Кіріспе
Термодинамиканың энергияны сақтау заңы. Термодинамиканың бірінші заңы – термодинамикалық процестер контекстінде энергияны сақтау заңының тұжырымдамасы. Бұл заң энергия берудің екі негізгі түрін – жылу және термодинамикалық жұмысты ажыратады, олар заттың тұрақты мөлшерін қамтитын термодинамикалық жүйені өзгертеді. Заң сондай-ақ жүйедегі жылу мен жұмыс арасындағы тепе-теңдікті ескеретін жүйенің ішкі энергиясын анықтайды. Энергияны жаратуға немесе жоюға болмайды, бірақ оны бір түрінен екінші түріне түрлендіруге болады. Оқшауланған жүйеде энергияның барлық түрлерінің қосындысы тұрақты болады. Эквивалентті тұжырымдама – бірінші типтегі мәңгілік қозғалыс машиналарын жасау мүмкін емес; жүйе қоршаған ортаға атқаратын жұмыс жүйенің ішкі энергиясын жұмсауды талап етеді, сондықтан осы жұмыстан жоғалған ішкі энергияның мөлшері жүйенің жұмысын үздірісіз жалғастыру үшін сыртқы энергия көзі арқылы жылу түрінде немесе сыртқы машинаның жүйеге тигізетін әсері арқылы қайта толықтырылуы керек. Бүкіл ғаламның моделі болатын идеалдық оқшауланған жүйе көбінесе тек модель ретінде қолданылады. Көптеген жүйелерді практикалық қолдануда ішкі химиялық немесе ядролық реакцияларды, сондай-ақ жүйеге немесе одан материяны беруді қарастыру қажет. Мұндай жағдайларда термодинамика ашық жүйелер, жабық жүйелер және басқа да типтер туралы ұғымдарды анықтайды.
The first law of thermodynamics is a formulation of the law of conservation of energy in the context of thermodynamic processes. The law distinguishes two principal forms of energy transfer, heat and thermodynamic work, that modify a thermodynamic system containing a constant amount of matter. The law also defines the internal energy of a system, an extensive property for taking account of the balance of heat and work in the system. Energy cannot be created or destroyed, but it can be transformed from one form to another. In an isolated system the sum of all forms of energy is constant. An equivalent statement is that perpetual motion machines of the first kind are impossible; work done by a system on its surroundings requires that the system's internal energy be consumed, so that the amount of internal energy lost by that work must be resupplied as heat by an external energy source or as work by an external machine acting on the system to sustain the work of the system continuously. The ideal isolated system, of which the entire universe is an example, is often only used as a model. Many systems in practical applications require the consideration of internal chemical or nuclear reactions, as well as transfers of matter into or out of the system. For such considerations, thermodynamics also defines the concept of open systems, closed systems, and other types.
