Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бартон-Спрингс – Бартон-Крикте орналасқан төрт табиғи су бұлағының жиынтығы. Бұл бұлақтар Эдуардс су қоймасы арқылы ағып өтетін судың нәтижесінде пайда болған. Ең үлкен бұлақ, Main Barton Spring (сонымен қатар Parthenia, "ана бұлақ" деп те аталады), Остиндегі танымал демалыс орны – Бартон Спрингс тоғанына сумен жабдықтайды. Кішірек бұлақтар жақын жерде орналасқан, олардың екеуі ағынын ұстап, бағыттау үшін адамдар жасаған құрылыстармен қоршалған. Бұл бұлақтар – Бартон-Спрингс саламандрасының, құрып кету қаупі төнген түрдің жалғыз мекені болып табылады. Бартон-Крик ұлттық археологиялық және тарихи аймағы 1985 жылы құрылды.
Barton Springs is a set of four natural water springs located at Barton Creek on the grounds of Zilker Park in Austin, Texas, resulting from water flowing through the Edwards Aquifer. The largest spring, Main Barton Spring (also known as Parthenia, "the mother spring"), supplies water to Barton Springs Pool, a popular recreational destination in Austin. The smaller springs are located nearby, two with man made structures built to contain and direct their flow. The springs are the only known habitat of the Barton Springs Salamander, an endangered species. The Barton Creek National Archeological and Historic District was formed in 1985.
Геология
Бартон Спрингс – Техас штатының Эдвардс су қоймасының Бартон Спрингс бөлігінің негізгі төгілу нүктесі, бұл жақсы белгілі карст су қоймасы. Геологиялық тұрғыдан алғанда, су қоймасы шамамен 100 миллион жыл бұрынғы креда кезеңіне жататын әктас тастан тұрады. Осы әктаста жарықтар, тіреулер, арналар және үңгірлер қалыптасқан. Физикалық күштер, мысалы, жарылу, және химиялық күштер, мысалы, судың сіңуі арқылы әктастың ерітілуі, осы кеңістіктерді ұлғайтқан. Нәтижесінде, үлкен кеңістіктері бар әктас тастан тұратын карст су қоймасы пайда болды. Су содан кейін су қоймасына еніп, кеңістіктерді толтырады. Бартон Спрингстен шығатын барлық су жаңбырдан пайда болады. Бұл жаңбырдың бір бөлігі су қоймасының әктас тастың ашық жатқан жеріне түседі, бұл қайта толықтыру аймағы деп аталады. Ал қалған жаңбыр қайта толықтыру аймағынан өтетін арналарға түсіп, әктас тастың ішіне сіңеді. Су су қоймасына енгеннен кейін, гидравликалық қысымның айырмашылығынан туындаған градиенттер бойымен ең төменгі гидравликалық қысым аймағына ағып өтеді. Осы гидравликалық қысымның ең төменгі нүктесі – Бартон Спрингс.
Barton Springs is the main discharge point for the Barton Springs segment of the Edwards Aquifer of Texas, a well known karst aquifer. Geologically, the aquifer is composed of limestone from the Cretaceous period, about 100 million years old. Fractures, fissures, conduits, and caves have developed in this limestone. Both physical forces, such as faulting, and chemical forces, such as dissolution of limestone by infiltrating water, have enlarged these voids. This results in a karst aquifer made up of limestone with large void spaces. Water then enters the aquifer and fills the voids. All water discharging from Barton Springs originates as rainfall. Some of this rain falls directly onto the area of land where the aquifer limestone rock is exposed, which is known as the recharge zone. Other rainfall enters into creeks that cross the recharge zone, and infiltrates the limestone bedrock. After water enters the aquifer, it flows along the gradients created by differences in hydraulic pressure into the area of lowest hydraulic pressure. This lowest point of hydraulic pressure is Barton Springs.
Негізгі қайнар
Бартон бұлағы / Парфения – төрт бұлақтың ең танымал, бірақ ең көрінбейтіні, себебі ол толығымен бассейн суына батып кеткен. Бартон Спрингс бассейніндегі секіру тақтасына жақын орналасқан бұл бұлақтың ағыны әрқашан бетте көрінбейді. Негізгі бұлақтан тәулігіне шамамен су шығады. 1950 жылдардағы құрғақшылық кезінде ең төменгі ағын тәулігіне болса, ал 1991 жылдың желтоқсаны мен 2016 жылдың қыркүйегіндегі су тасқыны кезінде ең жоғары ағын тәулігіне жеткен. Салыстыру үшін, әдеттегі үй бассейні шамамен су сыйымдылығына ие, ал 1 миллионға жуық тұрғыны бар Остин қаласы қоғамдық сумен жабдықтау жүйесі үшін тәулігіне шамамен су пайдаланады.
