanin in both operas (the first singer of Ivan Susanin in the Cavos opera was a pupil of Catterino Cavos Piotr Zlov). Cavos acquainted the Russian public with the operas of Luigi Cherubini, Étienne Méhul, Carl Maria von Weber, and others. Cavos spent more than forty years in Russia and died in St Petersburg.
Кәсіби мұра және ұрпақтар
Ол туралы Орландо Фигес былай дейді: 1803 жылы император Александр қоғамдық театрларды өз қолына алып, Кавосты Болшой Каменныйға, сол кезге дейін тек итальяндық опера үшін ғана бөлінген жалғыз опера театрына, тағайындады. Кавос "Большой Каменныйды" орыс операсының бекінісі етіп жасады. Ол орыс тілінде либреттолары бар батырлық ұлттық тақырыптарға арналған "Илья Боготырь" (1807) сияқты шығармалар жазды, ал оның музыкасына орыс және украин халық әндері қатты әсер етті. Глинканың оперлік музыкасының көп бөлігі, оны ұлтшылдар орыс дәстүрінің негізі ретінде қолдады, шын мәнінде Кавос күткен. Осылайша, орыс музыкасының "ұлттық сипатын" алғаш рет шетелдік адам қалыптастырды. Кавостың әйелі Камилла Бальони (1773 - 1832) - колоратуралық сопрано, XVIII ғасырдың аяғында опера әншісі ретінде танымал болды. Опера Камилланың қанында еді; оның үш әпкесі мен екі ағасы да опера әншілері болды. Баглиони отбасының ең табысты мүшесі Камилланың ағасы Антонио Баглиони болды. Антонио он жылға жуық уақыт (1787 - 1795/6) Доменико Гуардасонидің опера труппасының жетекші теноры болды. Кавостың қызы Стефанида 1822-1837 жылдары Смольный институтында музыкадан сабақ берді. Кейін итальяндық Корриниге үйленіп, Венецияға қоныс аударды.
CD дискілері
Орыс гитарасының алтын дәуірі, 2 том. CD: Овчинников, Олег Тимофеев, Д. Кушенов Дмитриевский, Андрей Осипович Сихра, Катерино Кавос