Анықтама
Термодинамиканың бірінші заңы көбінесе жүйеге жасалған немесе жүйеден алынған барлық жұмыстардың, сондай-ақ термодинамикалық процесте жүйеге берілген немесе одан алынған жылу мөлшерінің ішкі энергияға тигізетін үлесі ретінде тұжырымдалады. Дәстүрлі белгі бойынша, жүйеге берілген жылу оң, ал жүйе жасаған жұмыс теріс деп есептеледі. Бұл Рудольф Клаузийдің қағидасы еді, сондықтан ішкі энергияның өзгеруі мынадай түрде жазылады:
Макс Планк пен IUPAC ұсынған қазіргі заманғы анықтамалар көбінесе азайтуды қосумен алмастырады және жүйеге түскен барлық таза энергияны оң, ал жүйеден кеткен барлық таза энергияны теріс деп қарастырады, жүйенің қолданылуына қарамастан, мысалы, қозғалтқыш ретінде. Жүйе квазистатикалық процесте кеңейгенде, жүйенің қоршаған ортаға жасаған термодинамикалық жұмысы – қысымның (P) және көлемнің өзгеруінің (V) көбейтіндісіне тең, ал қоршаған ортаның жүйеге жасаған термодинамикалық жұмысы – . Жүйенің ішкі энергиясының өзгеруі:
мұнда – жүйеге қоршаған ортадан берілген жылудың шексіз кішкентай мөлшерінің нақты емес дифференциалын білдіреді. Жұмыс және жылу – энергияны беру немесе алудың физикалық процестері, ал ішкі энергия – жүйеге түсетін энергия алмасуын есепке алатын математикалық абстракция. Осылайша, «жылу» термині – жүйедегі энергияның бір түріне сілтеме жасаудың орнына, термодинамикалық мағынада берілген немесе алынған энергияның мөлшерін білдіреді. Сол сияқты, «жұмыс энергиясы» термині термодинамикалық жұмыс арқылы алынған немесе жоғалтылған энергияның мөлшерін көрсетеді. Ішкі энергия – жүйенің қасиеті, ал жасалған жұмыс және берілген жылу – емес. Бұл айырмашылықтың маңызды салдары – ішкі энергияның белгілі бір өзгеруіне жылу мен жұмыстың әртүрлі комбинациялары арқылы қол жеткізуге болады. (Бұл жылу мен жұмыс процестің жолына тәуелді, ал ішкі энергияның өзгеруі тек процестің бастапқы және соңғы күйлеріне байланысты екенін көрсетеді. Термодинамикалық жұмыс жүйедегі өзгерістермен өлшенеді, бұл қоршаған ортадағы күштер мен қашықтықтармен өлшенетін жұмыстан әлдеқайда өзгеше екенін ескеру қажет; бұл айырмашылық «изохорлық жұмыс» (тұрақты көлемде) терминінде көрсетілген.)
Термодинамиканың бірінші заңының жабық жүйелер үшін дәлелдері
Термодинамиканың жабық жүйелерге қатысты бірінші заңы бастапқыда эмпирикалық түрде алынған деректерден, оның ішінде калориметриялық деректерден туындады. Дегенмен, қазіргі таңдағы уақытта энергияның сақталу заңы арқылы жылудың анықтамасы және жүйенің сыртқы параметрлерінің өзгеруі арқылы жұмыстың анықтамасы ретінде қарастырылады. Заңның бастапқы ашылуы шамамен жарты ғасыр немесе одан да ұзақ мерзімде біртіндеп дамыды, ал кейбір алғашқы зерттеулер циклдық процестер негізінде жүргізілді. Төменде жабық жүйенің күйіндегі өзгерістерді, міндетті түрде циклдық емес, күрделі процестер арқылы қарастыратын мәлімет келтірілген. Бұл мәліметтер алдымен бірінші заңды оңай тексеруге болатын процестерді, атап айтқанда, адиабатикалық процестерді (жылу алмасу жоқ процестер) және адинамикалық процестерді (жұмыс алмасу жоқ процестер) қарастырады.
Адинамикалық процестер
Бірінші заңның толықтыратын байқалатын бір аспектісі – жылу беру. Жылу түріндегі энергияның адинамикалық берілуін қызығушылық тудыратын жүйенің айналасындағы өзгерістер арқылы эмпирикалық түрде өлшеуге болады, бұл калориметрия арқылы жүзеге асырылады. Бұл, қайтадан, бүкіл процесс, жүйе және айналаның адиабатикалық ортамен қоршалғанын талап етеді, бірақ айнала мен жүйе арасындағы бөлу қабырғасы адиабатикалық емес, жылу өткізгіш немесе сәулеленуге өткізгіш болады. Калориметр белгілі жылу сыйымдылығы бар денелерде температураның өзгеруін өлшеуді және белгілі жағдайларда температура өзгерісін өлшеуді қажет ететін сезімтал жылуды өлшеуге негізделуі мүмкін; немесе ол фазалық өзгерістердің белгілі жағдайларында фазалық өзгерістердің пайда болуымен белгіленген температурада фазалық өзгеріске ұшырайтын материалдың массасын өлшеу арқылы жасырын жылуды өлшеуге негізделуі мүмкін. Калориметрді сырттан анықталған жылу мөлшерін беру арқылы калибрлеуге болады, мысалы, калориметрдің ішіндегі резистивті электр жылытқыш арқылы, онда дәл белгілі кернеуде дәл белгілі электр тогы дәл өлшенген уақыт аралығында өткізіледі. Калибрлеу, калориметриялық өлшеу арқылы өлшенген жылу мөлшерін (айналаға байланысты) энергия мөлшерімен салыстыруға мүмкіндік береді. Басқа оқулықта «Калориметрия қазіргі заманғы зертханаларда кеңінен қолданылады» делінген. Бір пікір бойынша, «термодинамикалық деректердің көп бөлігі калориметриядан алынған». Жүйеге берілген жылу оның ішкі энергиясының өсуіне тең.