Main Barton Spring/Parthenia is the most famous, yet least visible of the four springs because it is completely submerged by pool water. Located near the diving board in Barton Springs Pool, the spring's flow is not always visible at the surface. The main spring discharges an average flow of about per day. The lowest discharge ever recorded was per day during the drought of the 1950s, and the highest discharge ever recorded was per day during December 1991 and September 2016 flooding. By comparison, a typical domestic in ground swimming pool holds about , and the City of Austin, a city of about 1 million residents, uses about per day for its public water supply system.
Басқа бұлақтар
Бартон Спрингспен байланысты тағы үш бұлақ – Элиза, Ескі диірмен және Жоғарғы Бартон бұлағы. Әрқайсысы Басты Бартон бұлағынан (Main Barton Spring) айтарлықтай кіші, күніне белгілі бір мөлшерде су шығарады. Кейде бұл бұлақтар толығымен құрғап қалады. Элиза бұлағы, сондай-ақ Концессия бұлағы деп те аталады, Бартон Спрингс бассейніне солтүстік кіреберісінің жанында, 300 фут (100 м) шығысқа қарай, балалар ойын алаңына қарай орналасқан. ХХ ғасырдың басында бұлақ айналасында амфитеатр стиліндегі суға түсуге арналған қоршау салынды. Қауіпсіздік мәселелеріне және Элиза бұлағының сирек кездесетін Бартон Спрингс саламандрасы үшін сезімтал тіршілік ету ортасына айналуына байланысты бұл құрылым қазір көпшілікке жабық. Ескі диірмен бұлағы, сондай-ақ Суға батқан бақтар бұлағы немесе Зенобия бұлағы деп те аталады, Бартон Спрингс тоғанның оңтүстік жағында орналасқан. Элиза бұлағы сияқты, бұлақ айналасында салынған ХХ ғасырдың басындағы құрылым да қауіпсіздік және жойылып бара жатқан түрлердің тіршілік ету ортасымен байланысты қоғамдық қолжетімділікке жабық. Ғылыми талдаулар көрсеткендей, Ескі диірмен бұлағының суының химиялық құрамы Басты Бартон бұлағы мен Элиза бұлағының суынан сәл өзгеше, тіпті бұл бұлақтардан 800 метрден аз қашықтықта болса да. Жоғарғы Бартон бұлағы Бартон Крик өзенінің арнасында, Бартон Спрингс бассейнінен шамамен жарты миль (800 м) жоғарырақ немесе батысқа қарай орналасқан. Көбінесе құрғақ болатын Жоғарғы Бартон бұлағы, су тасқыны кезінде Бартон Крикпен толығымен суға батып кетеді. Жоғарғы Бартон бұлағындағы судың химиясы да басқа бұлақтардан айтарлықтай өзгеше. Бартон Спрингс айналасындағы бүкіл аймақ Балкондық жарылым аймағынан пайда болған жарылымдармен және басқа да кішкентай бұлақтармен толы. Мысалы, Жоғарғы Бартон бұлағынан шамамен 2 километр жоғарыда, ара-тұра пайда болатын бұлақ танымал табиғи шомылу орынына сумен толады. Бірнеше басқа кішкентай бұлақтар тікелей Бартон Спрингс бассейнінің жанынан өтетін Бартон Крик айналма туннеліне құяды.
The three other springs associated with Barton Springs are Eliza, Old Mill, and Upper Barton Spring. Each is significantly smaller than Main Barton Spring, discharging an average of per day. Sometimes, these springs dry up completely. Eliza Spring, also known as Concession Spring, is located near the north entrance to Barton Springs Pool, 300 feet (100m) east towards the children's playscape. During the early 20th century, an amphitheater style swimming enclosure was built around the spring. This structure is no longer open to the public due to safety concerns, and the fact that Eliza Spring has become a sensitive habitat area for the endangered Barton Springs Salamander. Old Mill Spring, also known as Sunken Gardens Spring or Zenobia Spring, is located on the south side of Barton Springs Pool. Like Eliza Spring, the early 20th century structure built around the spring is now closed to public access due to safety and endangered species habitat issues. Scientific analysis show that the water at Old Mill Spring has a slightly different chemistry than that of Main Barton Spring and Eliza Spring, even though it is less than half a mile (800 m) away from these springs. Upper Barton Spring is located in the creek bed of Barton Creek, about a half mile (800 m) upstream or west of Barton Springs Pool. Frequently dry, Upper Barton Spring is fully submerged by Barton Creek during floods. The water at Upper Barton Spring also has a significantly different chemistry than the other springs. The entire area around Barton Springs is riddled with faults from the Balcones Fault Zone and features other, smaller springs. For example, about one mile (2 km) upstream of Upper Barton Spring, an intermittent spring fills a popular natural swimming hole. Several other small springs empty directly into the Barton Creek bypass tunnel that passes to the side of Barton Springs Pool.
Фауна
Бартон-Спрингсте ғана екі саламандра түрі табылады: Бартон-Спрингс саламандрасы және Остин соқыр саламандрасы.
Two salamander species are found only at Barton Springs: Barton Springs salamander and Austin blind salamander.