Қайталанбайтын процестерге қатысты жалпы жағдай
Егер жабық жүйенің күйін өзгерту процесінде энергияның берілуі практикалық түрде нөлдік температура градиентімен, практикалық түрде үйкеліссіз және дерлік теңдестірілген күштермен жүрмесе, онда бұл процесс қайтымсыз болады. Мұндай жағдайда жылу мен жұмыс беруді жоғары дәлдікпен есептеу қиынға түсуі мүмкін, бірақ құрамы өзгермеген жағдайда қайтымды процестерге арналған қарапайым теңдеулер жақсы жуықтама ретінде қолданылады. Маңыздысы, бірінші заң әлі де қолданыста болады және жүйеге қайтымсыз жасалған жұмыс пен жүйеге қайтымсыз берілген жылудың өлшемдерін және есептеулерін тексеруге мүмкіндік береді, бұл екеуі де термодинамикалық күйлер кеңістігіндегі оның қайтымсыз жолы арқылы анықталатын нақты бір процеске жатады. Бұл ішкі энергия күйдің функциясы екенін және екі күй арасындағы ішкі энергияның өзгеруі тек осы екі күйдің функциясы екенін білдіреді.
Заң үшін дәлелдеу салмағының жалпы сипаттамасы
Термодинамиканың бірінші заңы соншалықты жалпы, оның барлық болжамдарын тікелей тексеру мүмкін емес. Көптеген дұрыс жүргізілген тәжірибелерде ол нақты қолдау тапты және ешқашан бұзылмаған. Шын мәнінде, оның қолданылу саласы бойынша заң соншалықты сенімді бекітілгендіктен, қазіргі кезде тәжірибе заңның дұрыстығын тексеру ретінде қарастырылмайды, керісінше заң тәжірибенің дұрыстығын тексеру ретінде қарастырылады. Заңға қайшы келетін тәжірибелік нәтиже, мысалы, маңызды физикалық факторды ескермеу салдарынан дұрыс емес немесе қате деп есептелуі мүмкін. Осылайша, кейбір адамдар оны заңнан гөрі абстрактілірек принцип ретінде қарастыруы мүмкін.
Сұйықтық динамикасы
Сұйықтық динамикасында термодинамиканың бірінші заңы былай жазылады:
Ғарыштық біртекті емес жүйелер
Классикалық термодинамика бастапқыда жабық біртекті жүйелерге бағытталған (мысалы, Планк 1897/1903). Жүйенің жалпы энергиясы осы үш нақты энергия түріне қалай бөлінгендігі әртүрлі авторлардың мақсаттарына сәйкес өзгереді; себебі энергияның бұл компоненттері белгілі бір дәрежеде физикалық шамаларға қарағанда математикалық артефактілер болып табылады. Егер біртекті емес жабық жүйенің жабық біртекті компоненті осы құрамдас жүйенің жалпы энергиясын білдірсе, онда мынаны жазуға болады:
мұнда және сәйкесінше компоненттің жабық біртекті жүйесінің жалпы кинетикалық және жалпы потенциалдық энергиясын, ал – оның ішкі энергиясын білдіреді. Потенциалдық энергия жүйеге гравитациялық немесе электромагниттік сияқты күш өрісін түсірген кезде, қоршаған ортамен алмасуы мүмкін. Екі өзара әрекеттесетін жабық біртекті құрамдас жүйелерден тұратын қосымша жүйенің құрамдас жүйелері арасындағы өзара әрекеттесудің потенциалдық энергиясы болады. Осылайша, анық белгіде мынаны жазуға болады:
Көбінесе санының кез келген құрамдас жүйеге кездейсоқ емес жолмен тағайындалуы жоқ, және бұл энергияны жұмыс ретінде берудің жалпы кездейсоқ емес анықтамасына кедерілді. Кейде авторлар әртүрлі кездейсоқ тағайындамалар жасайды. Жүйеде турбулентті қозғалыс болғанда ішкі және кинетикалық энергияны ажырату қиын, себебі үйкеліс локальдік массалық ағынның макроскопиялық кинетикалық энергиясын молекулалардың кездейсоқ қозғалысына біртіндеп таратып, оны ішкі энергия ретінде жіктемелейді. Үйкеліс арқылы локальдік массалық ағынның кинетикалық энергиясының ішкі энергияға таралу жылдамдығы, турбулентті немесе қалыпты ағында болсын, тепе-теңдіксіз термодинамикада маңызды шама болып табылады. Бұл уақыт бойынша өзгеретін кеңістіктегі біртекті емес жүйелер үшін энтропияны анықтауға қатысты үлкен қиындық тудырады.
Ашық жүйелер үшін термодинамиканың бірінші заңы
Термодинамиканың бірінші заңы бойынша, физикалық түсініктердің жабық жүйеден ашық жүйеге тікелей көшуі мүмкін емес. Жабық жүйелер үшін адиабатикалық қаптама мен адиабатикалық қабырға ұғымдары негізгі болып табылады. Материя және ішкі энергия мұндай қабырғадан өте алмайды немесе оның ішіне еніп бара алмайды. Ашық жүйеде материяның өтуіне рұқсат беретін қабырға болады. Әдетте, диффузиялық қозғалыстағы материя бірге белгілі бір ішкі энергияны алып жүреді, сондай-ақ қозғалысқа сүйісіп, микроскопиялық потенциалдық энергияның өзгеруі де орын алады. Ашық жүйе адиабатикалық жабық емес. Кейбір жағдайларда, ашық жүйеге қатысты процесс, белгілі бір мақсаттар үшін, жабық жүйеге қатысты процесс сияқты қарастырылуы мүмкін. Ашық жүйеде, анықтама бойынша, гипотетикалық немесе потенциалдық тұрғысынан материя жүйе мен оның қоршаған ортасы арасында өте алады. Бірақ, егер нақты бір жағдайда, қызығушылық тудыратын процесс тек гипотетикалық немесе потенциалдық материяның өтуін қамтитын болса, нақты өту болмаса, онда бұл процесс жабық жүйеге қатысты процесс сияқты қарастырылуы мүмкін.
Пайдаланған дереккөздер
Адкинс, К. Дж. (1968/1983). Тепе-теңдік термодинамикасы, (1968 жылғы бірінші басылым), 1983 жылғы үшінші басылым, Кембридж университетінің баспасы, Астон, Дж. Г., Фриц, Дж. Дж. (1959). Термодинамика және статистикалық термодинамика, John Wiley & Sons, Нью-Йорк. Балиан, Р. (1991/2007). Микрофизикадан макрофизикаға: Статистикалық физиканың әдістері мен қолданбалары, 1-том, аударған Д. тер Хаар, Дж. Ф. Грегг, Springer, Берлин, Бейлин, М. (1994). Термодинамика шолуы, American Institute of Physics Press, Нью-Йорк, Борн, М. (1949). Себеп пен мүмкіндіктің табиғи философиясы, Oxford University Press, Лондон. Брайан, Г. Х. (1907). Термодинамика. Негізінен бірінші принциптермен және олардың тікелей қолданылуымен айналысатын кіріспе еңбек, B. G. Teubner, Лейпциг. Балеску, Р. (1997). Статистикалық динамика; Тепе-теңдіксіз материя, Imperial College Press, Лондон, Бухдал, Х. А. (1966). Классикалық термодинамиканың ұғымдары, Cambridge University Press, Лондон. Каллен, Х. Б. (1960/1985). Термодинамика және термостатистикаға кіріспе, (1960 жылғы бірінші басылым), 1985 жылғы екінші басылым, John Wiley & Sons, Нью-Йорк. Аудармасын мына жерде табуға болады. Сондай-ақ, сенімді аударма Кестин, Дж. (1976). Термодинамиканың екінші заңы, Dowden, Hutchinson & Ross, Stroudsburg PA. Қараңыз: Ағылшын тіліндегі аударма: Жылудың қозғалыс күші және одан туындайтын жылудың өзінің табиғатына қатысты заңдар. Phil. Mag. (1851), 4-серия, 2, 1–21, 102–119. Google Books-та да қолжетімді. Кроуфорд, Ф. Х. (1963). Жылу, термодинамика және статистикалық физика, Rupert Hart Davis, Лондон, Harcourt, Brace & World, Inc. де Грут, С. Р., Мазур, П. (1962). Тепе-теңдіксіз термодинамика, North Holland, Амстердам. (1984) қайта басылды, Dover Publications Inc., Нью-Йорк, Денбиг, К. Г. (1951). Тұрақты күйдің термодинамикасы, Methuen, Лондон, Wiley, Нью-Йорк. Денбиг, К. (1954/1981). Химиялық тепе-теңдіктің принциптері. Химия және химиялық инженериядағы қолданыстарымен, төртінші басылым, Cambridge University Press, Кембридж, Ұлыбритания, Эккарт, К. (1940). Кері қайтарылмайтын процестердің термодинамикасы. I. Қарапайым сұйықтық, Phys. Rev. 58: 267–269. Фитц, Д. Д. (1962). Тепе-теңдіксіз термодинамика. Сұйық жүйелердегі кері қайтарылмайтын процестердің феноменологиялық теориясы, McGraw Hill, Нью-Йорк. Глансдорф, П., Пригожин, И. (1971). Құрылымның термодинамикалық теориясы, тұрақтылық және ауытқулар, Wiley, Лондон, Гьярмати, И. (1967/1970). Тепе-теңдіксіз термодинамика. Өріс теориясы және вариациялық принциптер, 1967 жылғы мажар тілінен аударған Э. Гьярмати және В. Ф. Хайнц, Springer Verlag, Нью-Йорк. Хаасе, Р. (1963/1969). Кері қайтарылмайтын процестердің термодинамикасы, ағылшын тіліне аударма, Addison Wesley Publishing, Reading MA. Хаасе, Р. (1971). Негізгі заңдардың шолуы, Термодинамиканың 1-тарауы, 1-томның 1–97-беттері, ред. В. Жост, Физикалық химия. Алдыңғы трактат, ред. H. Eyring, D. Henderson, W. Jost, Academic Press, Нью-Йорк, lcn 73–117081. Гельмгольц, Х. (1847). Ueber die Erhaltung der Kraft. Eine physikalische Abhandlung, G. Reimer (баспагер), Берлин, 23 шілдеде "Physikalischen Gesellschaft zu Berlin" сессиясында оқылды. Гельмгольц, Х. фон (1882), Wissenschaftliche Abhandlungen, 1-том, J. A. Barth, Лейпциг. Тіндоллдің аудармасы және редакциясы, "Ғылыми естеліктер", "Шетелдік ғылым академияларының операцияларынан және шетелдік журналдардан таңдалған". Табиғи философия (1853), 7-том, ред. Дж. Тиндалл, В. Фрэнсис, Taylor and Francis, Лондон, б. 114–162, 7-серияның 7-томы ретінде қайта басылды, Ғылымның көздері, ред. Х. Вулф, (1966), Johnson Reprint Corporation, Нью-Йорк, және Brush, С. Г., Газдардың кинетикалық теориясы. "Классикалық еңбектердің антологиясы тарихи түсініктемемен", "Заманауи физикалық ғылымдар тарихының" 1-томы, ред. Н. С. Холл, Imperial College Press, Лондон, б. 89–110. Кестин, Дж. (1966). Термодинамика курсы, Blaisdell Publishing Company, Waltham MA. Кирквуд, Дж. Г., Оппенхайм, И. (1961). Химиялық термодинамика, McGraw Hill Book Company, Нью-Йорк. Ландсберг, П. Т. (1961). Кванттық статистикалық иллюстрациялармен термодинамика, Interscience, Нью-Йорк. Ландсберг, П. Т. (1978). Термодинамика және статистикалық механика, Oxford University Press, Оксфорд, Ұлыбритания, Lebon, G., Jou, D., Casas Vázquez, J. (2008). Тепе-теңдіксіз термодинамиканы түсіну, Springer, Берлин, Мюнстер, А. (1970). Классикалық термодинамика, аударған Э. С. Халберштадт, Wiley–Interscience, Лондон, Партингтон, Дж. Р. (1949). Физикалық химия бойынша жоғары дәрежелі трактат, 1-том, Негізгі принциптер. Газдардың қасиеттері, Longmans, Green and Co., Лондон. Пиппард, А. Б. (1957/1966). Физика студенттері үшін классикалық термодинамика элементтері, түпнұсқасы 1957 жылғы, 1966 жылғы қайта басылым, Cambridge University Press, Кембридж, Ұлыбритания. Планк, М. (1897/1903). Термодинамика туралы трактат, аударған А. Огг, Longmans, Green & Co., Лондон. Пригожин, И. (1947). Кері қайтарылмайтын құбылыстардың термодинамикалық зерттеуі, Dunod, Париж, және Desoers, Liège. Пригожин, И. (1955/1967). Кері қайтарылмайтын процестердің термодинамикасына кіріспе, үшінші басылым, Interscience Publishers, Нью-Йорк. Рейф, Ф. (1965). Статистикалық және жылулық физиканың негіздері, McGraw Hill Book Company, Нью-Йорк. Тиза, Л. (1966). Жалпыланған термодинамика, M. I. T. Press, Кембридж MA. Труесделл, К. А. (1980). Термодинамиканың трагикомиялық тарихы, 1822–1854, Springer, Нью-Йорк, Труесделл, К. А., Мункастер, Р. Г. (1980). Жасыл моноатомдық газдың Максвеллдің кинетикалық теориясының негіздері, рационалды механиканың бір саласы ретінде қарастырылады, Academic Press, Нью-Йорк, Цшоегл, Н. В. (2000). Тепе-теңдік және тұрақты күй термодинамикасының негіздері, Elsevier, Амстердам.
de Groot, S. R., Mazur, P. (1962). Non equilibrium Thermodynamics, North Holland, Amsterdam. Reprinted (1984), Dover Publications Inc., New York, Denbigh, K. G. (1951). The Thermodynamics of the Steady State, Methuen, London, Wiley, New York. Denbigh, K. (1954/1981). The Principles of Chemical Equilibrium. With Applications in Chemistry and Chemical Engineering, fourth edition, Cambridge University Press, Cambridge UK, Eckart, C. (1940). The thermodynamics of irreversible processes. I. The simple fluid, Phys. Rev. 58: 267–269. Fitts, D. D. (1962). Nonequilibrium Thermodynamics. Phenomenological Theory of Irreversible Processes in Fluid Systems, McGraw Hill, New York. Glansdorff, P., Prigogine, I., (1971). Thermodynamic Theory of Structure, Stability and Fluctuations, Wiley, London, Gyarmati, I. (1967/1970). Non equilibrium Thermodynamics. Field Theory and Variational Principles, translated from the 1967 Hungarian by E. Gyarmati and W. F. Heinz, Springer Verlag, New York. Haase, R. (1963/1969). Thermodynamics of Irreversible Processes, English translation, Addison Wesley Publishing, Reading MA. Haase, R. (1971). Survey of Fundamental Laws, chapter 1 of Thermodynamics, pages 1–97 of volume 1, ed. W. Jost, of Physical Chemistry. An Advanced Treatise, ed. H. Eyring, D. Henderson, W. Jost, Academic Press, New York, lcn 73–117081. Helmholtz, H. (1847). Ueber die Erhaltung der Kraft. Eine physikalische Abhandlung, G. Reimer (publisher), Berlin, read on 23 July in a session of the Physikalischen Gesellschaft zu Berlin. Reprinted in Helmholtz, H. von (1882), Wissenschaftliche Abhandlungen, Band 1, J. A. Barth, Leipzig. Translated and edited by J. Tyndall, in Scientific Memoirs, Selected from the Transactions of Foreign Academies of Science and from Foreign Journals. Natural Philosophy (1853), volume 7, edited by J. Tyndall, W. Francis, published by Taylor and Francis, London, pp. 114–162, reprinted as volume 7 of Series 7, The Sources of Science, edited by H. Woolf, (1966), Johnson Reprint Corporation, New York, and again in Brush, S. G., The Kinetic Theory of Gases. An Anthology of Classic Papers with Historical Commentary, volume 1 of History of Modern Physical Sciences, edited by N. S. Hall, Imperial College Press, London, , pp. 89–110. Kestin, J. (1966). A Course in Thermodynamics, Blaisdell Publishing Company, Waltham MA. Kirkwood, J. G., Oppenheim, I. (1961). Chemical Thermodynamics, McGraw Hill Book Company, New York. Landsberg, P. T. (1961). Thermodynamics with Quantum Statistical Illustrations, Interscience, New York. Landsberg, P. T. (1978). Thermodynamics and Statistical Mechanics, Oxford University Press, Oxford UK, Lebon, G., Jou, D., Casas Vázquez, J. (2008). Understanding Non equilibrium Thermodynamics, Springer, Berlin,
Münster, A. (1970), Classical Thermodynamics, translated by E. S. Halberstadt, Wiley–Interscience, London, Partington, J. R. (1949). An Advanced Treatise on Physical Chemistry, volume 1, Fundamental Principles. The Properties of Gases, Longmans, Green and Co., London. Pippard, A. B. (1957/1966). Elements of Classical Thermodynamics for Advanced Students of Physics, original publication 1957, reprint 1966, Cambridge University Press, Cambridge UK. Planck, M.(1897/1903). Treatise on Thermodynamics, translated by A. Ogg, Longmans, Green & Co., London. Prigogine, I. (1947). Étude Thermodynamique des Phénomènes irréversibles, Dunod, Paris, and Desoers, Liège. Prigogine, I., (1955/1967). Introduction to Thermodynamics of Irreversible Processes, third edition, Interscience Publishers, New York. Reif, F. (1965). Fundamentals of Statistical and Thermal Physics, McGraw Hill Book Company, New York. Tisza, L. (1966). Generalized Thermodynamics, M. I. T. Press, Cambridge MA. Truesdell, C. A. (1980). The Tragicomical History of Thermodynamics, 1822–1854, Springer, New York, Truesdell, C. A., Muncaster, R. G. (1980). Fundamentals of Maxwell's Kinetic Theory of a Simple Monatomic Gas, Treated as a branch of Rational Mechanics, Academic Press, New York, Tschoegl, N. W. (2000). Fundamentals of Equilibrium and Steady State Thermodynamics, Elsevier, Amsterdam, .